Medisch congres focust twee dagen op effecten van baxters
Meer dan vijfhonderd artsen-specialisten en verpleegkundigen komen vrijdag en zaterdag in Antwerpen samen voor een congres over infuusvloeistoffen. Niet alle baxters zijn onschuldig en leiden soms tot verhoogde mortaliteit.
Voor de derde keer organiseren diensten van de ZNA-ziekenhuizen Stuivenberg en Middelheim een medisch congres over het oordeelkundig inzetten van infusen. Volgens verschillende artsen-specialisten zijn de vloeistoffen niet onschuldig.
Schade
"Vocht toedienen via infusen is een sinds lang ingeburgerde medische handeling die echter niet zonder risico's is. Ondoordacht gebruik van deze vloeistof kan de patiënt belangrijke schade toebrengen. Ze moeten daarom op dezelfde manier benaderd worden als geneesmiddelen", zegt intensivist Manu Malbrain. Te veel vocht inbrengen kan leiden tot onder meer tragere wondgenezing, nierschade, verlenging van het ziekenhuisverblijf en zelfs een verhoogde mortaliteit.
Vochtdosering
Gedurende het tweedaagse congres wordt in parallelle sessies de focus gelegd op de vloeistoffen zelf. "Welke kunnen gebruikt worden, welke types en combinaties zijn aanbevolen bij welke pathologie?", aldus intensivist Niels Van Regenmortel. Er wordt ook gekeken naar nieuwe monitoringtechnieken om de juiste vochtdosering te bepalen. "Door te veel vocht toe te dienen, kunnen de organen gaan lijden. Dat is dus een tweesnijdend zwaard. Via monitoring van de orgaanfuncties kan je een protocol starten om nog vocht te geven of net weg te nemen", aldus Malbrain. Onder meer die wetenschappelijke kennis wordt samengebracht om ze te communiceren aan artsen uit uiteenlopende disciplines.
HES-infusen
De trauma- en intensieve geneeskunde werd de voorbije twee jaar flink opgeschrikt over HES-infusen (hydroxyethylzetmeel-oplossingen). Die worden al vijftig jaar veelvuldig gebruikt, maar daar beginnen artsen op terug te komen. Het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) oordeelde recent dat het gebruik ervan grondig ingeperkt moet worden. Het oordeel komt er na de terugtrekking van zo'n tachtig wetenschappelijke artikels van de Duitse anesthesist Joachim Boldt, onder meer voor datavervalsing in minstens tien papers. Boldt moest zijn professoraat teruggeven. Uit een metastudie bleek dat HES-infusen bij kritische patiënten tot meer overlijdens leidden als Boldts proeven werden uitgesloten dan als zijn proeven wel werden meegerekend.
Aardverschuiving
Malbrain bevestigt de commotie en spreekt van een aardverschuiving in de sector. "Vroeger werd HES zonder nadenken toegediend, en dat moet anders. Uit een vraag op het congres via een stemsysteem bleek dat ruwweg een vijfde van de artsen patiënten met sepsis (bloedvergiftiging, nvdr) nog steeds HES toedient." Volgens Malbrain zou er een open brief circuleren voor een totaalverbod voor HES-gebruik.
Bedachtzamer
Nog een 'klassieker', de fysiologische zoutoplossing 0,9 procent NaCl, is volgens Malbrain niet onschuldig. "Daar zit een voor de mens te hoge chloorhoeveelheid in, die gebaseerd is op experimentele proeven van zo'n 40 jaar geleden op kikkers. Die oplossing vandaag op de markt brengen zou niet lukken, vanwege te veel schadelijke effecten." De arts wil geen paniek zaaien, maar wil wel dat artsen bedachtzamer omgaan met de vloeistoffen. "Het is bijna een reflex. Infuus prikken, baxter hangen. Dat vinden we normaal blijkbaar."
