MR wil een debat over de strafuitvoering
In een reactie op de vrijlating van Michelle Martin vragen de Franstalige liberalen van de MR dat het parlement snel een debat opstart over de strafuitvoering en over de invoering van zogenaamde niet-samendrukbare straffen. Bij zo'n straf kan een veroordeelde geen beroep doen op een vervroegde vrijlating. Volgens N-VA moeten de regels strenger, Vlaams Belang heeft het over een verwerpelijk systeem. Ook andere politieke partijen hebben intussen gereageerd.
MR-voorzitter Charles Michel stelt dat de politiek haar verantwoordelijkheid moet nemen. Michelle Martin "maakt enkel gebruik van de huidige wetgeving. We kunnen het Justitie niet kwalijk nemen, het is aan de politici om hun verantwoordelijkheid te nemen en de wet te wijzigen".
De MR wijst op het regeerakkoord. Dat stelt dat voor zware misdrijven die de dood tot gevolg hebben de straf minstens voor de helft moet worden uitgevoerd. In geval van recidive of bij veroordelingen tot dertig jaar of levenslang zou vrijlating pas na driekwart van de straf moeten kunnen.
Proces van de eeuw
Ook de sp.a is voorstander van het invoeren van vaste straffen voor bepaalde misdrijven, de zogenaamde niet-samendrukbare straffen. Dat zegt sp.a-kamerlid Renaat Landuyt. Landuyt hoopt dat justitie de opgelegde voorwaarden voor haar vrijlating strikt opvolgt. "In deze materie kan het niet volstaan om vertrouwen te stellen in een klooster. Er moeten duidelijke richtlijnen voor opvolging aan de politie en justitie-assistenten gegeven worden", zegt Landuyt.
De sp.a'er is duidelijk verbaasd over de beslissing van de strafuitvoeringsrechtbank. "Het valt te betwijfelen dat de jury bij het uitspreken van 30 jaar dacht aan een vrijlating na 16 jaar", zegt hij.
"Het is duidelijk dat aan jury's en rechters moet worden toegelaten een vaste straf uit te spreken, de zogenaamde 'niet-samendrukbare straf'. De maatschappij, jury en rechter zouden het recht moeten hebben om er van uit te kunnen gaan dat een straf effectief wordt uitgevoerd. Zeker in het proces van de eeuw", zegt Landuyt.
"Hopelijk is een en ander doordacht gebeurd. We vragen de minister van justitie om na te gaan wat de houding is geweest van haar diensten: de gevangenisdirectie, de justitie-assistenten, de procureur. Welke richtlijnen werden er in deze zaak gehanteerd? Dit om lessen te trekken en eventuele richtlijnen aan te passen."
Landuyt merkt ook op dat de uitspraak en de reacties van de slachtoffers "pijnlijk duidelijk maken dat in de wet op de strafuitvoeringsrechtbanken de inspraak van slachtoffers beter moet worden geregeld".
Strengere regels
Oppositiepartij N-VA wil dat de regels voor vervroegde invrijheidsstelling strenger worden. Dat zegt N-VA-kamerlid Sophie De Wit. Zeker voor mensen die al eerder een veroordeling opliepen moeten de voorwaarden strenger, aldus N-VA. Ook de communicatie met de slachtoffers moet voor de Vlaams-nationalisten beter.
"Dat Michelle Martin, met een veroordeling tot 30 jaar gevangenisstraf en een eerdere veroordeling tot 5 jaar, nu al kan vrijkomen, is moeilijk te begrijpen", stelt N-VA-Kamerlid Sophie De Wit. "Martin heeft nog maar de helft van haar straf uitgezeten. Bovendien mangelt het aan de communicatie met de slachtoffers: die moet sneller en beter gebeuren. Luisteren naar de slachtoffers is zeker in deze zaak een conditio sine qua non."
"De vervroegde invrijheidstelling kan een goede manier zijn om iemand onder begeleiding voor te bereiden op zijn terugkeer in de maatschappij. Maar in deze zaak ligt dit net iets anders, Martin heeft die kans vroeger al gehad en toen volledig verspeeld. Na haar veroordeling in 1989 heeft ze nog zwaardere feiten gepleegd."
Voor N-VA kan deze zaak ook een signaal zijn dat de geplande besparingen in de justitiehuizen ongeoorloofd zijn.
Perfide werking van de wet-Lejeune
Vlaams Belang is naar eigen zeggen geschokt door de beslissing van de strafuitvoeringsrechtbank van Bergen. De "perfide werking van de wet-Lejeune" moet volgens de partij worden aangepast.
"Martin was medeplichtig aan de gruweldaden van Dutroux en speelde een uiterst griezelige rol bij de dood van de jonge meisjes Julie en Melissa", brengt Vlaams Belang in herinnering. "Voor deze afschuwwekkende daden, die het hele land geschokt hebben, is 15 jaar effectieve opsluiting veel te kort. Dat ouders, broers en zussen van de slachtoffers binnen afzienbare tijd op straat rechtstreeks geconfronteerd kunnen worden met Martin, is hemeltergend."
De "jaarlijkse vrijlatingscarrousel", die de wet-Lejeune veroorzaakt, is volgens de partij "een regelrechte martelgang voor de slachtoffers". Omdat zij dienen te verwoorden waarom een dader langer in de cel moet blijven worden de rollen volgens de partij omgedraaid. Zo "kruipen de criminelen steeds meer in de rol van beklagenswaardig slachtoffer".
"De samenleving heeft nood aan ontradende, onsamendrukbare straffen, zeker ten aanzien van weerzinwekkende misdaden zoals kindermoord."
Straffen die niet kunnen worden ingekort
cdH herhaalt dat het een jaar geleden enkele aanpassingen aan het strafrecht heeft voorgesteld. cdH wil meer bepaald dat een rechter in sommige gevallen straffen kan uitspreken die niet kunnen worden ingekort met een vervroegde invrijheidstelling.
cdH onderlijnt dat het idee werd opgenomen in het regeerakkoord en roept minister van Justitie Annemie Turtelboom op het snel uit te voeren. De partij herhaalt ook dat volksvertegenwoordiger Christian Brotcorne een jaar geleden een voorstel indiende om een beroepsmogelijkheid te introduceren tegen beslissingen van de strafuitvoeringsrechtbank.
cdH vraagt ten slotte dat het gerecht meer rekening houdt met slachtoffers en hun familieleden bij een voorwaardelijke invrijheidstelling.
Ecolo wil "sereen debat"
De Franstalige groenen van Ecolo vragen een "sereen en niet demagogisch debat" over de strafuitvoering. Ecolo vindt dat sommige elementen uit de beslissing van de strafuitvoeringsrechtbank om Michelle Martin vrij te laten "vragen oproepen".
Ecolo vindt dat het begrip "recidivist" onder de loep genomen moet worden. Martin had al een eerdere veroordeling opgelopen, maar die werd nu niet in rekening gebracht omdat het om een correctionele veroordeling ging, terwijl haar straf in de zaak-Dutroux uitgesproken werd door het hof van assisen.
Ecolo wil ook dat het parket en de burgerlijke partijen beroep kunnen aantekenen tegen de beslissing van de strafuitvoeringsrechtbank. Nu is enkel cassatieberoep mogelijk.
Het FDF mag dan wel in de oppositie zitten, de partij pleit voor de uitvoering van wat in het regeerakkoord staat. Daarin is opgenomen dat het deel van de straf dat minstens uitgevoerd moet worden omhoog moet.
"Regeerakkoord zo snel mogelijk uitvoeren"
De PS wil dat de passage in het regeerakkoord over de strengere voorwaarden voor vervroegde vrijlating zo snel mogelijk wordt uitgevoerd.
"Voor bijzonder zware misdrijven die de dood tot gevolg hebben gehad, bijvoorbeeld verkrachting en zedenschennis of de ontvoering van een minderjarige, zal in geval van een veroordeling tot 30 jaar of tot een levenslange gevangenisstraf de drempel voor de mogelijke voorwaardelijke invrijheidstelling op minstens de helft van de straf worden gebracht en, in geval van wettelijke herhaling, op 3/4. Bij het uitspreken van de veroordeling geeft de rechter in zijn vonnis concreet aan wat onder deze drempel dient te worden verstaan, en, zodoende, welke de minimale duur van de straf is die dient te worden uitgezeten en die beschouwd wordt als beveiligingsperiode", zegt het regeerakkoord van de regering-Di Rupo.
De PS wil verder geen commentaar geven op de beslissing van de strafuitvoeringsrechtbank, "gezien de onafhankelijkheid van justitie". De partij wil wel een debat over een mogelijk beroep tegen beslissingen van die rechtbank en over de omkadering die herval van veroordeelden die onder voorwaarden vrijgelaten worden moet voorkomen.
De Franstalige socialisten betreuren ook de manier waarop de slachtoffers over de beslissing werden geïnformeerd.
