"Men bouwt een tolmuur rond Antwerpen"

Het Antwerpse stadsbestuur gaat een eenmalige retributie van 250 euro vragen aan wie zich voor de eerste keer inschrijft aan het vreemdelingenloket van de stad. Dat heeft het schepencollege vandaag beslist. Tot nu toe bleef een dergelijke inschrijving beperkt tot het betalen van 17 euro, de prijs van een identiteitskaart. Volgens het college is de retributie absoluut noodzakelijk om de dossierkosten enigszins te kunnen dekken. De kwestie moet wel nog goedgekeurd worden door de gemeenteraad. De oppositie reageert verdeeld: Vlaams Belang noemt het "een begin", sp.a onhoudt zich momenteel van commentaar. Groen en PVDA+ vrezen voor "wegpestbelasting".

In 2012 werden er via het Antwerpse vreemdelingenloket zowat 11.000 dossiers aangemaakt, volgens burgemeester Bart De Wever (N-VA) veruit het meest onder de Belgische steden.

330 euro aan kosten per dossier
Tot nu toe betaalde een nieuwkomer daar slechts 17 euro voor. "Maar gemiddeld gaat zo'n dossier gepaard met een kostprijs van 330 euro", zegt De Wever. Die hoge som zou onder meer te wijten zijn aan ICT-kosten, de controle op de rechtsgeldigheid van de documenten en contacten met de Dienst Vreemdelingenzaken.

Autonomie van steden en gemeenten
"In het buitenland wordt het tarief voor nieuwkomers vaak bij algemene wet geregeld, maar hier is dat de autonomie van steden en gemeenten", zegt schepen voor Loketten Liesbeth Homans (N-VA). Ze wijst erop dat in Frankrijk en Nederland die retributie nog hoger ligt, respectievelijk op 260 en 950 euro.

De Wever wil zich niet uitspreken over de vraag of er ook in andere Belgische steden soortgelijke beslissingen op stapel staan. "Voor alle duidelijkheid: dit is een beslissing van het Antwerpse stadsbestuur, niet van de N-VA", zegt hij. Antwerpen zou in ieder geval de eerste Belgische stad zijn die tot een dergelijke maatregel overgaat.

Vrijstellingen
Er komen wel een aantal vrijstellingen, zoals voor studenten, langdurig ingezetenen van een EU-lidstaat en mensen die met succes een asielprocedure hebben afgerond. Zij zullen 17 euro blijven betalen, maar zouden slechts een kleine minderheid van het aantal inschrijvingen vormen. Van de 11.000 dossiers uit 2012 hadden er volgens schepen Homans zeker 10.500 de retributie moeten betalen, indien de maatregel er toen al geweest was.

Oppositie reageert verdeeld
De Antwerpse oppositie reageert verdeeld op de beslissing van het schepencollege. Vlaams Belang vindt het een goed begin, maar blijft pleiten voor een immigratiestop, terwijl Groen en PVDA+ vrezen voor een "wegpestbelasting". Sp.a reageert voorlopig liever niet.

Groen-fractieleidster Meyrem Almaci stelt zich de vraag wat precies de bedoeling is. "Als het echt gaat om de dossierkosten, hou ik mijn hart vast voor wat nog volgt voor andere procedures aan loketten zoals huwelijken. Het kan natuurlijk ook een soort wegpestbelasting zijn, maar dan moet men dat ook gewoon durven toegeven", vindt ze. "Sowieso vind ik trouwens dat een dergelijke openbare dienstverlening altijd laagdrempelig moet blijven."

Ook Peter Mertens (PVDA+) vreest dat de maatregel gericht is tegen een welbepaalde bevolkingsgroep. "Men bouwt een soort van tolmuur rond Antwerpen voor mensen die het zo al enorm moeilijk hebben", vindt hij. "Bovendien is er sprake van een tweesporenbeleid, want miljonairs en multinationals worden door het stadsbestuur wél openlijk verwelkomd. Dit geeft een bijzonder negatief imago aan onze stad."

Vlaams Belang-fractieleider Filip Dewinter zal zich niet verzetten tegen de retributie. "Symbolisch is dit een goed begin, maar ik vrees dat het een druppel op een hete plaat is", zegt hij. "Dit gaat vreemdelingen echt niet voldoende afschrikken om naar Antwerpen af te zakken. Wij blijven dan ook pleiten voor een immigratiestop."