Operatie Kelk: overzicht van anderhalf jaar procederen
Bij het bisdom Antwerpen en Hasselt heeft de Brusselse federale gerechtelijke politie nieuwe huiszoekingen gehouden in het kader van Operatie Kelk. Bepaalde dossiers rond seksueel misbruik in de kerk werden meegenomen. Hiermee krijgen de huiszoekingen van 24 juni 2010 in het aartsbisschoppelijk paleis en de privéwoning en het kantoor van kardinaal Danneels in Mechelen een vervolg. Een overzicht.
De huiszoekingen van juni 2010 kaderden in Operatie Kelk, het gerechtelijk onderzoek dat de Brusselse onderzoeksrechter Wim De Troy voert naar seksueel misbruik van kinderen en een mogelijke doofpotoperatie daarrond binnen de katholieke kerk. De onderzoeksrechter had informatie gekregen van ere-magistrate Godelieve Halsberghe, het voormalige hoofd van het orgaan binnen de Kerk dat klachten van slachtoffers van seksueel misbruik behandelde. Zij vermoedde dat het aartsbisdom dossiers over kindermisbruik verborgen hield.
Aartsbisdom
Daarom liet De Troy op 24 juni 2010 speurders van de Brusselse Federale Gerechtelijke Politie (FGP) binnenvallen bij het aartsbisdom, in de Sint-Romboutskathedraal en in de kantoren en privéwoning van kardinaal Danneels in Mechelen. Tegelijkertijd werden huiszoekingen gehouden in Leuven bij de Commissie Adriaenssens, de opvolger van de commissie Halsberghe onder leiding van kinderpsychiater Peter Adriaenssens, en in Brussel bij het Rijksarchief, waar oud-magistrate Halsberghe een aantal dossiers had ondergebracht.
Commissie Adriaenssens
De huiszoekingen deden veel stof opwaaien, tot in het Vaticaan, onder meer omdat alle Belgische bisschoppen en de pauselijke nuntius die dag een vergadering hadden in het aartsbisschoppelijk paleis. De advocaat van het aartsbisdom en van kardinaal Danneels, meester Fernand Keuleneer, vocht de huiszoekingen in Mechelen aan en schreef tegelijkertijd een brief aan het Brusselse parket-generaal. Dat parket-generaal besloot daarop de huiszoekingen bij de Commissie Adriaenssens aan te vechten.
Onwettig
In een arrest van 13 augustus oordeelde de Brusselse kamer van inbeschuldigingstelling dat de huiszoekingen bij de Commissie onwettig waren en dat alle inbeslaggenomen dossiers moesten teruggegeven worden. Op 9 september nam de KI een gelijkaardige beslissing over de zoekacties in de kathedraal, in het aartsbisschoppelijk paleis en bij kardinaal Danneels. Meesters Walter Van Steenbrugge en Christine Mussche, die een aantal slachtoffers van misbruik door geestelijk verdedigden, trokken naar het hof van Cassatie omdat zij in de procedure voor de KI niet gehoord waren. Het hoogste hof vernietigde op 12 oktober beide arresten, zodat de KI opnieuw moest oordelen.
Wrakingsverzoek
Op 22 december besliste de KI dan dat enkel de huiszoekingen bij de Commissie Adriaenssens nietig waren, maar dat die in de kathedraal, het aartsbisschoppelijk paleis en bij kardinaal Danneels wettig waren. Een dag eerder had het Brusselse hof van beroep een wrakingsverzoek van meester Keuleneer tegen onderzoeksrechter De Troy afgewezen. Keuleneer ging tegen beide beslissingen in Cassatieberoep. Over het wrakingsverzoek kreeg hij ongelijk, maar over de huiszoekingen besliste het Hof van Cassatie op 5 april voor de tweede maal dat de KI in de fout was gegaan. De Brusselse KI moest zich wel enkel buigen over de huiszoekingen in het aartsbisschoppelijk paleis en de woning en kantoren van kardinaal Danneels.
Schuldig verzuim
In tussentijd werd ook een tweede wrakingsverzoek tegen onderzoeksrechter Wim De Troy afgewezen. Dit was van de hand van socioloog Jan Hertogen, zelf slachtoffer van seksueel misbruik.
In maart 2011 kwam Operatie Kelk in handen van het federaal parket en sindsdien beperkte onderzoeksrechter De Troy zich tot een onderzoek naar feiten van schuldig verzuim terwijl de lokale parketten bevoegd werden voor de feiten van seksueel misbruik.
Nietigverklaring
Op 24 oktober 2011, toen de Brusselse KI zich voor de derde keer over de huiszoekingen in Mechelen boog, vroeg het federaal parket om ze geldig te verklaren. Op 29 november 2011 besliste de KI echter dat ze nietig zijn. De verklaringen van ere-magistrate Godelieve Halsberghe, waarop de onderzoeksrechter zich had gebaseerd, gingen immers enkel over de Sint-Romboutskathedraal en niet over het paleis of de kardinaal, zodat er geen reden was om daar binnen te vallen. Van alle huiszoekingen van Operatie Kelk blijven nu enkel die bij het Rijksarchief en in de Sint-Romboutskathedraal geldig.
Nieuwe huiszoekingen
Vandaag liet De Troy nieuwe huiszoekingen uitvoeren in de bisdommen van Antwerpen en Hasselt. Bij het bisdom Antwerpen nam de federale gerechtelijke politie van Brussel bepaalde dossiers rond het seksueel misbruik in de Kerk mee. Het bisdom mocht wel kopieën van de dossiers houden. (belga/tma)
