30 procent Syriëstrijders teruggekeerd naar Europa

Dertig procent van de strijders die uit Europese landen naar Syrië en Irak zijn gereisd, is ondertussen teruggekeerd. Dat schrijft de Nederlandse krant NRC op basis van een nieuw rapport van het Internationaal Centrum voor Contra-Terrorisme (ICCT).

In totaal vertrokken de laatste jaren tussen de 3.900 en 4.200 Europeanen naar Syrië en Irak om er deel te nemen aan de oorlog die er al vijf jaar woedt. Het grootste deel van die Syriëstrijders - zo'n 2.800 - komen uit slechts vier landen: België, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Ons land doet het het slechtst: procentueel leveren we de meeste Syriëstrijders per inwoner.

Het rapport kwam er op vraag van de Nederlandse terreurbestrijdingscoördinator NCTV. Het ICCT verzamelde informatie bij de verschillende EU-lidstaten over Syriëstrijders en de respons van het beleid op het fenomeen. Ze vulde die aan met open data en informatie van experten. Negen landen, waaronder België, werden uitvoeriger onderzocht.

Een duidelijk profiel schetsen van de Syriëstrijder is onmogelijk, zo stelt het ICCT. Al kon het centrum wel vaststellen dat het voornamelijk gaat om jongeren die in verstedelijkte gebieden wonen, vaak in dezelfde wijken of buurten. "Het radicaliseringsproces duurt niet lang en vaak radicaliseren groepen vrienden samen en besluiten ze samen te vertrekken", klinkt het. Het percentage aan bekeerlingen varieert tussen 6 en 23 procent.

Trends

Verder is het ICCT streng voor het beleid van de Europese landen van herkomst: "De lidstaten hebben al een hoop veiligheids- en beleidsmaatregelen genomen, maar moeten de nadruk meer leggen preventie en rehabilitatie van teruggekeerde Syriëstrijders."

De onderzoekers merkten dat het beleid in de verschillende landen vaak geen rekening houden met nieuwe trends, zoals het snelle radicaliseringsproces. Ze roepen de lidstaten daarom onder meer op hun beleid constant te herevalueren.

"België heeft uniforme nationale strategie nodig"

In dat licht lijken de vaststellingen van het ICCT over maatregelen tegen het fenomeen van Syriëstrijders in ons land opmerkelijk. "België heeft veel plannen en documenten ontwikkeld, die een groot aantal betrokkenen bij het contraterrorismebeleid bestrijken, maar het ontbreekt het land aan een uniforme nationale strategie."

Als verklaring wordt verwezen naar het feit dat het Belgische contraterrorismebeleid het resultaat is van verschillende inlichtingen- en veiligheidsdiensten, toezichtcomités, agentschappen en ondersteunende diensten. Ook het complexe, drietalige federale systeem zou een rol kunnen spelen, klinkt het.