"Zware kernramp in Doel kan meer dan 1.400 miljard euro kosten"

Een zware ramp in de kerncentrale van Doel kan tussen de 742 en 1.412 miljard euro kosten. Dat moet blijken uit berekeningen die milieuorganisatie Greenpeace liet opmaken.

De berekeningen houden onder meer rekening met het massaal herhuisvesten van honderdduizenden omwonenden, maar ook met de totale uitval van de Antwerpse haven gedurende tientallen jaren. Greenpeace roept de regering op rekening te houden met de cijfers als ze binnenkort wil beslissen over de levensduurverlenging van kernreactoren.

In het rapport 'De economische impact van een kernramp in Doel', opgesteld door het studiebureau Smart Matters van ingenieur en sp.a-politicus Bart Martens, wordt gekeken wat een zware kernramp van het kaliber van Fukushima zou betekenen mocht die plaatsvinden in de centrale van Doel, met nucleaire besmetting richting op haven en land gedurende tientallen jaren.

Miserie

Greenpeace en de ingenieur stellen dat een kernramp 200 keer waarschijnlijker is dan gedacht. Ook wijzen ze erop dat binnen een straal van 20 kilometer rond Doel bijna tien keer mensen wonen dan rond Fukushima. Binnen een straal van 30 kilometer wonen 1,5 miljoen inwoners, waaronder een aanzienlijk aantal in Nederland, dat mogelijk ook grote gevolgen ondervindt van een kernramp.

Greenpeace onderzocht twee varianten van een zware ramp op het hoogste niveau van de International Nuclear Event Scale (INES), niveau 7. In het eerste geval gaat men uit van een besmetting zoals Fukushima, met een verplichte evacuatie tot 20 kilometer rond de centrale en dit gedurende meerdere jaren. In een variant wordt een grotere impactzone bekeken, volgens Martens gebaseerd op het mediaanscenario van een Franse overheidsdienst voor nucleaire risico's IRSN.

De kost voor tijdelijke huisvesting elders, bijvoorbeeld, zou tussen 29 miljard en 342 miljard euro liggen. Ook het verlies van de waarde van het vastgoed in het gebied "dat een woestijn wordt" wordt geraamd op 33 miljard euro.

Het saneren van een gecontamineerde zone zou tussen de 130 en 393 miljard euro bedragen.

De gezondheidseffecten na een kernramp op korte en lange termijn variëren volgens de studie tussen circa 150 miljard en 217 miljard euro.

Ook de Antwerpse haven zou door een zware kernramp onbruikbaar worden, wat 149 miljard zou kosten voor alleen al de directe toegevoegde waarde. Met de indirecte waarde erbij loopt dat op naar een bedrag van 293 miljard euro. Als belangrijk knooppunt in het Europese transportnetwerk, zowel door water- als wegtransport worden omleidingskosten voor beide scenario's geraamd op 28 miljard euro.

Ook becijferde men de gevolgen van een incident op INES 5-niveau, met een intacte koepel, maar met een zware beschadiging van de reactorkern met al dan niet een gedeeltelijke meltdown. Die zou op zich al 23 miljard euro kosten, onder meer door een niet-gerealiseerde nucleaire rente van 3,2 miljard euro.

"Timing niet toevallig"

"Wereldwijd moet de locatie van Doel beschouwd worden als een van de zes meest kwetsbare sites en veruit de meest kwetsbare in Europa", klinkt het in de studie. Opvallend is dat uitbater van de kerncentrale GDF-Suez/Electrabel momenteel maar voor 1,2 miljard euro aansprakelijk kan worden gesteld als het fout gaat. Volgens de ingenieur zou het internaliseren van alle risico's kernenergie uit de markt prijzen. "We bevelen dan ook de kernuitstap aan. De risico's zijn te groot en het is bovendien goed voor de bevoorradingszekerheid via alternatieven", stelt Martens afsluitend.

"De timing van dit rapport is niet toevallig", zegt Eloi Glorieux, energiecampaigner bij Greenpeace. "Morgen zal minister van Energie Marie-Christine Marghem (MR) haar langverwachte visienota presenteren over de verlenging van reactoren Doel 1 en Doel 2. We stellen ons daar vragen bij, in de zin van dat het net de kerncentrales zijn die de afgelopen tijd heel wat miserie hebben opgeleverd".

Oppositie

Leden van de oppositiepartijen Groen en sp.a zijn tevreden met de berekening van Greenpeace. Groen-voorzitter Almaci spreekt van oneerlijke concurrentie voor andere vormen van energieopwekking. Sp.a-Kamerlid Peter Vanvelthoven wil in de subcommissie Nucleaire Veiligheid blijven hameren op de gevaren van kernenergie.

"Met een burgemeester die bezorgd is voor imagoverlagende zaken van de stad, zou hij hierdoor gealarmeerd moeten zijn", sneert Almaci meteen naar Bart De Wever, burgemeester van de stad die op nauwelijks elf kilometer van de kerncentrale van Doel ligt. "Ik zie een analogie met de bankencrisis. Ook hier moet de burger in geval van problemen door de beperkte aansprakelijkheid (1,2 miljard euro voor uitbater Electrabel, red.) bijspringen, terwijl dat bedrag nog niet voldoende is voor een simpel industrieel ongeval." Almaci ziet daarmee oneerlijke concurrentie ontstaan voor andere vormen van energieopwekking.

Vanvelthoven, partijgenoot van ingenieur Bart Martens, die de studie opstelde, vindt het interessant dat het rapport de gevolgen voor zowel mens, milieu als economie blootlegt. "En die zijn hallucinant. Als zo'n ramp zich voordoet, wordt het hier een woestijn, ook op economisch vlak. Als voorzitter van de subcommissie nucleaire veiligheid zullen we de veiligheidsproblemen onder de aandacht blijven brengen, om zo te kunnen wegen op de al dan niet beslissing om de kernuitstap uit te stellen of niet."

Almaci kijkt ook naar de MR, die in het verleden met Groen resoluties indiende om de gevolgen van een kernramp te laten berekenen. "Eerder was er bereidheid om in die richting mee na te denken, en nu zitten ze nu mee in de regering met de N-VA, die geen enkele verantwoordelijkheid wil nemen en zelfs pleit voor een nieuwe kerncentrale". Ze heeft het ook over schimmige achterkamerdeals met GDF Suez, moederbedrijf van Electrabel.