Burgemeester Haren verontschuldigt zich voor Facebookrellen
Het 'Project X'-feest in het Nederlandse Haren is op 21 september uitgedraaid op een chaos van geweld en vernielingen omdat de burgemeester van het Groningse dorp en de Nederlandse politie fouten hebben gemaakt. Dat concludeert de commissie-Cohen, die vandaag haar rapport heeft gepresenteerd over de gebeurtenissen voor, tijdens en na de rellen op de avond van 21 september in Haren. De burgemeester van Haren heeft intussen zijn excuses aangeboden voor de gemaakte fouten. "Ik ben niet alleen verantwoordelijk, ik voel me ook verantwoordelijk", aldus Rob Bats.
Er was geen goed plan van aanpak, er is slecht gecommuniceerd en er zijn verkeerde keuzes gemaakt. Niemand had een allesomvattende visie op wat er kon gebeuren en welke maatregelen er genomen moesten worden. "In zulke omstandigheden is er grote behoefte aan duidelijkheid en heldere kaders. Die waren er niet", aldus de commissie-Cohen.
Wat een leuke zestiende verjaardag met ongeveer tachtig vrienden had moeten worden voor het meisje Merthe, liep volledig uit de hand toen haar openbare Facebookuitnodiging door duizenden mensen werd geaccepteerd. Het meisje verwijderde de uitnodiging in overleg met haar ouders, maar daarna "kaapten" anderen het feestje en werden via sociale media nieuwe evenementen geopend met namen als 'Project X Merthe', 'Project X Stationsweg' en 'Project X Haren'.
Honderden jongeren kwamen naar Haren, velen alleen maar "om erbij te zijn", aldus Job Cohen, ex-burgemeester van de Nederlandse hoofdstad Amsterdam.
Fouten
Een fout in de voorbereiding van de verwachte massabijeenkomst was dat er geen duidelijk plan van aanpak was. Daardoor was de communicatie naar de buitenwereld ook niet duidelijk. Er werd bijvoorbeeld gezegd "er is geen feestje". Maar tegelijk werd de mogelijkheid opengehouden dat een terrein buiten het dorp later op de avond misschien tot feestlocatie zou worden getransformeerd.
Alcohol was verboden, maar de politie trad niet op tegen drinkende jongeren.
Er was geen "doordachte strategie" voor het geval het zwartste scenario werkelijkheid zou worden. "Zelfs niet voor het 'worst case scenario' dat men zich had voorgesteld." Volgens Cohen heeft het actiecentrum van de Nederlandse politie "het scenario dat zich uiteindelijk heeft afgespeeld, niet kunnen inbeelden". "Men dacht in de eerste plaats dat het wel zou meevallen. Als dit een test was voor de politie, dan is ze gezakt", aldus Cohen.
Kantelmoment
Volgens Cohen liep het 'Project X'-feest pas echt uit de hand toen de Mobiele Eenheid (ME) ten tonele verscheen. "Dat werkte als een rode lap op een stier."
De Harense autoriteiten gingen in de fout door vooral Twitter in de gaten te houden, terwijl de meeste bereichten over Haren op Facebook werden uitgewisseld. Wel positief, aldus de commissie-Cohen, was de beslissing om treinen de hele avond gewoon in Haren te laten stoppen. "Daardoor konden mensen in de loop van de avond ook weer terug."
(Lees verder onder de foto)
De burgemeester van het getroffen Haren - Rob Bats - heeft intussen zijn excuses aangeboden. "We moeten hier lessen uittrekken voor de toekomst." Hij gaf ook toe de kracht van de sociale media onvoldoende te kennen. Bats wil komende dinsdag in de gemeenteraad praten over zijn rol. "Ik ben niet alleen verantwoordelijk, ik voel me ook verantwoordelijk." Hij beseft dat het vertrouwen en veiligheidsgevoel van de inwoners van Haren stevige schade heeft opgelopen.
'Perfecte storm'
Volgens Bats heeft de commissie-Cohen op "nauwgezette wijze" blootgelegd hoe de situatie is ontstaan en welke stappen hadden moeten worden genomen. "Het rapport laat zien wat de impact op de inwoners en ondernemers is geweest."
Bats bekende voorts dat de politie en de gemeente hebben geworsteld met de situatie en met de keuzes die ze moesten maken. Politie en gemeente gaven tegenstrijdige adviezen, erkende Bats. De rellen zijn volgens de burgervader ontstaan door een "samenspel van verschillende oorzaken". De schuld moet volgens hem niet bij de media worden gelegd en ook niet alleen bij de jongeren. Verschillende oorzaken brachten volgens hem "de perfect storm" op gang.
