Acht partijen bereiken akkoord over nieuwe financieringswet
De acht partijen hebben met de zesde staatshervorming, de grootste die ons land ooit gekend heeft, hun verantwoordelijkheid durven nemen. Dat was de boodschap van premier Elio Di Rupo vanavond nadat het Uitvoeringscomité voor de Institutionele Hervormingen een akkoord bereikt had over de nieuwe financieringswet, het sluitstuk van deze hervorming.
De onderhandelaars trachtten al enige tijd hun akkoord uit 2011 over de hervorming van de financieringswet in wetteksten te gieten. Die bijzondere wet regelt de geldstromen tussen de verschillende beleidsniveaus in ons land.
Zwaartepunt verlegd
Door de staatshervorming wordt het zwaartepunt van het land verlegd naar de gemeenschappen en gewesten, die meer autonomie en verantwoordelijkheid krijgen. De deelstaten krijgen in totaal voor 20 miljard euro nieuwe bevoegdheden. Hun eigen middelen stijgen daardoor van 45 naar 65 miljard euro, wat een verhoging betekent van meer dan 40 procent. "Vlaanderen, Wallonië en Brussel zullen binnenkort beschikken over de belangrijkste socio-economische hefbomen", verklaarde de premier.
"De deelstaten worden bevoegd van de wieg tot het rusthuis, van de geboortepremie en het kindergeld tot de prijs van de rusthuiskamer kunnen zij een eigen beleid ontwikkelen. Een huis kopen of huren, een winkel openen, een job (moeten) zoeken, voortaan valt dat integraal onder de bevoegdheid van Vlaanderen", stelde staatssecretaris voor de Staatshervorming Servais Verherstraeten.
20,2 miljard euro
De totale overdracht van middelen van de federale staat naar de deelstaten bedraagt volgens hem 20,2 miljard euro. Het gaat om arbeidsmarkt (4,8 miljard), gezinsbijslagen (6,8 miljard), gezondheidszorg (5 miljard), fiscale uitgaven - vooral fiscale aftrek inzake huisvesting (3 miljard) - en anderen zoals het participatiefonds, verkeersboetes, ramenfonds, aankoopcomités... (0,6 miljard).
De federale staat wordt compacter en efficiënter en zal zich concentreren op domeinen als sociale zekerheid, justitie, veiligheid en buitenlandse zaken.
Eigen middelen
De nieuwe bijzondere financieringswet stelt Wallonië, Vlaanderen en Brussel in staat om over hun eigen middelen te beschikken om de nieuwe bevoegdheden uit te oefenen, maar ook om de economische ontwikkeling verder te zetten. De financieringswet versterkt voorts de financiële en fiscale autonomie van de gewesten, ter waarde van 12 miljard euro.
De deelstaten worden verder geresponsabiliseerd, aangezien het grootste deel van hun middelen het resultaat zal zijn van het eigen beleid. Tenslotte zorgt de financieringswet voor een evenwichtige bijdrage van alle entiteiten voor de kost van de vergrijzing en de sanering van de openbare financiën.
Grondige hertekening
Melchior Wathelet, de tweede staatssecretaris voor Staatshervorming, stelde dat de deelstaten en lokale besturen voor de periode 2014-2016 2,5 miljard euro zullen bijdragen aan de sanering van de openbare financiën. Voor 2014 gaat het om 250 miljoen euro. Daarna zullen ze ook een bijdrage leveren voor de kosten van de vergrijzing die vanaf 2017 tot 2030 zullen oplopen tot 0,23 procent van het bbp.
Verherstraeten wees erop dat de zesde staatshervorming grondig de uitgavenspreiding van de verschillende niveaus hertekent: "De deelstaten (34%) worden dubbel zo groot dan de federale staat (17%) en bijna even groot dan de sociale zekerheid".
Dit najaar
De teksten worden nu in het parlement ingediend, waarna het advies van de Raad van State gevraagd kan worden. De eigenlijke bespreking in het parlement volgt dan in het najaar.
Het Uitvoeringscomité van de Institutionele Hervorming bestaat uit premier Elio Di Rupo (PS), de twee staatssecretarissen voor Staatshervorming Servais Verherstraeten (CD&V) en Melchior Wathelet (CDH) en de voorzitters van de acht partijen die het akkoord over de zesde staatshervorming hebben gesloten: CD&V, CDH, PS, SP.A, Open Vld, MR, Groen en Ecolo.
