Braziliaanse kinderen klimmen in 20 meter hoge bomen om açaíbessen te plukken
Door de grote vraag naar açaíbessen worden kinderen gedwongen om in twintig meter hoge bomen te klimmen en hun leven te riskeren om de bessensoort te plukken. Dat meldt de Amerikaanse nieuwszender CNN in een rapport. De Belgische açaí zou wel eerlijk geproduceerd worden.
In elke hippe brunchbar vind je vandaag wel een açaíbowl terug, maar de populariteit van de bessen heeft ook een keerzijde. Door de enorme vraag is wat ooit een voornamelijk lokale industrie was, veranderd in een internationaal proces dat druk uitoefent op gemeenschappen die afhankelijk zijn van het fruit.
Van 39 naar 8.158 ton
In 2012 exporteerde de staat Pará, die meer dan 90% van de Braziliaanse açaí produceert, 39 ton van het fruit. In 2022 werd er 8.158 ton geëxporteerd. Om aan de vraag te blijven voldoen worden kinderen op gevaarlijke tochten gestuurd om de bessen te plukken. Ze klimmen zonder harnas in bomen die twintig meter hoog zijn en worden geconfronteerd met de gevaren van het regenwoud, zoals giftige slangen, schorpioenen en jaguars.
Belgische açaí wel eerlijk
De açaí die we in België in onze kom krijgen, wordt wel eerlijk geplukt en tot in ons land gebracht. Dat zegt Margaux Bonte, mede-oprichter van de Belgische açaíleverancier The Holy Berry. “We hebben nauw contact met onze partner die elke drie maanden naar Brazilië trekt om daar te controleren of onze bessen op een eerlijke manier geplukt worden.”
De partner van The Holy Berry kijkt er volgens het bedrijf streng op toe dat het regenwoud beschermt wordt en er geen kinderen aan het werk worden gezet. “We betalen heel wat geld voor scholing en infrastructuur om de plaatselijke plukkers daar eerlijk te vergoeden, in tegenstelling tot grotere açaíleveranciers in de Verenigde Staten”, stelt Margaux Bonte.
Plukkers die uit bomen vallen
CNN sprak onder andere met de dertienjarige Lucas. Hij helpt zijn grote broer Wengleston met het plukken van açaíbessen. Ze staan om drie uur ‘s nachts op, steken de Amazonerivier over met een kano en klimmen met een machete in de bomen. De twintigjarige Wengleston kan niet meer elke dag mee gaan plukken omdat zijn rug verbrijzeld is door het vele jaren harde werk. Veel açaíplukkers hebben zo’n ernstige rugklachten dat ze niet meer kunnen lopen.
De verhalen van plukkers die uit bomen zijn gevallen zijn talrijk. Sommigen liepen ernstige verwondingen op en zijn immobiel. In de afgelegen gebieden in de jungle kan het uren duren voordat ze gered worden. Op de dag dat CNN zich bij de groep voegde, verloor een van de arbeiders die op een nabijgelegen eiland aan het plukken was het bewustzijn nadat hij uit een açaíboom was gevallen.
1,9 miljoen kinderen aan het werk
Volgens een rapport uit december van het Braziliaanse bureau voor de statistiek waren in 2022 in het hele land 1,9 miljoen kinderen tussen 5 en 17 jaar die kinderarbeid uitvoerden. Daarvan werkten er minstens 756.000 in wat de Internationale Arbeidsorganisatie “de ergste vormen van kinderarbeid noemt”, in gevaarlijke omstandigheden.
De kinderarbeid bij het plukken van de açaíbessen werd al aangeklaagd bij het Braziliaanse Ministerie van Arbeid, maar er zijn volgens aanklager Allan Bruno te weinig middelen om inspecties uit te voeren. De kinderen en hun families zijn er zich vaak ook niet van bewust dat hun rechten worden geschonden. “Dit zijn mensen die aan de onderkant van de samenleving staan, die geen recht hebben op onderwijs, geen recht hebben op gezondheid en geen recht hebben op basisrechten die hen in staat stellen om een minimale inzetbaarheid te ontwikkelen.”
“Het zijn de arme gemeenschappen die het doelwit zijn van rekrutering door ronselaars die op zoek zijn naar goedkope arbeidskrachten om uit te buiten”, voegt Bruno eraan toe.
Moeilijk bereikbare regio
Een van de grootste uitdagingen bij het aanpakken van het probleem is dat de regio’s waar kinderarbeid het meest voorkomt het moeilijkst te controleren zijn, zeggen de autoriteiten. “Daarom worden ze moeilijk te bereiken locaties genoemd, waar je alleen kunt komen met veel moeite en het overwinnen van al deze obstakels,” zei Allan Bruno, een aanklager bij het Braziliaanse Ministerie van Arbeid.
Hij voegt eraan toe dat het systeem te traag is, te weinig personeel heeft en te weinig middelen om zo’n groot deel van het land te inspecteren.
