Sp.a wil af van pensioen op 65
De sp.a wil af van een vaste pensioenleeftijd. In de plaats willen de socialisten een gelijke loopbaan van 42 jaar voor iedereen. Wie start met werken - of zich als werkzoekend aanmeldt - op 18, moet op 60 recht krijgen op een volwaardig pensioen. Dat moet een transparanter en rechtvaardiger systeem geven, maakt voorzitter Bruno Tobback zich sterk. Aan de pensioenberekening verandert het voorstel niets.
Het doel van het plan is zekerheid bieden, zeggen de socialisten. Vandaag is de officiële pensioenleeftijd 65, waarbij een hele reeks uitzonderingen zijn ingebouwd "om het leefbaar te houden". Volgens Tobback moet "iemand die op zijn achttiende begint, vandaag eigenlijk 47 jaar werken om de officiële pensioenleeftijd te halen".
Een gelijke loopbaanduur voor iedereen moet dat verhelpen. De socialisten denken dat 42 jaar voldoende moet zijn, al kan dat door de stijgende levensverwachting in de toekomst wel omhoog. Tobback verwacht echter niet dat een optrekking naar 43 nodig zou zijn voor 2030. Iedereen moet op zijn vijftigste wel zekerheid hebben over zijn of haar pensioenleeftijd. "Dan moet die worden vastgeklikt", klonk het. Voor wie nu al vijftig is, verandert het sp.a-voorstel dus zeker niets. "Een pensioen mag geen risicobelegging zijn, want dat haalt alle geloofwaardigheid en vertrouwen onderuit."
Een recht, geen plicht
Pensioen na 42 jaar blijft in het voorstel ook een recht, geen plicht, onderstrepen de socialisten nog. "Wie langer aan de slag blijft moet daar ook een beter pensioen mee kunnen opbouwen", besloot hij.
Wie erg lang studeert, zal natuurlijk pas op oudere leeftijd met pensioen kunnen. Maar de samenleving heeft ook wel meer in hen geïnvesteerd, dus dat is voor Tobback perfect rechtvaardig. Maar wie na een universitaire studie van vijf jaar aan de slag gaat, kan dus wel gewoon op de huidige wettelijke leeftijd van 65 met pensioen.
"Betaalbaarder"
Volgens de socialisten is hun voorstel niet enkel rechtvaardiger en transparanter, maar ook betaalbaarder. De vergrijzingskosten volledig dekken of laten dalen doet het niet, wel de stijging afremmen. "Voor zover je dat kan berekenen, gaat het om 1 à 1,5 procent van het bbp minder stijging van de pensioenkost in de komende jaren", vermoedt Tobback.
Mensen langer aan de slag houden is voor de socialisten de kern van de zaak. De werkzaamheidsgraad van Belgische vijftigplussers behoort immers maar tot de middenmoot in de EU, verklaarde minister Monica De Coninck. Voor 55-plussers schommelt het cijfer zelfs rond de veertig procent. De Coninck roept de werkgevers wel op actief te werken aan kansen voor vijftigers. Duidelijkheid over de lengte van de loopbaan gaat het plannen voor werknemers in elk geval veel makkelijker maken, denkt ze.
Niet voor ambtenaren
Het sp.a-voorstel slaat voorlopig enkel op de pensioenen in de private sector, niet op de ambtenarenpensioenen. "We willen beide systemen toch naar elkaar laten toegroeien", argumenteerde Tobback. "Mijn ideale systeem bij zo een eenheidsstelsel, is dit systeem."
De huidige "uitzonderingen en zijsporen" - zoals het brugpensioen, vallen in het nieuwe sp.a-voorstel weg. "Iedereen beseft nu al dat die geleidelijk aan aan het verdwijnen zijn", zei de sp.a-voorzitter. Al houdt hij wel een slag om de arm voor de "echt zware beroepen" en mensen die "fysiek echt niet meer meekunnen". "Al is de vraag of je die op dat moment in het pensioensysteem moet onderbrengen", klonk het.
Beslis je voor het eind van je 42 jaar om al te stoppen met het zoeken van werk, en dus helemaal van de arbeidsmarkt verdwijnt, verlies je onder het sp.a-voorstel tijdelijk je inkomen. De huidige gelijkgestelde periodes - zoals bijvoorbeeld zorgverlof - blijven wel behouden. "Wie om één of andere reden niet kan werken, kan op een gelijkstelling blijven rekenen. Wie niet wil werken, dat is iets anders", verzekerde Tobback.
"Er moet een vangnet zijn"
Maar wat dan voor wie wel heel wat jaren op de teller heeft staan, maar geen 42? "Dat valt nog te bekijken en te bepalen", verduidelijkt Tobback, nadat andere partijen wezen op het gevaar om de pensioenleeftijd volledig te lossen.
Zelf onderstreept hij immers ook het belang van de band tussen de bijdragen aan het systeem en de opgebouwde rechten en bescherming die daaruit voortvloeien. "Dit is onze basis voor de pensioenhervorming. Je schrijft een nieuw model nooit met het oog op de uitzonderingen", argumenteert hij. "Hoe dan ook moet er altijd wel een vangnet zijn."
De huidige gelijkgestelde periodes - zoals bijvoorbeeld zorgverlof - blijven in het sp.a-voorstel in elk geval wel behouden. "Wie om één of andere reden niet kan werken, kan op een gelijkstelling blijven rekenen. Wie niet wil werken, dat is iets anders", verzekerde Tobback.
