Peumans ziet ruimte voor nog grotere Vlaamse autonomie
Bevoegdheden zoals politie, brandweer en justitie kunnen perfect op een regionaal niveau georganiseerd worden. Dat bewijzen voorbeelden uit het buitenland, heeft Vlaams parlementsvoorzitter Jan Peumans gezegd in zijn 11 juli-toespraak, zijn laatste tijdens deze legislatuur. Daarin pleitte hij ook opnieuw voor de oprichting van een opvolging staatshervorming in het Vlaams Parlement.
Meer dan 500 mensen hadden zich ingeschreven voor de 11 juli-toespraak in het statige Brusselse stadhuis. De zaal kon de grote opkomst met moeite aan, ook al omdat de genodigden dit jaar een stoel kregen aangeboden. Door de grote drukte startte de toespraak van Peumans ook met ruim een half uur vertraging.
Troonswissel
Peumans verwees in het begin van zijn speech naar de nakende troonswissel. Zo zei hij dat koning Albert II zijn functie "met betrokkenheid op de samenleving" heeft uitgeoefend, vooral "op feestelijke momenten, maar ook onder moeilijke omstandigheden, zoals ten tijde van de zaak-Dutorux of toen het noodlot toesloeg in het Zwitserse Sierre", klonk het.
Toekomstig koning Filip krijgt van Peumans de opdracht het koningschap "op een moderne manier in te vullen, aangepast aan de rol van een staatshoofd in de 21ste eeuw".
Groeiende autonomie
Peumans ging verder door een beeld te schetsen van de groeiende autonomie van Vlaanderen en het Vlaams Parlement. Sinds het ontstaan van de Nederlandse Cultuurraad in 1971 is een hele weg afgelegd. Vlaanderen heeft een volwaardig autonoom parlement. En de Vlaamse autonomie over bepaalde bevoegdheden wordt ook voluit erkend door de Europese Unie en andere internationale instellingen.
Diezelfde erkenning is er volgens Peumans echter niet altijd in eigen land. Zo weten volgens hem niet alle Belgische politici dat het Vlaamse parlement niet ondergeschikt is aan het federale. "Nog vorig jaar zei de minister van Binnenlandse Zaken dat de federale taalwetten voorrang hebben op de Vlaamse rondzendbrief-Peeters als het gaat over de interpretatie van de taalwetgeving in de faciliteitengemeenten rond Brussel", aldus Peumans.
Benijden
En hoewel het Vlaamse zelfbestuur de afgelopen decennia stelselmatig is gegroeid, ziet Peumans ruimte voor een nog grotere Vlaamse autonomie. "Ik heb bij bezoeken aan autonome regio's in Europa geleerd dat Vlaanderen een autonomie heeft die velen ons benijden, maar ook dat sommige andere regio's bevoegdheden hebben die wij hen moeten benijden", klonk het.
Peumans verwees daarbij onder meer naar de Bosnische deelrepubliek Sprska die autonoom bevoegd is voor onder meer politie en brandweer. En de Duitse Länder hebben dan weer eigen ministers van Justitie. "U merkt dat nog veel bevoegdheden, waarvan andere regio's in de praktijk bewezen hebben dat ze op dat niveau perfect kunnen functioneren, voor regionalisering in aanmerking komen."
De parlementsvoorzitter verwees daarbij ook naar de zesde staatshervorming. Volgens Peumans wordt het een "uitdaging" voor de volgende Vlaamse regering om de nieuwe bevoegdheden (onder meer geboortepremie, kinderbijslag, controle op werklozen en huurwetgeving) "in te vullen op maat van Vlaanderen en de Vlamingen".
Uitdaging
"De uitdaging is des te groter omdat de financiële middelen die nodig zijn om deze bevoegdheden naar behoren uit te oefenen, niet voor de volle honderd procent mee overkomen", aldus Peumans.
De N-VA'er pleitte ook voor de oprichting van een opvolgingscommissie staatshervorming in het Vlaams Parlement. Hij deed datzelfde voorstel eerder ook al bij het begin van het parlementaire jaar in 2010 en ook Groen drong al aan op de oprichting van zo'n commissie.
Peumans sloot zijn speech af met de de boodschap dat de kwaliteit van een parlement afhangt van de kwaliteit van zijn leden. In het verleden liet hij al optekenen dat er onvoldoende goede parlementsleden zijn, maar het is volgens hem ook "aartsmoeilijk" om een goed parlementslid te zijn. Een parlementslid moet niet alleen een pak kwaliteiten combineren, gaande van dossierkennis tot retorisch talent, maar hij of zij moet ook overweg kunnen met de media. Die media zijn volgens Peumans dan weer zo "marktgericht" dat "sensatie en smeuïge verhalen" het halen op "intellectuele beschouwingen en technische analyses".
