Bradley Manning riskeert 52 jaar voor onthullen staatsgeheimen
De Amerikaanse militair Bradley Manning, de 23-jarige die volgens het Amerikaanse leger documenten heeft gestolen die later door klokkenluiderswebsite WikiLeaks zijn gepubliceerd, is voor het eerst voor een militaire rechtbank verschenen. Dat gebeurde in Fort Meade in de Amerikaanse staat Maryland. Hij loopt het risico tot 52 jaar celstraf of zelfs de doodstraf te worden veroordeeld.
Inlichtingenanalist Manning was gestationeerd in Irak toen hij 260.000 geheime documenten kopieerde naar zijn computer en doorspeelde aan WikiLeaks. Het bekendste wat hij publiek maakte, is een filmje waarin Amerikaanse soldaten als in een videogame vuren op Iraakse burgers. Elf Iraakse burgers werden daarbij gedood, waaronder twee journalisten van persbureau Reuters.
Bradley Manning werd in mei 2010 in Irak gearresteerd, nadat een hacker de Amerikaanse autoriteiten over hem had getipt. Hij werd opgesloten in een zwaarbewaakte gevangenis, waar hij volgens zijn advocaten verplicht werd om naakt te slapen. In april van dit jaar werd hij dan in een andere gevangenis geplaatst, onder een soepeler detentieregime.
52 jaar cel of doodstraf
Manning wordt onder meer aangeklaagd voor het vergaren van staatsgeheimen en het verspreiden ervan onder niet-geautoriseerde partijen, waarvoor hij maximaal 52 jaar celstraf kan krijgen. Maar hij wordt ook verdacht van het 'helpen van de vijand', waarop de doodstraf staat. De militaire aanklagers hebben wel laten weten dat ze niet zullen aandringen op een executie maar op een lange gevangenisstraf.
Manning wordt door de Amerikanen ofwel als landverrader gezien die staatsgeheimen gepubliceerd heeft en zijn land in verlegenheid gebracht heeft ofwel als klokkenluider die de wereld de waarheid toonde over de oorlog in Irak.
Bevooroordeelde rechter
Mannings advocaten hebben op de voorbereidende hoorzitting vandaag meteen een andere rechter geëist. De huidige rechter, Paul Amanza, is volgens de verdediging bevooroordeeld. Hij keurde immers maar twee van de 38 getuigen toe die de verdediging gevraagd had. De twintig getuigen van de overheid werden wel toegelaten. Bovendien is Amanza normaal gesproken aanklager voor het ministerie van Defensie. Omdat daar gewerkt wordt aan een zaak tegen WikiLeaks-oprichter Julian Assange zou hij al een oordeel kunnen hebben gevormd.
Amanza heeft beslist niet op te stappen. Hij beweert onbevooroordeeld zijn werk te kunnen doen. Hij heeft zich voor het ministerie nooit met de zaak-Assange beziggehouden en kan dus gewoon aanblijven, zei hij na overleg met zijn juridisch adviseur. Hij moet nu bepalen of er voldoende bewijs is om een proces tegen Manning voor een militaire rechtbank te beginnen. De hoorzitting zal waarschijnlijk vijf dagen duren. (adb)
