EVP waarschuwt voor "institutionele crisis" als Juncker niet wordt genomineerd
Als de Europese staatshoofden en regeringsleiders op hun top van 27 juni niet de Luxemburger Jean-Claude Juncker voordragen als de nieuwe Commissievoorzitter, riskeren ze een institutionele crisis met het Europees Parlement te veroorzaken. Dat zegt Manfred Weber, de nieuwe voorzitter van de EVP-fractie in het Parlement. De Europese Volkspartij (EVP) is de partij van Juncker.
Europese Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy is volop bezig met zijn consultaties om geschikte kandidaten te vinden voor de Europese topjobs die moeten worden ingevuld. De meeste aandacht gaat naar wie José Manuel Barroso zal opvolgen als voorzitter van de Europese Commissie.
Vanochtend zat Van Rompuy samen met Manfred Weber, de voorzitter van de EVP-fractie. Omdat die als grootste uit de Europese verkiezingen kwam, mag haar topkandidaat Jean-Claude Juncker proberen een meerderheid te verzamelen achter een concreet werkprogramma voor de komende vijf jaar. Dat spraken de fracties nog voor de verkiezingen af.
Duidelijk signaal
Meteen na de ontmoeting met Van Rompuy gaf Weber een persconferentie waarop hij duidelijk maakte waar het voor de EVP op staat. Samengevat komt dat hierop neer: de hele EVP-fractie - "misschien twee of drie andersdenkenden uitgezonderd" - blijft achter Juncker staan, net als een duidelijke meerderheid van de 751 Parlementsleden. Als de Europese leiders hem niet nomineren, dreigt er een zware institutionele crisis te ontstaan. "Dit is de dag waarop het Europees Parlement een duidelijk signaal aan de Europese Raad geeft", zei Weber. Hij voegde er wel aan toe dat het Parlement niet uit is op een confrontatie.
"We verwachten van Herman Van Rompuy dat hij de nominatie van Juncker als de volgende voorzitter van de Europese Commissie voorstelt aan de Europese Raad", vatte Weber samen. De Belg en de 28 nationale leiders moeten ook niet proberen om de nominatie uit te stellen. "De burgers willen niet wachten op ons om te handelen." Op 15 juli wil het Parlement kunnen stemmen over de voorgedragen Commissievoorzitter.
De meeste EU-lidstaten zijn in meer of mindere mate bereid Juncker te steunen, maar de Britse premier David Cameron probeert genoeg landen te overtuigen Junckers nominatie tegen te houden. "We staan open voor de ideeën van het Verenigd Koninkrijk," zei Weber, "maar het land heeft geen vetorecht en kan ook niet op zijn eentje beslissen welke richting de Europese Unie uit moet." Er wordt duidelijk een anti-Juncker-campagne gevoerd, stelt de Duitser vast, "maar dit is niet de manier van werken voor democraten".
Absolute meerderheid
De benoeming van de Commissievoorzitter verloopt via de nieuwe regels van het Verdrag van Lissabon. Die stellen dat de Europese Raad een kandidaat moet voordragen, "rekening houdend" met de Europese verkiezingen, waarna het Parlement hem of haar bij absolute meerderheid moet goedkeuren. "In het Europees Parlement is er geen andere meerderheid dan een meerderheid voor Juncker", stelt Weber. Een alternatieve kandidaat voor Juncker of een van de topkandidaten van de andere politieke families "zou minder democratisch zijn".
Van Rompuy zat vandaag ook al samen met Hannes Swoboda en Guy Verhofstadt, de voorzitters van de socialistische en de liberale fracties. Verhofstadt wilde geen commentaar kwijt, maar Swoboda, als vertegenwoordiger van de op een na grootste fractie, herhaalde dat ook zijn groep zich nog achter Juncker schaart. "Het is een basisprincipe van de democratie dat de Europese Commissie de krachtenverhouding in het Parlement moet vertegenwoordigen, waar de EVP de grootste is voor de S&D-fractie. De keuze van de kiezers zou bij de vorming van de Commissie gerespecteerd moeten worden."
Verschillende Europese leiders zijn het niet eens met het Parlement dat het voordragen van topkandidaten Europa dichter bij de kiezer heeft gebracht en dus een democratische vooruitgang betekende. Maar Swoboda bestrijdt die analyse. "Zij die in de Europese Raad het (benoemings)proces uitstellen, verstoren of doen ontsporen, zijn precies de reden waarom zoveel burgers gefrustreerd geraken door Europa."