N-VA geeft Turtelboom een nul en eist Vlaamse justitie
Eenheidsrechtbanken, extra gevangenissen, informatisering, efficiënt management, snelrecht en jeugdsanctierecht vanaf twaalf jaar. Dat en meer staat in het tienpuntenplan waarmee N-VA de Belgische justitie de 21ste eeuw in wil krijgen. Of toch de Vlaamse, want enkel door justitie over te hevelen naar de deelstaten kan echt met een propere lei begonnen worden, zo klonk het vandaag bij de voorstelling van het ontwerp.
Justitie valt nog het best te vergelijken met het Brusselse justitiepaleis, vindt Kamerlid Kristien Van Vaerenbergh. Al dertig jaar in de steigers, maar met slechts opsmukwerk als resultaat. Ook de plannen van minister Annemie Turtelboom (Open Vld) rond de straffeloosheid, het gerechtelijk landschap en de informatisering, krijgen van de partij "nul op drie".
Tien speerpunten
Op zo'n negen maanden van de verkiezingen komt N-VA dan ook met tien eigen speerpunten. Die moeten onder meer de straffeloosheid aanpakken. Zo moeten nieuwe gevangenissen de capaciteit op langere termijn aanpakken, terwijl het huren van bijkomende Nederlandse cellen in tussentijd soelaas moet brengen. N-VA wil gevangenissen ook vullen naargelang de risicoprofielen.
Geloofwaardig "lik-op-stukbeleid"
Snelrecht voor eenvoudige zaken moet voorts leiden tot een geloofwaardig "lik-op-stukbeleid". In dat verband noemt de partij het wel positief dat het snelrecht wordt uitgebreid. De benoeming van elf snelrechters door minister Turtelboom verschijnt bijvoorbeeld deze vrijdag in het Staatsblad.
Een rechter moet ook de keuze krijgen om straffen uit te spreken naargelang de uitvoerbaarheid ervan, vinden de Vlaams-nationalisten. De manier waarop momenteel wordt omgesprongen met elektronisch toezicht, betekent volgens de partij echter dat straffen vaak tot één tiende herleid worden. Gedetineerden van buitenlandse origine moeten dan weer liefst hun straf uitzitten in hun thuisland.
Ook voor begeleiding, integratie en slachtofferbegeleiding is echter meer aandacht nodig, vindt senator Karl Vanlouwe. Een recidivemonitor moet tonen welke straf werkt en op termijn individuele trajecten opleveren voor elke dader. Voor slachtoffers wil hij één aanspreekpunt voor alle informatie rond de strafuitvoering. "Maar een stem daarin is wel nog een andere zaak", klonk het.
Geïnterneerden verdienen ook voor N-VA een andere aanpak, met name via een gradatie voor geesteszieken. Zo horen geïnterneerden met een hoog risico thuis in een gesloten psychiatrische instelling, maar kan dat voor sommigen ook anders. Tegelijk mag echter "niet elke geïnterneerde ontslagen worden van elke verantwoordelijkheid", klonk het.
Eenheidsrechtbanken
Op vlak van organisatie bepleit N-VA eenheidsrechtbanken, wat de werklast zou helpen spreiden en meer specialisatie toelaat. Meteen zou ook komaf worden gemaakt met het huidige "Mexicaanse leger" bij Justitie, door het aantal korpscheffen terug te brengen "van 1 op 8 tot nog 1 op 66 magistraten", aldus de Vlaams-nationalisten.
Tot slot duiken ook een doorgedreven werklastmeting, meer mobiliteit voor magistraten, informatisering en moderne wetgeving op in het tienpuntenplan van N-VA. Een pro-Deofonds, gespijsd door veroordeelden, moet de rechtsbijstand dan weer betaalbaar houden.
Volgens N-VA staat de Franstalige visie op justitie echter compleet haaks op wat ze zelf wil. Overheveling naar de deelstaten is voor de partij dan ook een logische volgende stap richting confederalisme. "In de zesde staatshervorming zit dat niet, maar we zullen zien wat er volgend jaar zal gebeuren", aldus Vanlouwe en Van Vaerenbergh. "Het is in elk geval een langetermijnvisie."
Prijskaartje
Het prijskaartje van het hele plan - inclusief nieuwe gevangenissen, psychiatrische centra, meer begeleiding en kosteloze procedures voor slachtoffers - berekenden de N-VA'ers niet. "We beseffen dat de middelen beperkt zijn, maar er is toch minstens een langermijnvisie nodig. Die ontbreekt momenteel volledig", argumenteerde Vanlouwe nog. "We verwachten in elk geval ook terugverdieneffecten, bijvoorbeeld door informatisering en digitalisering."
