'Panorama' fileert Belgische jihadi's: "Het zijn ontspoorde pubers"

België heeft de voorbije maanden en jaren proportioneel veel jihadi's zien afreizen naar Syrië. Wat bezielt hen? Zijn het allemaal wreedaards, of eerder idealisten? Aan de vooravond van het grote Sharia4Belgium-proces probeert VRT-programma 'Panorama' vanavond de belangrijkste vragen te beantwoorden.

Onderzoeksjournalisten Dirk Leestmans en Peter Brems richtten zich voor hun 'Panorama'-reportage op de 46 mensen die vanaf volgende week terecht staan in Antwerpen, in het grote Sharia4Belgium-proces. In 'De Ochtend' vertelde Leestmans dat ze wel min of meer een gemeenschappelijke noemer voor Syriëstrijders vonden. "Ze zijn op zoek naar identiteit, die ze vonden in de radicale islam. 'Het zijn ontspoorde pubers', zei één van onze gesprekspartners. Ze willen behoren tot een groep, zijn op zoek naar avontuur of willen zichzelf bewijzen."

Wat niet betekent dat ze het hebben over onschuldige bloedjes van kinderen. "Sommigen staan wel degelijk terecht voor ontvoeringen en zelfs onthoofdingen." Maar anderen, onder meer Jejoen Bontinck, schuiven zichzelf ook naar voren als slachtoffer. Bontinck zegt bijvoorbeeld dat hij vastgehouden en gemarteld is."

Spuit in je arm
Leestmans begreep uit de vele gesprekken voor de reportage dat Sharia4Belgium wel degelijk een belangrijke rol heeft gespeeld. "Achteraf bekeken zou je kunnen zeggen dat Sharia4Belgium de mentale voorbereiding was voor de jihad", zegt een betrokkene. Ze creëerden met andere woorden een sfeer waarin de 'heilige oorlog' normaal was.

Of zoals een teruggekeerde Syriëstrijder het zegt: "Het lijkt alsof ze een spuit in je arm steken en je volledig opgezogen wordt door de organisatie en hun ideeën." Een verontwaardigde vader trekt de harde conclusie: "Die mannekes hebben onze kinderen kapot gemaakt."

In de inschatting van Leestmans zijn de meeste teruggekeerde Syriëstrijders niet echt gevaarlijk, omdat ze vooral gedegouteerd zijn. "Toch moet je ook uitkijken met de mensen met 'een missie'. Dat bewijst ook de aanslag op het Joods Museum in Brussel."

De reportage 'Allah guerre' is vanavond te zien in 'Panorama', om 21.30u op Canvas