"CD&V en Open Vld moeten Uplace nu definitief afserveren"

"CD&V en Open Vld moeten nu woord houden ten aanzien van de Vlaming en Uplace definitief afserveren." Dat zegt Vlaams parlementslid Hermes Sanctorum (Groen) in een reactie op het advies van de Raad van State over de ruimtelijke plannen rond Uplace. Ook sp.a vindt dat het project best snel afgevoerd wordt.

De Raad van State heeft ernstige bezwaren bij de nieuwe ruimtelijke plannen van de Vlaamse regering rond het winkelcomplex Uplace. De regering kan bijvoorbeeld niet zomaar zeggen dat er wordt teruggekeerd naar de oude plannen indien tegen eind 2017 niet aan twee mobiliteitsvoorwaarden is voldaan. De Raad van State plaatst nog meer kanttekeningen bij de werkwijze van de Vlaamse regering. Dat staat te lezen in een advies dat Belga heeft kunnen inkijken.

"Juridisch komt dit nooit goed"

"Dit advies van de Raad van de State toont aan dat het juridisch nooit goed komt met Uplace", aldus Sanctorum in een eerste reactie aan Belga. "Niet alleen is Uplace een uitzonderlijk slecht project voor Vlaanderen, omdat het voor veel extra files en luchtvervuiling zal zorgen en winkels in steden de das omdoet. De Vlaamse regering stapelt ook de juridische fouten op in dit dossier. Eerder werden de milieuvergunning en de eerste versie van het ruimtelijk uitvoeringsplan ook vernietigd omwille van ernstige juridische fouten."

Sanctorum verwijst naar de eerdere kritiek van de fractieleiders van meerderheidspartijen CD&V en Open Vld, Koen Van den Heuvel en Bart Somers. Die lieten zich een maand geleden heel kritisch uit over het Uplace-project. Zo zei Somers: "Uplace is een achterhaald project. Het staat haaks op actueel Vlaams beleid dat handelskernen in steden wil versterken." CD&V-fractieleider Van den Heuvel suggereerde zelfs dat het "over en uit" zou zijn indien de nieuwe plannen de toets van de Raad van State niet zou doorstaan.

"De fractieleiders van CD&V en Open Vld hebben in alle media aangekondigd dat het doek valt over Uplace als de Raad van State opnieuw juridische kritiek zou geven. Dit advies is kritiek van formaat. CD&V en Open Vld moeten nu woord houden ten aanzien van de Vlaming en Uplace definitief afserveren", besluit Sanctorum.

"Enige argument valt door de mand"

"Net het argument dat de regering altijd gebruikt voor Uplace -rechtszekerheid- valt nu door de mand", oordeelt Vlaams parlementslid Katia Segers. "Dit toont gewoon aan dat dit project best wordt stopgezet." De sp.a-politica verwijst ook naar andere bezwaren van de Raad van State. "Zo zegt de Raad van State letterlijk dat de regering haar verantwoordelijkheid eigenlijk doorschuift naar De Lijn en De NMBS."

Segers heeft ook bedenkingen bij de mobiliteitsvoorwaarden die de regering voorziet (treinstation + pendelbus De Lijn). "Die voorwaarden zijn een lege doos. Er is nog geen sprake van vergunningen of budgetten." Segers ziet niet in hoe de regering dit nog kan rechttrekken. "Als ze dit toch nog juridisch zouden willen bijsturen, zou dat enkel bewijzen dat dit project er voor hen koste wat kost moet komen."

Tobback: "Komedie heeft lang genoeg geduurd"

De Leuvense burgemeester Louis Tobback stelt "dat de komedie rond Uplace nu lang geduurd heeft". "We zijn benieuwd of de Vlaamse regering nu eindelijk de enige mogelijke conclusie gaat trekken: dit project definitief afblazen", aldus Tobback (sp.a).

"Als de Vlaamse regering tegen het advies in van de afdeling wetgeving van de Raad van State dit ontwerp-GRUP toch doordrukt zal het voor ons op basis van de inhoud ervan des te gemakkelijker zijn om er bij dit rechtsorgaan tegen te procederen. Iedereen weet overigens dat men de gestelde mobiliteitsvoorwaarden nooit tegen eind 2017 vervuld krijgt. Er moeten hiervoor ook nog bouwvergunningen afgeleverd worden en ook die zullen we aanvechten. Zal de CD&V het tegen de N-VA aandurven om haar belofte het project bij dergelijk advies te schrappen gestand doen?", vraagt Tobback.

De Leuvense burgemeester wijst er voorts op dat luidens een vorig arrest van de Raad van State ter vernietiging van de milieuvergunning de Vlaamse regering wegens partijdigheid niet eens meer bevoegd is om nog dergelijke vergunningen af te leveren. "Dankzij het optreden van de Raad van State is er in Vlaanderen tenminste nog sprake van een rechtstaat. Ondanks het feit dat de huidige minister-president een gedegen jurist is kunnen we hiervoor immers duidelijk niet meer rekenen op de Vlaamse regering", aldus Tobback.

Wat zegt de Raad van State?

Even terug naar begin december 2015. Toen nam de Vlaamse regering een nieuwe horde in het Uplace-dossier. De regering-Bourgeois nam toen een beslissing over het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) voor het Vlaams Strategisch Gebied rond Brussel (VSGB). Dat GRUP omvat de nieuwe ruimtelijke plannen voor het veelbesproken winkelcentrum in Machelen. Nieuwigheid waren twee bijkomende mobiliteitsvoorwaarden. Als er tegen eind 2017 geen garanties zouden zijn voor het geplande GEN-station (Kerklaan) en een pendelbusverbinding van De Lijn dan treden de nieuwe ruimtelijke plannen niet in werking en valt men terug op de bestaande plannen.

Bezwaren tegen de werkwijze

Maar de Raad van State heeft bezwaren tegen die werkwijze. Mobiliteitsvoorwaarden opleggen op zich is geen probleem, stelt het rechtscollege. Maar zeggen dat men zal terugkeren naar bestaande plannen indien de voorwaarden tegen eind 2017 niet vervuld zijn, vormt wel een probleem. Dat is namelijk strijdig met een bepaling in de Codex Ruimtelijke Ordening.

"Uit die bepaling volgt dat een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan door de bekendmaking ervan van rechtswege in werking treedt na verloop van veertien dagen, en dat de Vlaamse Regering bijgevolg niet bevoegd is om in een stedenbouwkundig voorschrift te bepalen dat het plan, indien aan een in dat stedenbouwkundig voorschrift opgelegde voorwaarde niet is voldaan, niet in werking treedt", zo staat letterlijk in het advies.

De Raad van State heeft nog meer opmerkingen bij de gehanteerde werkwijze. Zo is het niet uitgesloten dat bepaalde onderdelen al wél voor eind 2017 in werking treden, maar nadien opnieuw "buiten werking treden" als niet aan de voorwaarden is voldaan. Verder noemt het hoogste administratieve rechtscollege de gebruikte methode "niet bevorderlijk voor de rechtszekerheid".

Oppositiepartijen sp.a en Groen hebben deze namiddag een actualiteitsdebat gevraagd in het Vlaams Parlement gevraagd, maar dat werd afgewezen.