Barroso haalt zwaar uit naar antidemocratische ontsporingen in Roemenië
Voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie heeft hard uitgehaald naar de antidemocratische ontsporingen in Roemenië. Ondanks de koerswijziging van premier Viktor Ponta spaarde de Portugees zijn kritiek op de aanvallen op de grondwettelijke orde in de EU-lidstaat niet.
De polarisering van het politieke leven in Roemenië "kan geen rechtvaardiging zijn voor het omvergooien van de essentiële democratische waarden", zo verklaarde Barroso, die de regering in Boekarest ervan beschuldigde de bevoegdheden van het grondwettelijke hof "van de ene dag op de andere te veranderen" en essentiële checks and balances af te schaffen.
Referendum
Barroso sprak zich uit naar aanleiding van de presentatie van een rapport over de evolutie van de rechtsstaat en de strijd tegen corruptie in Roemenië en Bulgarije. Beide landen staan al sinds hun toetreding tot de Unie in 2007 onder speciaal toezicht via een zogenaamd samenwerkings- en verificatiemechanisme.
Volgens Barroso boekte Roemenië de voorbije jaren wel vooruitgang bij de hervorming van het gerecht en de corruptiebestrijding, maar die resultaten worden nu op de helling gezet door het recente politieke tumult. Ponta forceerde de schorsing van president Traian Basescu en wil eind deze maand een referendum organiseren om het lot van zijn politieke rivaal te bezegelen. Hij wou daarbij ingaan tegen de adviezen van het grondwettelijk hof, dat zijn bevoegdheden ingeperkt zag.
Beloftes
Ponta heeft de Commissie intussen een reeks beloftes gedaan om tegemoet te komen aan de Europese bezwaren. De Commissie eist onder meer de afschaffing van de nooddecreten die de macht van het grondwettelijk hof inperken en de voorwaarden voor de geldigheid van het referendum versoepelen. "De effectieve en snelle tenuitvoerlegging van de engagementen wordt cruciaal", aldus de Commissie.
Van het opdoeken van het samenwerkings- en verificatiemechanisme is dan ook geen sprake. De Commissie zal tegen het einde van het jaar een speciaal rapport publiceren waarin wordt nagegaan of de regering de Europese eisen heeft ingewilligd en de democratische checks and balances heeft hersteld.
Bulgarije
Ook Bulgarije blijft een zorgenkind voor Europa. Volgens de Commissie moet Sofia focussen op de effectieve uitvoering van hervormingen. Als zwakke punten stipt het rapport onder meer de integriteit van rechters en de benoemingen en promoties van rechters aan, alsook het uitblijven van overtuigende resultaten in de strijd tegen corruptie. Eind 2013 volgt een nieuwe evaluatie.
Roemenië en Bulgarije zijn nog geen lid van de Schengeruimte. De Nederlandse regering, die de toetreding van beide landen tot de Europese ruimte zonder binnengrenzen blokkeert, had eerder al aangekondigd dat ze zich op de Commissierapporten zou baseren om haar verdere houding in het dossier te bepalen.
