TERUGLEZEN. Islamitische Staat eist aanslag op - Buurt in shock nadat terrorist wordt doodgeschoten in Schaarbeek

De vermoedelijke dader van de aanslag in Brussel, die dinsdagochtend doodgeschoten werd door de politie, zei dat hij handelde in naam van Islamitische Staat (IS). De terreurgroep eiste intussen ook de aanslag op in een boodschap op Telegram. De dreiging van IS is nooit echt weggeweest, zeggen experts vandaag in alle Vlaamse kranten.

"Het is een misvatting dat IS is verdwenen sinds de val van het kalifaat" (vier jaar geleden, red.), zegt terreurexperte Bibi van Ginkel van het Internationaal Centrum voor Contra-Terrorisme in onze krant en in 'Het Nieuwsblad'. "In onder meer Syrië, Irak, Pakistan en Afrika zijn nog steeds verschillende grote cellen van IS actief. Daarnaast zijn er ook heel wat eenzaten die hun gedachtegoed aanhangen, ook in Europa. Westerse inlichtingendiensten beschouwen IS dan ook nog altijd als een van de ­belangrijkste extremistische dreigingen."

In 2022 werden wereldwijd nog meer dan 2.000 aanslagen door IS opgeëist. Het epicentrum daarvan lag in Afrika, aldus Van Ginkel.

Volgens Annelies Pauwels van het Vlaams Vredesinstituut is IS geëvolueerd. "IS is vandaag niet meer het kalifaat dat de zaken vanuit Syrië en Irak wil sturen maar eerder een clandestiene terreurbeweging", zegt ze aan onze krant.

In stabielere regio's zoals de onze hebben we al een tijdje geen grootschalige terreuraanslagen meer gezien. Logisch, zegt veiligheidsexpert Kenneth Lasoen (UAntwerpen). "De modus operandi die IS bij ons gebruikt, is een ­eenzaat die met een mes, of ­zoals maandagavond met een geweer, de straat optrekt."

Vooral online is IS nog zeer aanwezig, zegt Van Ginkel. "Rekrutering vindt nog steeds plaats op allerlei ­socialemediakanalen."

Lees hier meer: "IS roept via kanalen op om in Europa te blijven en aanslagen te plegen": hoe staat de terreurgroep er vandaag nog voor? (+)

Islamitische Staat heeft in een boodschap op Telegram de aanslag van maandag in het centrum van Brussel opgeëist. De terreurgroep zei dat de aanval tegen Zweden gericht was vanwege zijn lidmaatschap van een wereldwijde coalitie die strijdt tegen jihadisten. De vermoedelijke dader, die door de politie werd doodgeschoten, had op sociale media gezegd lid te zijn van IS.

"Een IS-strijder voerde maandag een aanval uit op Zweedse staatsburgers", zei IS in een verklaring gepubliceerd op Amaq, het nieuwskanaal van de terreurgroep.

De verdachte van de aanslag waarbij maandagavond in Brussel twee Zweden gedood werden, is in 2011 op het Italiaanse eiland Lampedusa aangekomen in een klein bootje. Dat melden bronnen aan het Italiaanse persbureau ANSA. Justitie in Italië voert nu ook een onderzoek naar het parcours van de man in Italië.

Uit dat onderzoek is al gebleken dat hij in 2016 naar Italië is teruggekeerd. De Italiaanse antiterreurdienst Digos identificeerde de man daar als geradicaliseerd. Hij had er aangegeven dat hij de jihad wilde vervoegen. Minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden zei tijdens VTM NIEUWS dat de Belgische veiligheidsdiensten weet hadden van dat dossier, maar de claim uit Italië niet konden bevestigen. In België werd de man volgens de minister niet in verband gebracht met terroristische feiten.

De Italiaanse veiligheidsdiensten volgden hem op, maar uiteindelijk vertrok hij naar ons land. Op zijn intussen gedeactiveerde Facebookprofiel, waar hij maandag de aanslag in Brussel opeiste, zijn beelden terug te vinden die hem in 2021 in Genua tonen.

Nadat de Nationale Veiligheidsraad vandaag opnieuw samenkwam, geven ministers Annelies Verlinden en Vincent Van Quickenborne meer uitleg over de beslissingen bij VTM NIEUWS.

Abdeslam Lassoued zou in 2011 met een boot zijn aangekomen in Lampedusa, dat schrijft het Italiaanse persagentschap ANSA. Hij trok van daaruit naar Zweden waar hij uitgewezen werd. Vervolgens keerde hij in 2016 terug naar Italië waar de veiligheidsdiensten hem identificeerden als ‘geradicaliseerd’. 

Abdesalem Lassoued werd in Zweden al veroordeeld tot een gevangenisstraf en ook Tunesië zat de man al in de cel, maar daar wist hij te ontsnappen. Lees hier alles over het verleden van Abdesalem Lassoued.

Is IS terug van weggeweest? Was Abdesalem Lassoued wel een ‘lone wolf’? Zijn de Koran-verbrandingen even schadelijk als de Mohamed-cartoons destijds? En wat kunnen overheden doen om nog meer terreur te voorkomen? De gruweldaad in hartje Brussel roept veel vragen op. We stellen ze aan terreurexpertes Annelies Pauwels en Bibi Van Ginkel in dit artikel.

Abdesalem Lassoued (45), de dader van de terreurdaad tijdens Zweden-België, werd deze ochtend neergeschoten door de politie in de buurt van het Eugène Verboekhovenplein in Schaarbeek. Doorheen de dag volgden tientallen buurtbewoners het onderzoek van de politie op de voet. Velen onder hen reageren geschokt over de feiten. “Het lijkt alsof de wereld van kwaad naar erger gaat. We houden ons hart vast voor de toekomst.”

Lees hier het volledige artikel.

Nu het dreigingsniveau verlaagd is naar niveau drie, keert de VUB vanaf woensdag 18 oktober ook terug naar een normale situatie. De universiteit hervat alle activiteiten op de campussen, zegt de VUB dinsdagavond in een persbericht.

De universiteit vraagt wel om waakzaam te blijven de komende dagen. "De ​ verhoogde aanwezigheid van campusbewaking blijft van kracht", klinkt het nog.

Ook doen de KU Leuven-campussen in Brussel vanaf morgen hun deuren opnieuw open.

Maandelijks worden duizenden bevelen om het grondgebied te verlaten uitgevaardigd aan personen die illegaal in het land verblijven, maar heel wat minder personen verlaten het land vrijwillig of gedwongen. Dat leren de cijfers van de Dienst Vreemdelingenzaken. Voor het tot een uitzetting komt, hebben personen die internationale bescherming vragen, verschillende procedures om zich te verzetten tegen een weigering van de Belgische autoriteiten.

Volgens de cijfers van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) hebben in 2022 van de 25.292 personen die een bevel om het grondgebied te verlaten kregen, er maar 5.497 dat effectief gedaan. Er is sprake van meer dan 2.900 gedwongen uitzettingen en 760 vrijwillige vertrekkers. Bij het resterende aantal gaat het in hoofdzaak om terugdrijvingen aan de Belgische grens.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zijn solidariteit uitgedrukt na de aanslag van maandagavond in Brussel. "Oekraïne staat vastberaden aan de zijde van onze Zweedse en Belgische vrienden in de strijd tegen terrorisme", zegt Zelensky op X, het voormalige Twitter.

"Na de aanval van gisteren in Brussel, zijn mijn gedachten bij de Zweedse premier (Ulf Kristersson, red.), het Zweedse volk en alle getroffenen", aldus Zelensky. "Ik druk ook mijn solidariteit uit aan (de Belgische premier, red.) Alexander De Croo en het Belgische volk."

De scholen en kinderdagverblijven van GO! Scholengroep Brussel openen morgen weer de deuren. Dat is vernomen van de woordvoerster van het gemeenschapsonderwijs.

GO! Scholengroep Brussel had beslist dat vandaag alle scholen en kinderdagverblijven dicht zouden blijven na de aanslag. Vanaf morgen zijn ze weer open, weliswaar met extra maatregelen zoals geen onbekenden toelaten in gebouwen, extra personeel aan poorten, geen buitenschoolse uitstappen in Brussel, buiten Brussel kan dit wel maar moet dit met verhoogde waakzaamheid.

Er gelden geen specifieke maatregelen meer voor Vlaamse ambtenaren die in Brussel werken, nu is beslist dat het dreigingsniveau in Brussel opnieuw daalt van niveau 4 naar niveau 3. Dat meldt Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD) dinsdagavond op X (het voormalige Twitter). Wel wordt gevraagd waakzaamheid aan de dag te blijven leggen.

De potentiële invloed van de koranverbranding voor ons land wordt volgens de analyse "zeer laag ingeschat", aldus de Croo. "Een dreigingsanalyse is altijd een analyse en dat is een voorspelling van wat men op dat moment weet". 

De KU Leuven-campussen in Brussel doen vanaf morgen de deuren opnieuw open. Vandaag waren ze gesloten gebleven, na de terroristische aanslag van maandagavond en het daaropvolgende verhoogde terreurniveau.

Alle lessen en activiteiten op de twee KU Leuven-campussen, campus Brussel en campus Sint-Lucas, kunnen morgen hervat worden.

Volgens Tunesische media zou Abdesalem Lassoued tijdens de Arabische lente in 2011 uit een gevangenis in Tunesië zijn ontsnapt. Dat werd vooralsnog niet bevestigd.

Federaal procureur Frédéric Van Leeuw overloopt welke stappen er sinds gisterenavond zijn genomen. "Vandaag zijn er vier huiszoekingen gebeurd. In de woning van de schutter werden nog wapens gevonden. Er zijn ook twee mensen opgepakt om verhoord te worden omdat ze mogelijk contact gehad hadden met de dader. Het lijkt er niet op dat er een brede terroristische organisatie achter deze aanslag zit", zegt hij.

Momenteel wordt er dus nog steeds van uitgegaan dat de man alleen gehandeld heeft. "Ik onderstreep hier graag de moed van de politiemensen die de gewapende man neergeschoten hebben."

"Essentieel is dat die personen die geweigerd worden niet van de radar verdwijnen", zegt de staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole de Moor op de persconferentie.

Volgens de staatssecretaris loopt het vaak mis door de landen van herkomst die hun eigen onderdanen niet willen terugnemen. "We moeten hen daartoe dwingen en moeten daar sterker op inzetten. Landen mogen er niet langer mee wegkomen. We moeten meer gewicht in de schaal werpen, en dat ook op Europees niveau doen", pleit ze.

Het onderzoek loopt nog steeds, benadrukt minister van Justitie Vincent Van Quickenborne. "Dat is belangrijk, want we moeten echt alle deuren sluiten." De dader stond volgens Van Quickenborne wel degelijk op de radar van onze veiligheidsdiensten, maar was niet gekend voor gewelddadig extremisme, herhaalt hij. 

"Hij had geen strafblad. Dat is de waarheid. Er waren vier meldingen tegen hem. Geen van de vier waren voldoende voor het OCAD om de man op te nemen in de terroristenlijst."

"Zijn er zaken die anders hadden moeten lopen? We hebben na de aanslagen in 2016 veel geleerd. De bestaande structuren hebben gewerkt en we hebben aanslagen kunnen vermijden in de voorbije jaren. Dat is nu niet gelukt. Daarom moet het nog beter. Dat zijn we verplicht aan de nabestaanden. Het is duidelijk dat onze veiligheidsdiensten botsen op de onwil van enkele Noord-Afrikaanse landen om hun onderdanen terug te nemen. De prijs die we daarvoor moeten betalen, is hoog. Die is te hoog. Die gaat ten koste van de veiligheid van onze mensen."