Analyse: waarom Bart De Wever sp.a-wonderboy Patrick Janssens aftroeft
Bart De Wever heeft het gedaan. Hij klopt in zijn eentje de Stadslijst met lijsttrekker Patrick Janssens. De N-VA-voorzitter heeft dus de strijd om de Antwerpse burgemeesterssjerp gewonnen. Een verrassing? Helemaal niet. Maar de overwinning was ook allerminst bij voorbaat binnen. In 2006 troefde Patrick Janssens nog enigszins onverwacht Filip De Winter van het Vlaams Belang af. Nu moet hij zelf de duimen leggen. Hoe is het zover kunnen komen met de wonderboy van de sp.a?
De Wever nam het met zijn N-VA eigenlijk op tegen twee partijen omdat de Stadslijst de sp.a en de CD&V verenigt. Die Stadslijst leek van bij de start een eerste wanhoopspoging van Patrick Janssens, die als uitmuntend strateeg de bui al van ver zag hangen. Een verkeerde 'move'? Allicht niet: het verlies zou anders waarschijnlijk nog veel groter geweest zijn, al zullen we nooit weten hoeveel kiezers nu precies hebben afgehaakt omdat katholieken met socialisten werden gemengd. Pvda+ en Groen sponnen alvast garen bij de vorming van de Stadslijst. Het blijft alleszins een zwaktebod vanwege de zetelende burgemeester van de grootste stad van Vlaanderen.
Topmarketeer Janssens schoot ook heel erg laat in actie tegen zijn politieke tegenstander. Op 21 september, enkele weken voor D-Day, bracht hij pardoes zijn eigen magazine 'Patrick' uit. Een magistrale zet voor velen, maar voor anderen was de coverfoto met zijn blote zoontje 'erover': doorzichtig en ook een beetje goedkoop sentiment. Het blijkt, achteraf bekeken, inderdaad geen onverdeeld schot in de roos.
Sterkte niet verzilverd
Inhoudelijk oogstte burgemeester Patrick Janssens bij vriend en vijand lof voor zijn verwezenlijkingen van de afgelopen zes jaar. Maar evenzeer werden de grote burgerproblemen in de communicatie zo veel mogelijk vakkundig weggemoffeld: onderwijs, mobiliteit, veiligheid en bewoonbaarheid. Waar kampt een doorsnee Antwerps gezin immers mee als inwoners van de stad? Bijvoorbeeld: in welke kribbe kan mijn kind terecht en, daarna, in welke school? Van kamperen voor de schoolpoort tot een systeem waarbij je voorkeurscholen een voor een afvallen... Een afdoend antwoord vond het schepencollege niet op het te krappe aantal plaatsen.
Dat de woningen, zoals elders in Vlaanderen, zeker in de meer populaire Antwerpse wijken zo goed als onbetaalbaar zijn geworden (ook voor tweeverdieners), daar kan een burgemeester in wezen misschien weinig aan veranderen, omdat de vrije markt nu eenmaal speelt. Ironisch genoeg lijkt Janssens hier het slachtoffer te worden van zijn eigen populaire stedenbouwkundige realisaties. Op zowat álle buurten in Antwerpen drukte Patrick Janssens zijn door het volk gewaardeerde stempel en het is er inmiddels ook écht beter wonen dan pakweg tien jaar geleden. Het is dan ook erg zuur voor hem dat hij maar moeizaam de vruchten kan plukken van zijn meest in het oog springende verwezenlijkingen, zoals het MAS en het alom geprezen Park Spoor Noord.
Oosterweel
Mobiliteit dan. Daar is al meer dan genoeg over gepalaverd maar de bocht van 180 graden die Janssens maakte in het dossier van de Oosterweelverbinding (plots géén voorstander meer van de Lange Wapperbrug) was op zijn zachtst gezegd ongelukkig. In het voorlopige (?) eindbesluit moet hij in dat dossier in principe dan wel geen terrein prijsgeven aan zijn NV-A-rivaal - omdat beiden inmiddels het BAM-tracé aanhangen - maar er zijn ongetwijfeld een fors aantal 'Oosterweelstemmen' naar Groen gegaan. Die partij gaat namelijk in grote lijnen voor het befaamde Meccanotracé én de (weliswaar dure) overkapping van de Ring.
Wat veiligheid ten slotte betreft, hoor je vaak dat burgemeester Janssens te laks optreedt. In een stad waarvan de kiezer het voormalige Vlaams Blok ooit angstaanjagend groot gemaakt heeft, valt het discours van Bart De Wever rond veiligheid duidelijk meer in de gratie bij de burger dan dat van Janssens. En de kiezer, die heeft altijd gelijk. Of niet?