België haalt banden met Irak aan
Ruim een jaar na het vertrek van de laatste Amerikaanse strijdkrachten wil België zijn politieke relaties met Irak naar een hoger niveau tillen. Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders en zijn Iraakse evenknie ondertekenden daarover een princiepsakkoord in Bagdad. Reynders gaat ook op zoek naar een ereconsul om in Irak opnieuw vaste voet aan grond te krijgen, maar van een ambassadeur is voorlopig geen sprake.
In aanloop naar de VN-Mensenrechtenraad woensdag in Genève maakte Reynders de voorbije dagen een korte passage langs het Midden-Oosten. Zo vloog hij dinsdag na twee dagen Jordanië door naar Bagdad, met telkens de nodige aandacht voor het aanhoudende conflict en de schrijnende humanitaire situatie in Syrië.
Maar ook de bilaterale relaties stonden hoog op de agenda. Met Irak zijn die op dit moment "amicaal", maar ook niet meer dan dat. Van ontwikkelingshulp is geen sprake, terwijl de Belgische gemeenschap in het land beperkt blijft tot een twintigtal mensen, vooral actief in de aanwezige internationale organisaties.
Politieke dialoog
Om de banden aan te halen, plannen Brussel en Bagdad nu een jaarlijkse traditie van politieke dialoog. "Alles is daarbij bespreekbaar", aldus Reynders, die zelf onder meer denkt aan de uitwisseling van inlichtingen in de strijd tegen radicalisme en terrorisme.
Daarnaast ruikt Reynders ook economische kansen. Enkele bedrijven, onder wie Waterleau, Jan De Nul en Sarens zijn al actief in Irak, maar dan voornamelijk in onderaanneming en voor de heropbouw van het land. Door rechtstreeks contact met Iraakse bedrijven, maar ook met de verschillende Iraakse overheidsdiensten, hoopt Reynders nieuwe opportuniteiten aan te boren. Zelf passeerde hij dinsdag alvast kort langs het ministerie van Olie.
Ereconsul
Als vorm van goodwill beloofde Reynders ook op zoek te gaan naar een ereconsul, opdat opnieuw sprake zou zijn van een permanente Belgische vertegenwoordiging in Irak. Zijn ambtgenoot Hoshyar Zebari drong er echter op aan om na meer dan twintig jaar ook snel opnieuw een echte ambassade te openen in Bagdad, zoals hij dat bij al zijn bezoekers doet.
Irak snakt er immers naar opnieuw een volwaardige speler te worden op het internationale toneel. Voornaamste obstakel daarvoor blijven echter de resterende VN-sancties na de eerste Golfoorlog, inclusief de erkenning van de grenzen, de zoektocht naar vermisten en de terugbetaling van de oorlogsschade aan Koeweit.
Mensenrechten
Maar ook de mensenrechten in Irak blijven een heikel punt, onderstreepte minister Reynders. Hij erkende de moeilijke transitie van dictatuur naar democratie en toonde zijn appreciatie voor de reeds ondernomen stappen, maar waarschuwde dat ons land "de mensenrechten zal blijven opvolgen, met de komende verkiezingen (in april) als volgende democratische stap".
Zebari stak na afloop van het gesprek niet onder stoelen of banken dat er inderdaad nog verbetering nodig is. "Het blijft moeilijk", gaf hij toe. "We werken aan meer respect voor de mensenrechten, maar dat is nu eenmaal een leerproces."
Tot slot blijft ook de veiligheidssituatie in Irak erg precair. "Dagelijks sterven door aanslagen en geweld nog steeds gemiddeld twintig burgers", verduidelijkte speciaal vertegenwoordiger Martin Kobler van de Verenigde Naties. De huidige politieke situatie, inclusief een door een beroerte gevelde president en een voortvluchtige vicepresident, komt de stabiliteit uiteraard niet ten goede.
Bagdad blijft dan ook veel weg hebben van een belegerde stad, met tanks, pantservoertuigen en gewapende mannen op elke straathoek. Het geplande bezoek van de Belgische delegatie aan het befaamde National Museum sneuvelde noodgedwongen door het vele tijdverlies aan de verschillende checkpoints en in de bijhorende files, terwijl ook enkel de wagen met Reynders zelf uiteindelijk tot bij premier Maliki wist te raken voor een kort gesprek.
