N-VA maakt brandhout van nota
"De nota van formateur Elio Di Rupo vormt voor de N-VA geen goede basis om de onderhandelingen te starten". Dat heeft voorzitter Bart De Wever vanmiddag bekendgemaakt. De partij is daarmee de eerste (en wellicht ook enige) partij die duidelijk "neen" zegt tegen de nota. Enkel wanneer ten gronde wordt tegemoet gekomen aan de fundamentele bezwaren van de N-VA wil de partij nog proberen een regering te vormen. Formateur Di Rupo (PS) zal vandaag alvast geen verklaring meer afleggen, dat is vernomen bij het PS-hoofdkwartier.
De Wever zei bij de eerste lezing van het stuk van Di Rupo nog hoopvol te zijn geweest, maar bij nadere bestudering stuitte hij op "dubbele bodems''. "Ik geloof niet in deze nota. Ik geloof niet in het project van de formateur. Het is een slechte zaak, voor alle inwoners van dit land", aldus de N-VA-politicus.
"Tsunami aan belastingverhogingen"
Niet zozeer het "neen" van de N-VA zorgde in het Vlaams parlement voor een verrassing. Het was vooral de toon en de hardheid van de kritiek die opviel. Voor de N-VA is de nota van Di Rupo onvoldoende over de hele lijn. Zo zien de Vlaams-nationalisten op budgettair vlak "massieve belastingverhogingen". De Wever sprak daarom over een "tsunami aan belastingverhogingen". Ze zijn volgens hem een aanslag op de werkende middenklasse en het ondernemerschap.
Ook de voorgestelde socio-economische hervormingen gaan lang niet ver genoeg voor de partij, bijvoorbeeld op het vlak van de sociale zekerheid en het arbeidsmarktbeleid. Aan de werkloosheids- en pensioenstelsels wordt nauwelijks geraakt. Van mensen langer laten werken om zo de sociale zekerheid betaalbaar te houden, komt volgens de partij niets in huis en het investeringsklimaat wordt zwaar aangetast.
Deelstaten en B-H-V
De overdracht van bevoegdheden naar de deelstaten, de voorgestelde hervormingen inzake justitie en veiligheid, de weer samenvallende verkiezingen en de invoering van een federale kieskring kunnen al helemaal niet op bijval rekenen. De regeling die Di Rupo voorstelt rond Brussel en B-H-V kunnen evenmin op genade rekenen. "B-H-V wordt gesplitst, maar de compensaties gaan veel verder dan aanvaardbaar is". De Wever noemt de plannen rond Brussel dan ook "desastreus".
De nota van Di Rupo ligt volgens de N-VA onder de lat van wat eerder in de nota van voormalig bemiddelaar Johan Vande Lanotte geschreven stond.
"We zijn van oordeel dat het eerlijker is om duidelijk 'neen' te zeggen, dan wel een tactisch 'ja' uit te spreken om vervolgens naar onderhandelingen te gaan die met zekerheid mislukken. Wie heeft er na een jaar nog behoefte aan ellenlange onderhandelingen zonder kans op slagen?", vraagt De Wever zich af.
Cicero
Vrijwel alle andere partijen reageerden eerder wel positief op de voorstellen van de Franstalige socialist Di Rupo, zij het met veel voorbehoud. De Vlaamse christendemocraten lieten kort voor de persconferentie van De Wever weten alleen te willen meedoen als de N-VA ook aan tafel zou blijven.
Op de vaststelling dat de N-VA alleen staat met haar verwerping van de nota Di Rupo antwoordde De Wever met een citaat van Cicero: "Men is nooit minder alleen dan wanneer men alleen is".
De opdracht van Di Rupo lijkt nu mislukt. De Franstalige socialist werd half mei benoemd. Eerder zei hij al zichzelf hooguit 20 procent kans op slagen te geven. Maar na de presentatie van zijn nota afgelopen maandag leek het tij te keren. De eerste reacties waren lovend en zowel de Vlaamse als Waalse kranten prezen Di Rupo's werkstuk.
Uitzichtloos
Het is onduidelijk hoe het nu verder moet met de formatie, die al meer dan een jaar duurt. Vraag is vooral hoe Di Rupo zal reageren op het standpunt van de Vlaams-nationalisten. De formateur zal vandaag alvast geen verklaring meer afleggen, aldus bronnen bij het PS-hoofdkwartier. De Waalse socialist wil naar verluidt eerst de tijd nemen om de antwoorden van alle partijen en de gevolgen van die standpunten te analyseren.
De formateur zei vorige maandag bij de voorstelling van zijn nota nog klaar en duidelijk dat wat hem betreft N-VA deel moet uitmaken van een volgende regering. CD&V stelde eveneens dat de aanwezigheid van N-VA een "noodzakelijke voorwaarde" is. "Indien die niet vervuld is, is het aan PS en N-VA om de voorwaarden te creëren die onderhandelingen mogelijk maken".
Nieuwe verkiezingen?
Nieuwe verkiezingen zijn een reële optie, al geven peilingen aan dat die niet tot een radicaal andere uitslag zullen leiden. De Wever zei alvast niet te willen speculeren over verkiezingen en stelde zelfs te hopen dat die er niet komen. Het is nu aan de formateur om een beslissing te nemen, voegde hij eraan toe. Die brengt morgenavond normaal verslag uit bij de koning. (belga/adha)
