Artsen zonder Grenzen gelooft niet dat VS ziekenhuis per ongeluk bombardeerden

Artsen zonder Grenzen gelooft niet dat het ziekenhuis in het Noord-Afghaanse Kunduz zaterdag "per ongeluk" werd gebombardeerd door Amerikaanse troepen. Dat was nochtans de uitleg van generaal John Campbell, opperbevelhebber van de Amerikaanse en NAVO-strijdkrachten in Afghanistan, aan de Amerikaanse Senaat. Bij het Amerikaanse bombardement vielen 22 doden. NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg weigerde eerder nog de verantwoordelijkheid voor de luchtaanval bij de Verenigde Staten te leggen.

Campbell bleef er in de commissie voor strijdkrachten van de Senaat wel bij dat de als oorlogsmisdaad bestempelde aanval gevraagd was door de Afghaanse troepen. Het was de Amerikaanse bevelvoering die de beslissing nam voor het bombardement. "We zouden nooit met opzet een beschermde medische instelling viseren", luidde het.

Artsen zonder Grenzen reageerde gisteren al woedend toen Campbell zei dat het Afghaanse leger de aanval gevraagd had. De ngo beschuldigde de Amerikanen ervan "de verantwoordelijkheid te proberen afschuiven op de Afghaanse regering." Vandaag is de reactie nog feller: "Ik denk niet dat het een vergissing was van de Amerikanen, ik ben zelfs overtuigd dat het spijtig genoeg geen vergissing was", aldus voorzitter Mego Terzian van AzG Frankrijk in de commissie Buitenlandse Zaken van het Franse parlement. Hij spreekt van een daad "van criminele inconsequentie."

Generaal Campbell sprak zich ook uit voor een langer verblijf van de buitenlandse troepen in Afghanistan, nu de taliban steeds feller van zich laten horen. "Afghanistan blijft een van de gevaarlijkste regio's ter wereld", aldus Campbell.

In principe moeten de 9.800 Amerikaanse militairen die nu nog in Afghanistan verblijven, tegen eind 2017 teruggetrokken worden. Het is echter twijfelachtig dat de Afghaanse veiligheidstroepen het dan zonder de steun van de VS kunnen rooien. Tegen eind dit jaar zou het aantal Amerikaanse soldaten in Afghanistan naar 5.500 moeten zakken. Obama had eerder dit jaar al aangekondigd de troepen trager dan gepland te zullen terugtrekken.

"Op vraag van Afghaanse soldaten"

Het hele weekend klonk het bij de NAVO, die nog altijd 12.500 man in Afghanistan heeft, dat de aanval er gekomen is op vraag van Amerikaanse soldaten die zich in moeilijkheden bevonden in een gevecht met de taliban. Maar gisteren kwam het hoofd van de NAVO-missie in Afghanistan, de Amerikaanse generaal John Campbell, terug op die versie. Sindsdien klonk het dat het bombardement werd uitgevoerd "op vraag van" de Afghaanse troepen.

Stoltenberg beloofde wel een "diepgaand" onderzoek: hij beklemtoonde dat het belangrijk is "alle feiten op tafel te hebben". Hij zei verder nog "diep bedroefd" te zijn door dit "tragisch incident" en het verlies van mensenlevens. De VN heeft laten weten dat alle ngo's in Kunduz de stad ontvlucht zijn en onderzoeken wat de noden van de bevolking zijn na de aanval op het voor de hele regio belangrijke ziekenhuis.

Oppositiepartij Groen wil dat defensieminister Steven Vandeput (N-VA) binnen de NAVO opheldering eist over de Amerikaanse bombardementen. "Het politieke stilzwijgen in ons land is verbazingwekkkend", hekelt Kamerlid Wouter De Vriendt.

Oorlogsmisdaad

AzG van haar kant laat weten te walgen van de rechtvaardigingen van de Afghaanse autoriteiten. Volgens de ngo staan die rechtvaardigingen gelijk met "een oorlogsmisdaad erkennen".

"In Kunduz blijft er geen enkele ngo meer over", aldus Jens Laerke, woordvoerder van het VN-bureau voor de coördinatie van humanitaire zaken (OCHA) in Genève. "De meeste markten zijn gesloten. Duizenden gezinnen zijn ontheemd. De humanitaire noden in de binnenstad zijn grotendeels onbekend, vanwege de gebrekkige toegang." Laerke liet nog weten dat de gevechten voortduren.

Het AzG-ziekenhuis was het enige in dat deel van het land waar oorlogsverwondingen verpleegd konden worden.