"Amerikaanse leger liet het folteren jarenlang toe in Irak"
Minstens 109.032 mensen, waarvan 66.081 burgers, zijn in Irak om het leven gekomen in de periode tussen de Amerikaanse invasie in 2003 en eind 2009. Dat blijkt uit vertrouwelijke Amerikaanse documenten die de site WikiLeaks onthulde. Het gaat om het grootste lek van militaire geheimen ooit, met 391.832 verslagen over de oorlog in Irak, tussen 1 januari 2004 tot 31 december 2009. Het Pentagon houdt dus wel degelijk een balans van doden in Irak bij, wat nochtans altijd werd ontkend.
Een woordvoerder van WikiLeaks kondigde vandaag aan binnenkort ook met nieuwe vertrouwelijke documenten van het Amerikaanse leger op de proppen te komen over de oorlog in Afghanistan. De publicatie ervan werd uitgesteld wegens de "gevoelige" inhoud.
Slachtoffers
"De vertrouwelijke documenten die WikiLeaks in handen kreeg, geven aan dat het Amerikaanse leger over een balans beschikte van Iraakse doden en gewonden, ondanks het dat ontkende", luidde het gisteren op al Jazeera. Tussen 2003 en eind 2009 maakte het conflict in Irak "285.000 slachtoffers, van wie 109.000 dodelijke". Dat komt uit op een gemiddelde van 31 burgerslachtoffers per dag gedurende zes jaar. Volgens Wikileaks is de oorlog in Irak daarmee vijf keer zo dodelijk als de strijd in Afghanistan.
Abu Ghraib
Volgens de Britse krant Guardian zou WikiLeaks de hand hebben kunnen leggen op 390.000 geheime documenten van het Amerikaanse leger. Daaruit zouden ook feiten blijken van mishandeling van gevangenen, moord, marteling en verkrachting door de Iraakse veiligheidsdiensten, zelfs na het Abu Ghraib-schandaal in 2004.
Medisch onderzoek bevestigt martelingen
Volgens het Bureau of Investigative Journalism "werden er in legerrapporten nog 303 klachten van mishandeling door de coalitietroepen gemeld na 2004". 42 hiervan hebben te maken met ernstige mishandeling, zoals het toedienen van elektroshocks, slaan, waterfoltering en fake executies. In ongeveer de helft van de gemelde gevallen is er medisch bewijs door de onderzoeken van het Amerikaanse medische personeel.
Vernederen
In de verslagen van incidenten zijn namen, plaatsen en enkele andere zaken weggestreept. De New York Times geeft het voorbeeld van een 'Abu Ghraib-geval' - toen bewakers zichzelf fotografeerden met Irakese gevangenen in vernederende houdingen - waarbij een soldaat een beledigende kribbel met een markeerstift op het voorhoofd van een wenende gevangene aanbracht.
Geen verrassing
Intussen heeft Bagdad een eerste maal gereageerd op de documenten. De Iraakse minister van Mensenrechten laat via een woordvoerder weten dat de documenten geen verrassingen bevatten. "De documenten waren voor ons geen verrassing omdat we reeds zelf verschillende feiten aangekaart hebben, onder meer wat er gebeurd is in de gevangenis Abu-Ghraib en ook andere feiten waarbij Amerikaanse troepen betrokken zijn."
Nieuw onderzoek
De speciale VN-rapporteur voor marteling, Manfred Nowak, riep vandaag op de Britse radio de Amerikaanse president Barack Obama op een onderzoek te lanceren naar de gevallen van foltering die de nieuwe WikiLeaksdocumenten onthullen. (belga/anp/ep/jv)
