De Clerck: "Tuchtprocedure en evaluatie magistraten hervormen"
Noch bij de benoeming van noch bij de tuchtprocedure tegen de eerste voorzitter van de Brusselse rechtbank van koophandel Francine De Tandt zijn er volgens Justitie onregelmatigheden geweest. Dat heeft minister van Justitie Stefaan De Clerck vandaag in de Kamer gezegd. Toch wil de minister de tuchtprocedure én de evaluatie van magistraten snel hervormen. Hij wil ook nadenken over het in het leven roepen van een Comité J, dat zou waken over de werking van de Hoge Raad voor Justitie.
Mogelijke corruptie
In de Kamercommissie Justitie kreeg De Clerck een waslijst aan vragen en opmerkingen te verwerken over de affaire-De Tandt. Francine De Tandt kwam in opspraak nadat de Brusselse gerechtelijke politie een brief stuurde naar De Clerck waarin melding wordt gemaakt van mogelijke corruptie. De rechter zou zeer welwillend gestaan hebben tegenover bepaalde advocaten, zoals meester Robert Peeters, en zou zelfs vonnissen door hen hebben laten opstellen.
Daarnaast bleek dat de rechter een zware schuldenlast torst, wat haar gevoelig zou kunnen maken voor corruptie. Haar schuldeiser werd bovendien aangeduid als gerechtelijk expert bij de handelsrechtbank. Laatst kwam aan het licht dat De Tandt gratis had verbleven in het vakantieverblijf van de man.
Strafonderzoek
Ondertussen gebruikte De Clerck zijn positief injunctierecht om een strafonderzoek te bevelen. Het gerecht stelde donderdag een raadsheer-onderzoeksrechter aan. Sp.a-Kamerlid Renaat Landuyt leverde eerder al kritiek op de minister omdat hij niet meteen had beslist dat het om een raadsheer van buiten Brussel moet gaan. Volgens De Clerck kan hij dat echter niet doen. Ook CD&V-Kamerfractieleider Servais Verherstraeten vindt het niet kunnen dat collega's van De Tandt over haar moeten oordelen.
Fundamentele hervormingen
Landuyt hield in de commissie een pleidooi voor fundamentele hervormingen bij Justitie. Zo moet volgens hem onder meer de externe controle op het departement worden herzien. Dat is nu een taak van de Hoge Raad voor Justitie (HRJ), maar die benoemt ook rechters, stelt de socialist vast. Landuyt toonde zich ook ongerust over het feit dat er bij Justitie pas iets beweegt wanneer de pers iets uitbrengt. Hij diste het verhaal op dat alle advocaten in Brussel volgens hem kennen, namelijk dat veel dossiers bij de rechtbank van koophandel "worden weggenomen" om ze door de voorzitter te laten behandelen. "Niemand van de advocaten durft hier iets over te zeggen omdat ze er nog moeten werken", dixit Landuyt.
Zowel minister De Clerck als FDF-Kamerlid Olivier Maingain leverden hierover kritiek op Landuyt. Dergelijke zaken worden best gemeld aan de bevoegde magistraat in plaats van ze in het openbaar te gooien, luidde het. Stefaan Van Hecke (Groen!) vroeg zich af hoe De Tandt nu nog kan werken.
Tuchtprocedure werkt niet
In zijn antwoord herhaalde De Clerck de hele chronologie in het dossier. Aangezien er zowel een tuchtrechtelijke als een strafrechtelijke procedure aan de gang is, kon de minister inhoudelijk weinig zeggen over de zaak. "Ik moet vooral zwijgen", zei hij met een verwijzing naar de dagvaarding die hij van advocaat Peeters in de bus kreeg.
De affaire toont volgens De Clerck wel nog eens aan dat de tuchtprocedure voor én de evaluatie van magistraten niet werkt. "Dat is bij de magistratuur én de politie zo", voegde hij eraan toe. De CD&V'er kwam tot dat besluit nadat hij had verwezen naar de conclusie van de procureur-generaal bij het Hof van Cassatie Jean-François Leclercq dat de afhandeling van de tuchtprocedure tegen De Tandt door het Brusselse hof van beroep normaal is verlopen, ook al was die al een hele tijd aan de gang. Het hof van beroep vergat overigens de minister op de hoogte te brengen over de procedure.
Ook de Fortis-onderzoekscommissie stelde al dat het tuchtrecht voor de magistraten aan herziening toe is. De Clerck heeft overigens al een nota klaar, maar ging vandaag niet in op de inhoud ervan. Over de evaluatie van magistraten zei hij dat het "even belangrijk is dat slecht functionerende magistraten goed worden geëvalueerd".
Benoeming verlopen volgens regels
De Clerck bevestigde wel dat de benoeming van De Tandt in 2007 tot eerste voorzitter van de rechtbank van koophandel - door de Hoge Raad voor Justitie - volgens de regels is verlopen, ook al waren er negatieve adviezen over de rechter. Het advies was unaniem. Het is hoogst uitzonderlijk dat de minister van Justitie de adviezen niet volgt, poneerde De Clerck, die nog meedeelde dat bij de benoeming geen rekening wordt gehouden met lopende of afgesloten tuchtdossiers.
Ondanks de kritiek die sommigen leverden op de HRJ wil De Clerck voort blijven werken met het orgaan. De werking ervan moet wel onder de loep worden genomen, meent hij. "Ik wil uit dit dossier niet concluderen dat de benoemingsbevoegdheid kaduuk is. Het is wel een belangrijk signaal om te bekijken hoe het nu verder moet gebeuren", klonk het.
Comité J
Idem dito met de auditbevoegdheid van de Hoge Raad. De Clerck stelde bereid te zijn om na te denken over de oprichting van een Comité J, dat dient toe te kijken op de werking van de HRJ. Het orgaan moet van de minister ook nagaan hoe de selectie van handelsrechters en de aanstelling van experten beter kan worden georganiseerd.
De Justitieminister wil ook het debat openen over de manier waarop verschillende beroepscategorieën omgaan met deontologie en beroepsgeheim.
Tot slot zei De Clerck er meer dan ooit van overtuigd te zijn dat het gerechtelijk landschap dient te worden hervormd, net zoals het management van de rechtbanken. (belga/ka)
