Beklijvende Jon Stewart fileert Amerikaans racisme in sombere monoloog

Een tv-komiek die de grappen achterwege laat voor een lange, beklemmende monoloog over de stand van het land: Jon Stewart stond gisteravond weer garant voor een bijzonder sterk staaltje tv. Aanleiding was de racistische moord in een kerk in Charleston. "We doen het onszelf aan."

Niemand minder dan Nobelprijswinnares Malala Yousafzai had Jon Stewart op bezoek in zijn doorgaans hilarische 'The Daily Show'. Dat net op het moment dat Amerika geschokt keek naar de moord in Charleston, waar de 21 jaar oude Dylann Roof negen mensen neerschoot in een kerk, vermoedelijk uit racistische overwegingen. Het bracht Stewart ertoe zijn gebruikelijke humoristische blik op de actualiteit even terzijde te schuiven.

Wat grappen schrijven, wat gezichten trekken en geluiden maken en kassa kassa, zo grapt Stewart eerst nog over zijn eigen job. "Maar ik heb mijn job vandaag niet gedaan", klinkt het. "Ik heb niets voor u, als je het hebt over grappen en geluiden, omwille van wat er gebeurd is in South Carolina."

Hij bekent dat hij niet uit zijn sombere gedachtenspiraal geraakte over die moordpartij. "Eerlijk: ik heb niets anders dan droefheid. Nog maar eens moeten we in de afgrond turen van het verdorven geweld dat we elkaar aandoen. We staren naar het middelpunt van een gapende wonde die niet zal helen en waarover we nog altijd doen alsof die niet bestaat. Ik ben er gerust in dat we, door het probleem te erkennen, door ernaar te staren, nog steeds geen ruk zullen doen. Zo zijn wij nu eenmaal."

Moordmachines

Stewart ziet een enorm verschil tussen de reactie op pakweg moslimterrorisme en 'wij die onszelf vermoorden'. Hij foetert dat hij daar niet bij kan. "We vallen twee landen binnen, spenderen biljoenen dollars, verliezen duizenden Amerikaanse levens en laten nu onbemande moordmachines boven vijf of zes verschillende landen vliegen: allemaal om Amerikanen te beschermen. (...) Maar negen mensen die neergeschoten worden in een kerk, wat doen we daarmee? 'Hey, wat doe je eraan? Gek is gek, toch?'"

Hij laat niet na om ook nog eens het racistische verleden van de Verenigde Staten boven te spitten. "De Vlag van de Geconfedereerde Staten van Amerika (een controversieel symbool van racisme en slavernij in de VS, nvdr) wappert boven South Carolina. En de wegen zijn genoemd naar generaals van de Geconfedereerde Staten. Maar de blanke is wel degene die zich voelt alsof zijn land van hem wordt afgepakt. We doen het onszelf aan. Dat is het punt. Al-Qaida, IS, ze zijn niks vergeleken met de schade die we onszelf blijkbaar geregeld kunnen aandoen."