Dalai lama gaat politieke functie neerleggen
De Dalai Lama gaat aftreden als politiek leider van de Tibetaanse beweging in ballingschap. Hij zei vandaag dat de tijd is gekomen om hem te vervangen door een vrij gekozen leider. Hij wil zijn opvolging regelen bij de zitting van het Tibetaanse parlement in ballingschap. De 75-jarige Dalai Lama blijft wel aan als de spiritueel leider van het Tibetaanse boeddhisme.
"Mijn wens om autoriteit over te dragen, heeft niets te maken met een wens om verantwoordelijkheid te verminderen'', zei hij in een toespraak in Dharamshala, de vestigingsplaats van de regering in ballingschap van Tibet. De Dalai Lama zag zichzelf al langer als 'half-gepensioneerd' wat betreft zijn politieke leiderschap. Hij kreeg al steun van een gekozen premier en blijft tot aan zijn dood de spiritueel leider van het Tibetaanse boeddhisme.
Veel Tibetanen hebben hun oorspronkelijke woongebied verlaten na 1950, toen China het gebied steeds meer in zijn greep kreeg. De Dalai Lama pleit al langer voor een democratisch bestuur van zijn volk. Hij organiseerde daarom in 2001 de eerste verkiezingen. De leider kreeg in 1989 nog de Nobelprijs voor de Vrede, omdat hij steeds geweldloosheid predikte.
"Separatist"
De spiritueel leider vluchtte uit Tibet in 1959, na een mislukte opstand tegen het Chinese gezag. Vanuit zijn ballingsoord in China bepleit hij een "zinvolle autonomie'' voor Tibet binnen China. Maar de Chinese regering beschouwt hem als een gevaarlijke separatist. De Chinezen houden hem verantwoordelijk voor onrust in het hooggelegen gebied.
"De dalai lama heeft de laatste jaren vaak gesproken over terugtrekking. Ik denk dat het gaat om trucs die ertoe dienen om de internationale gemeenschap te misleiden", zegt Jiang Yu, een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. Volgens de woordvoerder van het Chinese ministerie, is de regering in ballingschap "een illegale politieke organisatie die door geen enkel land ter wereld wordt erkend".
Wedergeboren
De Tibetanen kunnen hun Dalai Lama overigens niet kiezen. Ze menen dat de geest van de leider wordt wedergeboren in een baby. Monniken gaan na het overlijden van de Dalai Lama in het hele land op zoek naar het kind dat de geest van hun leider bevat. Het laatst gebeurde dat in 1935. In 1937 ontdekten ze de toen tweejarige Tenzin Gyatso, die nu de veertiende Dalai Lama is.
Bij het besluit te stoppen als politiek leider, zal in het achterhoofd van de monnik het machtsvacuüm meespelen dat zal ontstaan zodra hij komt te overlijden. Zijn volgelingen moeten dan op zoek naar zijn reïncarnatie. Het kan soms jaren duren voor een nieuwe Dalai Lama is gevonden en nog veel langer voor deze oud genoeg is om zijn volk te leiden.
Chinese inmenging?
In de tussentijd kan China de grip op 'het dak van de wereld' steeds verder versterken. Peking heeft al iemand in gedachten die de volgende Dalai Lama kan zoeken. De Tibetanen vrezen dat op die manier een stroman van China aan de macht komt, waar ze niet het hoofd aan kunnen bieden. Het parlement en de premier moeten deze strategische zet van Peking de kracht ontnemen.
Tot die tijd zal China zich geen gelegenheid laten ontnemen zich krachtig uit te spreken over de Dalai Lama. Dat gebeurde eerder deze week nog toen hij door hoge ambtenaren een "monnik in schaapskleren" werd genoemd. Zij benadrukten dat de dood van de Dalai Lama de stabiliteit in Tibet niet zal ondermijnen, omdat hij geen recht zou hebben om te bepalen hoe zijn opvolging geregeld moet worden. (belga/odbs/anp/adb/adha/sam)
