Botsing tussen Russisch spionagevliegtuig en passagierstoestel nipt vermeden
Met veertig gevaarlijke of militair gevoelige ontmoetingen in de laatste acht maanden alleen al, is de situatie tussen Rusland en het Westen weer naar niveau van de Koude Oorlog geëscaleerd, vindt The Guardian. Eén keer was een passagiersvliegtuig, dat op weg was naar Rome, in reëel gevaar. Dat blijkt uit een rapport dat vandaag is gepubliceerd.
Militaire ontmoetingen tussen Rusland en het Westen escaleren tot op het niveau van de Koude Oorlog, waarschuwt een rapport
Het rapport, 'Dangerous Brinkmanship' van het European Leadership Network, omvat een reeks van bijna veertig "zeer verontrustende incidenten" sinds de Oekraïense crisis eerder dit jaar losbarstte. Het gaat om militaire ontmoetingen en een reeks onderscheppingen van Russische verkennersvliegtuigen door Westerse vliegtuigen. De Russische toestellen stelden het Westerse luchtruim op de proef met militaire oefeningen, zonder hen daarvan op de hoogte te brengen.
Het rapport maakt onder meer melding van een alarmerende bijna-botsing tussen een Russisch spionagevliegtuig en een Scandinavisch passagierstoestel, dat in maart vetrok vanuit het Deense Kopenhagen met 132 passagiers aan boord. Het Russische verkennersvliegtuig gebruikte geen transponder, waarmee vliegtuigen elkaar normaal gezien op de hoogte brengen van elkaars aanwezigheid, en onderhield geen radiocontact met de luchtverkeersleiding. Er waren ook geen vluchtplannen ingediend.
De botsing kon volgens het rapport uiteindelijk nipt vermeden worden door goede zichtbaarheid en een alerte reactie van de piloten van de Scadinavische luchtvaartmaatschappij SAS. Het incident vond plaats nog voor het neerschieten van het MH17-passagiersvliegtuig boven Oost-Oekraïne in juli, waarvoor pro-Russische separatisten verantwoordelijk worden geacht.
Het Russische verkennersvliegtuig gebruikte geen transponder, waarmee vliegtuigen elkaar normaal gezien op de hoogte brengen van elkaars aanwezigheid
Onderschepping boven Noordzee
De militaire ontmoetingen vonden vooral plaats rond de Baltische Zee, maar ook in de Zwarte Zee en langs de Amerikaanse en Canadese grensstrook. Ook bij ons kwamen de Russiche vliegtuigen gevaarlijk dichtbij. Zo betrad een Russich vliegtuig het Nederlandse luchtruim via de Noordzee. Het kon uiteindelijk onderschept worden door een Nederlands gevechtsvliegtuig.
Het rapport van de Britse denktank komt uitgerekend nadat afgelopen weekend oud-Sovjetleider Michail Gorbatsjov het Westen waarschuwde voor het uitbreken van een nieuwe Koude Oorlog. "De wereld staat aan de rand van een nieuwe Koude Oorlog, sommigen zeggen dat hij al begonnen is", zei Gorbatsjov tijdens de herdenking van de val van de Berlijnse muur.
Eind oktober zag de NAVO nog "ongebruikelijk veel" Russische luchtactiviteit in Europa. De NAVO had weet van Russische bommenwerpers en straaljagers die onder meer boven de Noordzee en de Baltische Zee vlogen. Volgens de NAVO waren de Russische vliegtuigen een potentieel gevaar voor de burgerluchtvaart. Volgens sommige anti-oorlogactivisten worden de militaire ontmoetingen door de NAVO zwaar opgeblazen en riskeren beide partijen zo een totale oorlog.
Sinds het uiteenvallen van de Sojet-Unie begin jaren 90, stellen Russische en NAVO-troepen elkaars luchtruim op regelmatige basis op de proef. Ze sturen hun vliegtuigen zo dicht mogelijk bij de internationale grenzen, om te zien hoelang het duurt vooraleer de ander een antwoord stuurt.
Dit jaar zou er niet alleen een stijging van het aantal dergelijke onderscheppingen zijn, maar de grenzen worden ook overlegd naar risicovoller gedrag.
Drie gevaarlijke ontmoetingen
1. Bijna-botsing met passagiersvliegtuig. Op 3 maart van dit jaar was een passagiersvliegtuig met 132 passagiers van de Scandinavische luchtvaartmaatschappij SAS uit Kopenhagen op weg naar Rome. Een botsing met een Russisch verkennersvliegtuig, dat zijn positie niet doorzond via zijn transponder, kon maar nipt vermeden worden door goede weersomstandigheden en de alertheid van de piloten.
2. Gesimuleerde kruisraketaanvallen op Noord-Amerika. Begin september van dit jaar oefenden Russische strategische bommenwerpers op aanvallen met kruisraketten in de Labradorzee bij Canada. De Russische vliegtuigen bleven uit het Canadese luchtruim, maar werden gezien als uiterst provocatief in het licht van de NAVO-top op dat moment. Kruisraketten die gelanceerd worden vanaf de Labradorzee zouden Ottawa, New York, Washington, Chicago en de Amerikaanse marinebasis Norfolk binnen bereik hebben.
3. Uitdagende ontmoeting boven de Zwarte Zee. Het Canadese fregat Toronto had een Russisch vliegtuig op de radar toen het op amper 300 meter afstand van het oorlogsschip vloog. Het schip had het Russische vliegtuig geselecteerd op de radar, maar reageerde uiteindelijk niet op de provocatie omdat het vliegtuig ongewapend was. Het incident viel samen met grotere Russische grotere militaire zee-oefeningen in de buurt van Sevastopol. "Zo'n agressief gedrag zou bij een gewapend vliegtuig hebben geleid tot het neerhalen van het vliegtuig in een daad van zelfverdediging", omschrijft het rapport.
