Amerikaanse bommenwerpers vallen Kadhafi-troepen aan
Negentien Amerikaanse gevechtsvliegtuigen, waaronder B2-stealthbommenwerpers, hebben vandaag militaire doelwitten in Libië aangevallen. Daarbij zijn minstens 20 beoogde doelen geraakt volgens James Stockman, woordvoerder van het US Africa Command in Stuttgart. De bevelvoering over de militaire operatie zal op vraag van Groot-Brittannië zo snel mogelijk van de VS naar de NAVO overgaan. Dat heeft de Britse defensieminister Liam Fox verklaard aan de BBC. Ondertussen heeft Golfstaat Qatar beslist om vier vliegtuigen boven Libië te ontplooien.
Op een persconferentie zei de woordvoerder van het Franse ministerie van Defensie dat de Qatarese ontplooiing een "cruciaal punt" is. "Dit toont de Arabische deelname aan deze operatie aan." De woordvoerder benadrukte dat die enkel "de bescherming van burgers tegen kolonel Moammar al-Kadhafi" viseert. CNN meldt Italië naast de vier eerder aangekondigde Tornado's ook vier F-16's inzet.
"Ik hoop dat we tegen vanavond en zeker tegen morgenavond het eerste Arabisch land zullen zien deelnemen", zei de Britse defensieminister Liam Fox. "Ik heb vanmorgen gepraat met sommige Arabische leiders en heb een heel positief antwoord gekregen. Ze willen zelf de aankondiging doen, ik ga dus niet zeggen welke landen betrokken kunnen worden", aldus Fox.
Tot nu toe heeft alleen Qatar officieel bevestigd dat het wil helpen. Een diplomaat van de VN heeft gezegd dat er ook een engagement komt van de Verenigde Arabische Emiraten, maar dat is niet bevestigd. Volgens het Italiaanse persbureau Ansa worden er vandaag vliegtuigen uit de Emiraten verwacht op de luchtmachtbasis Decimomannu op Sardinië.
Offensief
De vliegtuigen viseerden vooral vliegbasisterreinen en luchtafweer van de troepen van de Libische leider Mouammar Kadhafi, maar volgens de Amerikaanse nieuwszender CNN werden ook de grondtroepen van Kadhafi onder vuur genomen. Stealthbommenwerpers kunnen maar zeer moeilijk worden herkend door de vijandige radars. Frankrijk heeft ruim vijftien vliegtuigen ingezet bij militaire acties boven Libië. Die toestellen zijn niet op tegenstand gestuit. Dat heeft het Franse ministerie van Defensie laten weten. Parijs past naar eigen zeggen "helemaal en alleen" resolutie 1973 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties toe.
Tanks
Volgens journalisten van het Franse persbureau AFP werden vanmorgen ten westen van de oostelijke stad Benghazi tientallen militaire voertuigen van de Kadhafi-getrouwe troepen vernield, daarbij ook tanks. Volgens de opstandelingen in Benghazi voerden Franse gevechtsvliegtuigen die operatie uit.
SAM-raketten
"20 van de 22 beoogde doelen zijn geraakt. De andere maken nog het voorwerp van analyse uit", zei Stockman aan het Franse persbureau AFP. "Wij hebben sleutelsystemen van de luchtafweer en sites met SAM-raketten nabij Tripoli, Misrata en Sidra aangevallen", verduidelijkte de woordvoerder.
De volgende fase van de aanval van de internationale coalitie tegen de troepen van Kadhafi zal bestaan in het bestoken van de bevoorradingslijnen om hun slagkracht te verminderen. Dat zei de Amerikaanse topgeneraal admiraal Michael Mullen vandaag dan weer op CNN.
Bevoorradingslijnen
De eerste aanvalsgolf viseerde de luchtafweer en pantsers nabij de linies van de opstandelingen. "Nu zullen we proberen zijn (van Kadhafi) bevoorradingslijnen af te snijden", zei de admiraal. "Zijn troepen zijn slecht verspreid tussen Tripoli en Benghazi. Wij zullen vanaf morgen proberen de logistieke aanvoer af te snijden". "Wij bevinden ons nu in een situatie waarin wat we zullen doen, afhangt van wat hij doet", aldus de opperbevelhebber van het Amerikaanse leger aan CNN.
Aan de conservatieve concurrent Fox zei Mullen dat de coalitie met haar luchtaanvallen niet de bedoeling heeft "Kadhafi van de macht te verdrijven" maar "burgers te beschermen". Volgens de BBC is de militaire uitkomst 'zeer onzeker' en kan het tot een 'impasse' komen met Kadhafi.
Special Forces
Britse special forces waren al weken op Libisch grondgebied om mogelijke militaire operaties voor te bereiden, zo heeft het Duitse nieuwsmagazine Focus volgens de Arabische nieuwszender al-Jazeera gemeld.
Leden van de Special Air Service en de Special Boat Service hebben naar verluidt de plaatsen van mogelijke doelwitten opgetekend. Het gaat onder meer om gevechtstoestellen en communicatiefaciliteiten.
Burgervliegtuigen
Ondanks de woede over de westerse aanvallen zal Libië geen burgervliegtuigen in het gebied van de Middellandse Zee aanvallen. Dat heeft Saif al-Islam Kadhafi, een zoon van de Libische leider Kaddafi, gezegd.
Zaterdagavond dreigde Kadhafi in een toespraak op de staatstelevisie met aanvallen op militaire en burgerdoelen in landen rond de Middellandse Zee. Hij sprak van vergelding voor de "barbaarse, ongerechtvaardigde" aanvallen die westerse landen zaterdag zijn begonnen. Volgens Kadhafi zijn Noord-Afrika en het Middellandse Zeegebied door de aanval veranderd in een slagveld.
(afp/anp/ep/sps/kve)