Amerikaanse publieke opinie veel genuanceerder na 9/11

"Waarom haten ze ons?" Op die beruchte vraag antwoorden de Amerikaanse respondenten in een nieuwe enquête nu veel toegeeflijker dan in 2001. Nu wil 43 procent van de Amerikanen aannemen dat de Amerikaanse politiek in het Midden-Oosten de aanslagen van 11 september 2001 kan gemotiveerd hebben; net na de aanslagen was maar een derde van de respondenten akkoord met die stelling.

Het onderzoekscentrum Pew Research organiseerde de enquête naar aanleiding van de tiende verjaardag van de aanslagen in New York and Washington. Uit de resultaten blijkt dat zich het voorbije decennium belangrijke verschuivingen hebben voorgedaan.

Opvallend is dat de verschuiving vooral te merken is bij respondenten die aangeven dat ze Democraten zijn of zich onafhankelijk noemen. Van die groep is nu de helft akkoord met de stelling dat het Amerikaanse beleid de aanslagen in de hand werkte. Republikeinen blijven opvallend standvastig op dit vlak. Voor hen zijn de aanslagen niet gemotiveerd door welke actie van de VS dan ook.

Het onderzoek vond ook grote verschillen tussen de leeftijdsgroepen. Meer dan de helft van de respondenten jonger dan dertig jaar is het eens met de stelling omtrent het Amerikaanse beleid, terwijl dat onder respondenten ouder dan 65 amper 20 procent is.

Burgerlijke vrijheden
Ook wat burgerlijke vrijheden betreft is de publieke opinie veranderd. Net na 9/11 vond nog 55 procent van de bevolking dat het nodig kan zijn om burgerrechten en vrijheden te beknotten in de strijd tegen terrorisme, nu is dat aandeel gezakt tot 40 procent. Het aandeel respondenten dat burgerlijke vrijheden koste wat kost wil vrijwaren, steeg van 35 naar 54 procent.

Maar over foltering gaat het de andere richting uit. In juli 2004 vond 43 procent van de bevraagden dat foltering "soms" of "regelmatig" kon om belangrijke informatie van verdachten te krijgen. Zeven jaar later is dat al 53 procent.

Het aantal respondenten dat de aanvallen van 9/11 als het begin van een wereldconflict tussen het Westen en de islam ziet, is gestegen van 28 procent in oktober 2001 tot 35 procent vandaag. Vooral Republikeinen zien het niet als een "conflict tegen een kleine, radicale groep", maar als grootschalig conflict tussen culturen.

Kennedy
Uit het onderzoek blijkt duidelijk dat de gebeurtenissen een grote indruk hebben nagelaten. Maar liefst 97 procent van de respondenten zegt zich perfect te herinneren waar ze zich bevonden tijdens de aanslagen. Dat is meer dan de 95 procent in het geval van de moord op president John Kennedy in 1963 of de 80 percent voor de Amerikaanse landing op de maan.

Drie van de vier respondenten zegt emotioneel geraakt te zijn door de aanslagen. Zes op de tien vindt dat de aanslagen het leven in de VS op een belangrijke manier veranderd hebben. (ips/sps)