Hans Bonte: "We springen te laks om met teruggekeerde Syriëstrijders"

Hans Bonte (sp.a), burgemeester van Vilvoorde, vindt dat de verschillende veiligheidsdiensten in ons land te weinig samenwerken om de dreiging die uitgaat van teruggekeerde Syriëstrijders, het hoofd te bieden. "Een zot is genoeg om te doen wat we in Parijs hebben meegemaakt. En die zotten lopen rond." Dat zei hij vanavond in 'Reyers laat' op Canvas.

Bonte is burgemeester van Vilvoorde, een gemeente van waaruit verschillende jongere Syriëstrijders naar het buitenland getrokken zijn. Hij ontkende meteen dat er vandaag huiszoekingen plaatsvonden in zijn gemeente, maar is toch geschrokken door de gebeurtenissen van vanavond.

"Het is echt schrikken en vooral angstaanjagend als je moet vaststellen dat er zulke dramatische ingrepen moeten gebeuren, waarbij dan nog eens dodelijke slachtoffers vallen." Bonte merkt bovendien een grote onrust in de samenleving, ook bij de politie.

"Maar wat er nog bijkomt - en wat zich nu nog meer onder de waterlijn bevindt - is een toename van een soort dualiteit, met bijvoorbeeld racistische slogans op websites of op gebouwen. En dat is zeer verontrustend: we moeten opletten dat de grote solidariteit die we in Parijs zagen, geen dualiteit wordt."

"Extra ondersteuning nodig"

Volgens Bonte doen niet alle gemeenten op dit moment genoeg om teruggekeerde Syriëstrijders op te volgen. "Er zijn op dit moment in ons land 101 mensen die zijn teruggekeerd uit Syrië, en waarvan we weet hebben. Het is enorm moeilijk om te oordelen welk risico daar aan vasthangt. Maar tot mijn scha en schande zie ik nog altijd gemeenten die die inwoners niet schrappen uit het register, waardoor je gewoon geen idee hebt of ze ooit vertrokken en teruggekomen zijn. We moeten daarom absoluut extra ondersteuning bieden aan de gemeenten en politiezones."

Ook de samenwerking tussen de veiligheidsdiensten kan volgens de Vilvoordse burgemeester beter: "Wat we nodig hebben, is een eenheid van commando. Gerechtelijke informatie moet kunnen gedeeld worden met de veiligheidsdiensten. Nu lopen we risico's: we kunnen in Antwerpen, Mechelen of Vilvoorde ons werk goed doen, maar als dat in andere gemeenten niet lukt, dan heb je eigenlijk niets gedaan."

VRT-journalist Rudi Vranckx was het daarmee eens, maar wees op het veranderde karakter van de moslimterreur, wat opvolging ook veel moeilijker maakt: "Wat mij opvalt in de filmpjes van de Syriëstrijders: dit is heel anders dan Al-Qaida indertijd." Volgens Vranckx gaat het nu veel vaker om kleinere doelen door kleinere groeperingen, soms zelfs de zogenaamde 'lone wolf'. "Dit is de taal van het kalifaat: soft targets vermoorden, zonder een groot plan terreur zaaien."

"Zotten lopen rond"

Een idee dat Bonte deelde: "Een zot is genoeg om te doen wat we in Parijs hebben meegemaakt. En die zotten lopen rond."

"Ik denk dat wij te laks omspringen met mensen die duidelijke profielen hebben en bijvoorbeeld voorwaardelijk vrij gelaten worden in afwachting van hun proces. Die moeten dan opgevolgd worden door de politie. Maar om één iemand te schaduwen, kost dat 24 voltijdse agenten om die 7 dagen op 7 in het oog te houden. En in Vilvoorde hebben we acht terugkeerders."