Bolivia ziedend over "Noord-Amerikaans imperialisme", weigert uitlevering Snowden
De Boliviaanse president Evo Morales is na een lange reis weer terug in eigen land. Zijn terugreis vanuit Rusland had woensdag een oponthoud van veertien uur op de luchthaven van Wenen, omdat Frankrijk, Spanje en Portugal zijn vliegtuig niet in hun luchtruim zouden willen toelaten. De Verenigde Staten vermoedden namelijk dat klokkenluider Edward Snowden aan boord zat. Zuid-Amerika is woedend en heeft vandaag een spoedberaad gepland.
Morales werd vanochtend bij aankomst op het vliegveld van La Paz door een enthousiaste menigte onthaald. De president was woedend: "Dit is een open provocatie naar ons continent, niet alleen naar mij. Het Noord-Amerikaanse imperialisme is gebruikt om ons bang te maken en ons te intimideren."
De Boliviaanse president moest na een bezoek aan Rusland noodgedwongen uitwijken naar het vliegveld in het Oostenrijkse Wenen. Morales - al lange tijd fel criticus van het Amerikaanse beleid ten aanzien van Latijns-Amerika - zei in Rusland dat hij bereid is te overwegen Snowden asiel in Bolivia aan te bieden, waardoor het vermoeden werd gevoed dat de klokkenluider gisteren ook in het regeringsvliegtuig zou zitten.
Uitlevering
De voortvluchtige Snowden was echter niet aan boord van het vliegtuig, zo concludeerde ook de luchthavenpolitie in Wenen. Snowden zou nog steeds in de transitzone van de luchthaven Sheremetyevo in Moskou verblijven.
De Verenigde Staten hebben aan Bolivia gevraagd om klokkenluider Edward Snowden uit te leveren van zodra hij zich op Boliviaans grondgebied bevindt, zo heeft minister van Buitenlandse Zaken David Choquehuanca bekendgemaakt. De minister heeft meteen ook duidelijk gemaakt dat hij niet zal ingaan op de vraag. "Het gaat om een illegale, ongefundeerde en suggestieve vraag om uitlevering die op een onmiddellijke en categorieke manier verworpen zal worden", zo vermeldt een mededeling van Choquehuanca.
Noord-Amerikaanse imperialisme
'Ik heb er spijt van dat ik dit heb gezegd, maar ik wil zeggen dat een aantal Europese landen zich moet bevrijden van het Noord-Amerikaanse imperialisme', zei Morales vandaag bij zijn aankomst.
Ook in andere Zuid-Amerikaanse landen is woedend gereageerd op het voorval. Zo noemde de Argentijnse president Cristina Fernandez het "niet alleen een vernedering van een zusterland, maar ook van het hele Zuid-Amerikaanse continent".
De Venezolaanse president Nicolas Maduro reageerde op Twitter: "Ik herbevestig al onze solidariteit met Evo Morales, en vanuit Venezuela zullen wij met waardigheid reageren op deze gevaarlijke, buitensporige en onacceptabele aanval." Ook de president van Ecuador Rafael Correa uitte zijn solidariteit aan Morales "en aan het dappere Boliviaanse volk". "Deze schande raakt niet alleen Bolivia, maar heel Latijns-Amerika" reageerde de Braziliaanse president Dilma Rousseff in een verklaring.
Spoedberaad
De Ecuadoraanse minister van Buitenlandse Zaken Ricardo Patino zei dat de leiders van Argentinië, Venezuela, Peru, Ecuador, Bolivia, Suriname en mogelijk Uruguay de kwestie in het Boliviaanse Cochabamba zullen bespreken. Bolivia liet eerder weten dat de ambassadeurs van Frankrijk en Spanje en de consul van Portugal worden ontboden om tekst en uitleg te geven.
Het is nog steeds onduidelijk of de Europese landen inderdaad het vliegtuig toegang weigerden, en, zo ja, waarom. Franse, Spaanse en Portugese functionarissen lieten eerder weten dat het vliegtuig gewoon zou worden toegestaan om hun grondgebied. Frankrijk heeft inmiddels laten weten het voorval te betreuren. "Morales blijft welkom in Frankrijk", zei de Franse minister van Buitenlandse Zaken vandaag.
Asielaanvraag
De klokkenluider heeft inmiddels zijn eerdere asielverzoek aan Rusland ingetrokken. Hij besloot daartoe nadat hem deze week duidelijk was geworden welke voorwaarden door Moskou werden gesteld. Poetin zei dat Rusland bereid is hem onderdak te bieden als hij stopt met het lekken van Amerikaanse geheimen.
De VS heeft Snowdens paspoort ingetrokken en de regering van Ecuador, waar hij in eerste instantie naartoe wilde voor asiel, is de afgelopen dagen minder uitgesproken geworden in haar steun voor de klokkenluider.
Ondertussen heeft Snowden asiel en hulp bij asiel aangevraagd in zeker negentien landen. De overige landen zijn - naast Ecuador en Bolivia - Duitsland, Frankrijk, Ierland, Nederland, Spanje, Italië, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, Finland, Zwitserland, IJsland, Brazilië, China, Cuba, India, Nicaragua en Venezuela.
