Waarom de twee Vlaamse passagiers mogelijk nog weken in thuisisolatie moeten
Drie doden, 149 opvarenden en één cruiseschip dat zondag afmeert in Tenerife. Voor Helene (61) en Mark (69) — de twee Vlamingen aan boord — begint daar geen thuisreis, maar een nauwgezet medisch traject. Eerst het UZA, dan weken in thuisisolatie op maat: hoe ze wonen, met wie, hoe ze hun boodschappen regelen — het Departement Zorg bekijkt het allemaal één op één. Hoelang ze van de buitenwereld afgesloten blijven, hangt af van wat er precies is gebeurd op het schip.
Het begon als een droomreis van Argentinië naar Kaapverdië, maar de expeditie met het Nederlandse cruiseschip MV Hondius draaide uit op een internationale gezondheidscrisis nadat een uitbraak van het hantavirus aan drie mensen het leven kostte. Terwijl het schip onderweg is naar de Canarische Eilanden, bereiden internationale overheden een ongeziene operatie voor om de 149 opvarenden te evacueren en te repatriëren. De MV Hondius wordt zondag rond het middaguur verwacht in de haven van Granadilla op Tenerife.
Dat is goed nieuws voor de twee Vlaamse opvarenden, Helene (61) en Mark (69), want het betekent dat zij eindelijk terug naar huis kunnen. De eerste stop is evenwel niet hun eigen woonkamer, maar het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA). Joris Moonens van het Departement Zorg, dat de twee in ons land intensief zal begeleiden, legt uit dat de keuze voor deze locatie zeer bewust is gemaakt: “Het UZA is in Vlaanderen het ziekenhuis dat het meest thuis is in tropische ziekten. Ze hebben de meeste ervaring, het is dus logisch dat de twee opvarenden daar hun check-up krijgen”, zegt hij.
Reëel risico
Omdat de incubatietijd van het hantavirus tot zes weken kan oplopen, moeten Helene en Mark daarna in strikte thuisisolatie. De totale duur staat nog niet onherroepelijk vast. “We willen bekijken of we de termijn die ze op de boot hebben doorgebracht van die zes weken kunnen aftrekken”, aldus Moonens. Of die vlieger opgaat, hangt volledig af van de omstandigheden aan boord van de MV Hondius. Als de isolatie op het schip zeer strikt is gebeurd en er aantoonbaar geen enkel contact meer is geweest met zieke medepassagiers, kan de resterende tijd thuis een stuk korter uitvallen. Indien er echter een reëel risico op besmetting is blijven bestaan tijdens de reis, zal de teller van de zes weken pas bij thuiskomst beginnen lopen om elk risico uit te sluiten.
Moonens benadrukt dat dit proces zeer persoonlijk zal worden aangepakt: “Omdat het slechts om twee personen gaat, kunnen we maatwerk aanbieden”, zegt hij. “Het Departement Zorg gaat bekijken waar en hoe die twee mensen wonen en welke gezinssituatie ze hebben. Vervolgens gaan we in overleg bekijken hoe ze in de beste omstandigheden thuis kunnen blijven zonder contact met andere mensen. Contact dat vermeden kan worden, moet vermeden worden. In de mate van het mogelijke en het menselijke.” Dit geldt ook voor bezoek van buitenaf. Op de vraag of er vrienden langs mogen komen, antwoordt hij kort: “Nee, dat is niet de bedoeling.”
Ook de organisatie binnenshuis wordt in beide gevallen apart bekeken, waarbij het departement advies zal geven over hoe men zich het best kan afzonderen van huisgenoten. Ook voor praktische zaken, zoals de bevoorrading, wordt naar individuele oplossingen gezocht: “We gaan een op een bespreken hoe dat geregeld kan worden. Kunnen ze dat zelf regelen of hebben ze daar hulp voor nodig? Hebben ze een eigen netwerk dat ze kunnen inschakelen? Dat moeten we allemaal met die mensen individueel afspreken.”
Veilig verklaard
Naast de fysieke gezondheid is er ook aandacht voor het mentale welzijn van de betrokkenen. “De passagiers hebben een periode van grote onzekerheid achter de rug en werden geconfronteerd met overlijdens aan boord”, zegt Moonens. “Dat doet wat met een mens en de ene persoon gaat daar anders mee om dan de andere. In het ziekenhuis zal worden bekeken of psychologische ondersteuning nodig is.”
Ondanks deze ingrijpende maatregelen blijven de risico’s voor de volksgezondheid volgens de experts uiterst klein. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) verzekert dat het hantavirus geen “nieuwe covid” is en alleen via zeer nauw contact wordt overgedragen. Moonens hamert erop dat de angst niet mag overheersen: “Ik kan echt niet genoeg benadrukken hoe laag het risico bij deze personen is. Dit zijn geen besmette of besmettelijke personen die terugkomen, dit zijn op zich gewone mensen van wie we vandaag eigenlijk geen reden hebben om te denken dat ze ziek zijn. In die zin zullen basisbeschermingsmaatregelen worden genomen, denk aan het dragen van een mondmasker.”
Indien Helene en Mark na de observatieperiode van drie tot zes weken geen symptomen ontwikkelen, zullen zij veilig worden verklaard. “Als je na zoveel weken na een mogelijk contact die ziekte niet ontwikkeld hebt, dan ben je veilig en is er geen kans meer dat die ziekte zich alsnog gaat ontwikkelen”, stelt Moonens gerust.
