Belg worden wordt moeilijker
In de Kamer zijn de meerderheidspartijen het eens geraakt om de voorwaarden voor het verwerven van de Belgische nationaliteit aan te scherpen. Wie Belg wil worden, zal aan een reeks integratievoorwaarden, zoals de kennis van één van de landstalen, moeten voldoen. Het aantal procedures om Belg te kunnen worden wordt herleid van twaalf tot vier. "De snel-Belg wordt een betere Belg", vat hoofdindiener Carina Van Cauter (Open Vld) samen.
De nieuwkomers zullen pas Belg kunnen worden na vijf jaar verblijf in ons land en ze moeten in het bezit zijn van een permanente verblijfstitel.
Naast kennis van één van de drie landstalen, zullen kandidaat-Belgen ook hun maatschappelijke en economische integratie moeten bewijzen. Dat kan via een diploma, inburgeringscursus of beroepsopleiding. Wie hier vijf jaar wettelijk verblijft, moet aantonen dat hij in die jaren voldoende arbeidsdagen (468 voor een voltijdse werknemer) heeft gewerkt. Wie hier al tien jaar wettelijk verblijft, moet één van de landstalen kennen en een bewijs kunnen leveren van zijn "deelname aan het leven van de onthaalgemeenschap".
"Met dit voorstel wordt het migratiekanaal gesloten. Wie Belg wil worden, zal één van de drie talen moeten kennen, werken en geïntegreerd moeten zijn alvorens Belg te kunnen worden. De snel-Belg wordt nu dus een betere Belg. Want aan burgerschap zijn niet alleen rechten verbonden, maar ook plichten", zegt Open Vld-Kamerlid Carina Van Cauter.
Enkel aanvragen in België zelf
De Belgische nationaliteit zal enkel nog kunnen worden aangevraagd in België zelf en niet langer vanuit het buitenland. Zware misdrijven en schijnhuwelijk zijn redenen om de nationaliteit te weigeren en een aanleiding tot verlies van de nationaliteit.
De naturalisatieprocedure wordt teruggebracht tot haar oorspronkelijke doelstelling: een "gunstprocedure" enkel voor mensen met een uitzonderlijke verdienste voor het land of staatlozen.
"Deze wet wil mensen stimuleren om mee te participeren aan deze samenleving en beloont hen die inspanningen levert door hen sneller toegang te verlenen tot de Belgische nationaliteit. De naturalisatie wordt opnieuw een echte uitzonderingsprocedure. En de mogelijkheden om de nationaliteit te ontnemen bij ernstige misbruiken worden uitgebreid", zegt CD&V-kamerlid Nahima Lanjri.
De nieuwe regels moeten een einde maken aan de zogenaamde snel-Belgwet. "Die vertrok van het idee dat wie de Belgische nationaliteit bezit daarmee veel sneller en veel makkelijker zou integreren. Maar zo eenvoudig is het niet. We draaien het proces nu om, en koppelen het verkrijgen van de Belgische nationaliteit aan integratie", zegt sp.a-fractieleidster Karin Temmerman.
MR steunt het akkoord
Aan Franstalige kant reageert de MR tevreden. "De voorwaarden om Belg te worden moesten absoluut strenger worden", zegt Jacqueline Galant, die de commissie naturalisaties voorzit. "Er liggen 40.000 aanvragen tot naturalisatie te wachten en elk jaar worden er 40.000 mensen Belg via de verschillende mogelijke procedures"
De Franstalige liberalen dringen er op aan dat ook Wallonië en Brussel werk maken van een inburgeringstraject voor nieuwkomers. Zo'n traject bestaat in Vlaanderen al enkele jaren.
Het akkoord wordt bij wijze van amendement op een bestaand wetsvoorstel ingediend. Op die manier kan de Kamercommissie Justitie het morgen al bespreken en mogelijk al stemmen.
PS niet helemaal tevreden
De Franstalige socialisten zijn blij dat de procedure duidelijker wordt, maar ze betreuren dat ze op bepaalde punten hun slag niet hebben thuisgehaald. De PS steunt het akkoord omdat het zorgt voor een duidelijke procedure, met objectieve criteria en omdat het de inburgering van nieuwkomers stimuleert.
Toch is de PS niet helemaal tevreden. De PS-fractie in de Kamer spreekt van "enkele moeilijkheden". Het akkoord bepaalt dat wie hier vijf jaar wettelijk is en Belg wil worden, moet kunnen bewijzen hier een hoog aantal arbeidsdagen gewerkt te hebben. De PS vreest voor achterstelling van wie deeltijds werkt. "Het doel is om mensen te integreren, die vroeg moeten opstaan om te gaan werken, en dat gaat dus ook op voor huisvrouwen die om vijf uur opstaan".
De PS betreurt ook dat nieuwe Belgen die over de taalgrens verhuizen een nieuw inburgeringstraject zouden moeten volgen.
N-VA gematigd positief
Oppositiepartij N-VA is gematigd positief over het voorstel van de meerderheidspartijen dat de regels om Belg te worden verstrengt. De N-VA gaat niet tegenstemmen, maar zal wel nog een aantal amendementen indienen om het voorstel op bepaalde punten aan te scherpen. "Dit is een grote stap in de goede richting, namelijk de afschaffing van de snel-Belgwet", zegt Theo Francken. "De tekst bouwt verder op het compromis dat wij vorige zomer nog met de Vlaamse meerderheidspartijen hadden gesloten."
De N-VA vindt het positief dat de naturalisatieprocedure wordt herleid tot het oorspronkelijke gunstregime en dat mensen geen aanvraag meer kunnen indienen vanuit het buitenland. "Je zal geen Belg meer kunnen worden zonder hier een voet te hebben binnengezet", zegt Francken. Dat het aantal procedures wordt teruggedrongen, vindt Francken ook een goede zaak.
Het voorstel breidt ook de mogelijkheden uit om de nationaliteit af te nemen. "Ook dat is een goede zaak. Maar een geval zoals Belkacem (de woordvoerder van Sharia4Belgium, tegen wie een procedure tot afnemen van de nationaliteit is opgestart, nvdr) zal ook met dit voorstel niet kunnen", zegt Francken. De N-VA wil de mogelijkheden nog uitbreiden.
De Vlaams-nationalistische partij heeft enkele punten van kritiek. Het vereiste taalniveau mag wat hoger ("het gaat niet om nieuwkomers", dixit Francken), een inburgeringstraject is voor N-VA ook nodig voor wie altijd voltijds werkte en ook de criteria voor wie hier al tien jaar is mogen wat minder vaag zijn. "Bovendien is het raar dat de wet maar op 1 januari 2013 zou ingaan. Dat zal een stormloop op gang brengen van mensen die nog volgens de huidige procedure Belg willen worden".
