Bindende maatregelen moeten Europa energiezuiniger maken

De lidstaten van de Europese Unie krijgen voor het eerst bindende maatregelen opgelegd om het energieverbruik terug te schroeven. Het Europees Parlement heeft vandaag ingestemd met een richtlijn die de consumptie tegen 2020 met 15 tot 17 procent zou moeten verminderen.

In het kader van de strijd tegen klimaatverandering hebben de lidstaten zich tot doel gesteld om het energieverbruik tegen 2020 met 20 procent in te dijken. Het ontbreken van een bindende doelstelling legde echter een hypotheek op die ambitie. In de huidige stand van zaken dreigen de lidstaten slechts negen procent minder te verbruiken in 2020.

Voorbeelden
De richtlijn over energie-efficiëntie moet Europa weer op het juiste spoor brengen. Meest in het oog springend is de verplichting voor leveranciers om vanaf 2014 elk jaar 1,5 procent minder energie te verkopen. De regeringen moeten op hun beurt jaarlijks drie procent van de centrale overheidsgebouwen renoveren. Lokale en regionale overheidsgebouwen blijven buiten schot. Grote bedrijven moeten een diepgaande energie-audit ondergaan en consumenten moeten betere informatie krijgen over hun verbruik, bijvoorbeeld via individuele meters.

Voorstanders wijzen erop dat energiebesparingen niet enkel de CO2-uitstoot verminderen, maar ook jobs creëren en de Europese afhankelijkheid van de import van gas en olie inperken. Vorig jaar voerde Europa nog voor 488 miljard euro, of vier procent van het bbp, aan energie in. Minder energie verbruiken levert overheden, bedrijven en gezinnen ook geld op. Twintig procent minder energie verbruiken zou goed zijn voor een jaarlijkse besparing van 50 miljard euro.

Ruime meerderheid
Het Europees Parlement zette met een ruime meerderheid van 632 tegen 25 stemmen het licht op groen voor een compromis dat vertegenwoordigers van het halfrond reeds in juni met de regeringen bereikten. Dat compromis heeft het ambitieniveau wel wat uitgehold. Zo becijferde de Europese Commissie in juni dat de richtlijn slechts tweederde zal besparen van wat ze oorspronkelijk voor ogen had. De ramingen lopen uiteen van 15 tot 17 procent. Het gat zou dichtgereden moeten worden met op stapel staande voorstellen voor de CO2-reductie in het transport en nieuwe energienormen voor huishoudapparaten.

Met de crisis en de kosten van de implementatie van de richtlijn in het achterhoofd gingen verscheidene lidstaten tijdens de onderhandelingen fors op de rem staan. Ivo Belet (CD&V) en Frieda Brepoels (N-VA) zien het compromis als een stap vooruit. Bij Kathleen Van Brempt (sp.a) sijpelt meer ontgoocheling door. "Hoewel een stap in de goede richting, blijft de ambitie bescheiden en is het algemene resultaat teleurstellend", klinkt het.

Implementering
Na de definitieve goedkeuring, allicht eind volgende maand, krijgen de lidstaten achttien maanden tijd om de richtlijn in nationale wetten te gieten. De regeringen moeten dan ook indicatieve streefcijfers vastleggen en een nationaal actieplan opstellen. De Commissie zal die plannen beoordelen en zal desnoods bijsturingen kunnen eisen.