Raad van State schiet op Vlaamse sociale zekerheid

De Vlaamse Sociale Bescherming is in strijd met het gelijkheidsbeginsel en met het Europees beginsel van vrij verkeer. Dat zegt de Raad van State in een kritisch advies waarover De Tijd vandaag bericht. De Vlaamse Sociale Bescherming legt de basis voor een Vlaamse sociale zekerheid.

De zorgverzekering kost elke Vlaming jaarlijks 50 euro. In ruil biedt de Vlaamse Sociale Bescherming hulpbehoevenden maandelijks 130 euro voor niet-medische kosten, zoals gezinszorg, poetshulp of rusthuiskosten. Ook gehandicapten krijgen een extra vergoeding, net als bejaarden.

Maar dat systeem wordt nu op losse schroeven geplaatst door de kritiek die de Raad van State (RvS) in een advies uit. Volgens de RvS krijgt de Vlaamse regering te veel macht. Het decreet schetst immers enkel het kader, maar legt de inhoud voor het beleid niet in detail vast. Dat is een taak die de regering zichzelf oplegt. Op die manier wordt het Vlaams Parlement buitenspel gezet, en dat kan volgens de RvS niet. Die stelt zich "grote vragen" of het decreet wel de toets van de grondwet zal doorstaan. Die stelt immers dat de belangrijkste kwesties van sociale bijstand of sociale zekerheid voorbehouden zijn aan de wetgever, het Vlaams Parlement dus.

Terug naar af

Maar dat is niet de enige kritiek van de Raad van State. Brusselaars komen niet in aanmerking voor de tegemoetkoming voor de hulp aan bejaarden, wat volgens de Raad van State "vragen oproept in het licht van het gelijkheidsbeginsel".

Verder botst de regeling ook met het Europese beginsel van vrij verkeer van werknemers. Mensen die in Wallonië wonen maar bijvoorbeeld in Brussel of Vlaanderen werken, moeten volgens dat beginsel ook aanspraak kunnen maken op de tegemoetkoming, wat nu niet het geval is.

Het kabinet van minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) besudeert het advies nog, maar zegt geen "onoverkomelijke moeilijkheden" te zien. Volgens Vandeurzen zullen eventuele aanpassingen om tegemoet te komen aan de kritiek van de Raad van State weinig invloed hebben op de praktijk. Maar daar zijn Vandeurzens coalitiepartners Open Vld en N-VA niet van overtuigd.

"Eigenlijk moet Vandeurzen terug naar de tekentafel, terwijl het toch om een van zijn grootste hervormingen gaat", valt te horen. "Die Vlaamse Sociale Bescherming is een echt huzarenstukje. Daar is al bijzonder veel werk in gekropen", zegt Vlaams Parlementslid Freya Saeys (Open Vld) aan De Morgen. "Het is sowieso al niet eenvoudig om die in de praktijk te brengen, het zal dus zeker niet vanzelfsprekend zijn om nu nog aanpassingen te doen."