Deze kemel kan Trumps campagne kelderen

Heeft de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump zonet gesuggereerd dat zijn Democratische tegenhanger Hillary Clinton moet worden neergeschoten? Van CNN tot de CIA zijn de commentatoren het erover eens: of het nu een grap was of een lapsus, dit citaat was ronduit gevaarlijk. En dat net op een moment dat Trump wanhopig snakt naar steun.

Trump verliest almaar meer steun na nieuwe controversiële quote

Omdat het zonder twijfel een semantische discussie zal worden, geven we voor u het letterlijke citaat van Donald Trump in het Engels weer. Hij sprak het uit op een verkiezingsbijeenkomst in Wilmington, North Carolina:

"Hillary wants to abolish, essentially abolish, the Second Amendment. By the way, and if she gets to pick -- if she gets to pick her judges, nothing you can do, folks. Although the Second Amendment people, maybe there is, I don't know. But I'll tell you what, that will be a horrible day, if -- if -- Hillary gets to put her judges in."

Tweede Amendement

Het Tweede Amendement, waarover Donald Trump het heeft, behelst het grondwettelijke recht voor elke Amerikaan om wapens te bezitten en te dragen. Trump beweert in deze passage dat Clinton dat recht wil afschaffen. Dat die claim foutief is - Clinton wil striktere controles op wapenbezit, geen haar op haar hoofd dat eraan denkt aan het teerbeminde Amerikaanse Second Amendment te raken - geeft al te denken over de desinformatie die circuleert tijdens de presidentiële campagne.

Maar dan volgt een opmerkelijke zijsprong: (vrij vertaald) "Als Clinton haar eigen rechters kan kiezen, valt daar niets meer aan te doen, mensen. Hoewel, misschien kunnen de Tweede Amendement-mensen nog iets betekenen." Trumps woorden waren nog niet koud of de verbijsterde commentaren en tweets overspoelden de ether. Wat suggereerde hij nu net? Een politieke moord? Een gewapende opstand als Clinton president is? Of gewoon de politieke steun van Amerika's wapenlobby?

"Verdomde politieke correctheid"

Bij CNN zat de Republikeinse senator Jeff Sessions, toch een duidelijke medestander van Trump, met zijn mond vol tanden. Hij hield het op "ongemakkelijk verwoord". Heel wat andere conservatieve commentatoren op Twitter hielden zich minder gedeisd. "Die verdomde politieke correctheid heeft ervoor gezorgd dat een kandidaat zelfs geen grappen meer mag maken over zijn fans die de andere kandidaat vermoorden", klonk het sarcastisch.

Geheime dienst

Nog op CNN kwam ex-CIA-topman Michael Hayden de puntjes op de i zetten. "Ofwel is dit een referentie naar politieke moord die van heel slechte smaak getuigt, in een poging grappig te zijn. Ofwel is het een ongelooflijk ongevoelig citaat. Dat zou het wel eens kunnen zijn: hij is ongelooflijk ongevoelig als het gaat over het gewicht van politieke moord in de Amerikaanse geschiedenis. Dat is een onderwerp waar je je ver van moet houden, zelfs als je lollig probeert te zijn."

Te meer daar een moordpoging op Trump eerder in de campagne werd verijdeld. "Laat me duidelijk zijn: als iemand dat buiten die hal gezegd had, zat hij nu in een politiewagen en werd hij ondervraagd door de geheime dienst." Daarnaar gevraagd, liet de woordvoerder van de Amerikaanse Secret Service aan Politico weten: "De Secret Service is op de hoogte van de opmerking."

Oneerlijke media

Hoe ze dat citaat in het team van Trump uitlegden? Wel, voornamelijk ontkenning. Communicatieadviseur Jason Miller koos, in een persberichtdat getiteld was 'Trump Campaign Statement On Dishonest Media', voor de piste 'jullie hebben hem allemaal verkeerd geïnterpreteerd'. "Dit wordt de kracht van vereniging genoemd: de Tweede Amendement-mensen zijn geweldig gemotiveerd en erg verenigd. Dat geeft hen grote politieke macht. Dit jaar zullen ze in recordaantallen stemmen en het zal niet voor Hillary Clinton zijn, wel voor Donald Trump", zo luidde het ietwat vaag.

Het conservatieve Fox News was een van de weinige zenders die die redenering een kans gaf. Trump zei er in een reactie op de heisa: "Het is verbazingwekkend want niemand in die ruimte dacht daar anders over. Dit is een politieke beweging, een sterke, machtige politieke beweging, het Tweede Amendement... Er kan geen andere interpretatie zijn." Nochtans reageerden ook de mensen in de zaal enigszins geschrokken:

De Clinton-campagne reageerde kort, bij monde van campagnemanager Robby Mook: "Het is simpel: wat Trump zegt, is gevaarlijk. Iemand die president van de VS wil worden, zou op geen enkele manier naar geweld mogen hinten." Clinton kreeg steun van Bernice King, de dochter van de vermoorde Martin Luther King: "Als dochter van een leider die vermoord werd, vind ik Trumps opmerkingen smakeloos, zorgwekkend en gevaarlijk."

Vaagtaal werkt niet meer

Uiteraard zijn beide interpretaties perfect mogelijk bij zo'n grap. Maar waar dergelijke ambiguë vaagtaal eerder in Trumps campagne in zijn voordeel werkte, lijkt hij nu stilaan het tegenovergestelde effect te sorteren.

Zijn eerdere opmerkingen over Russische hacks van de Clinton-server en vooral over de familie van een oorlogsheld in Irak hebben heel wat kiezers én Republikeinen van hem vervreemd. Belangrijke partijgenoten - Richard Hanna, Meg Whitman, Susan Collins - hebben al aangekondigd voor Clinton of de Libertariër Gary Johnson te stemmen.

In een poging wat meer ernst in zijn campagne te brengen, kwam Trump eerder deze week in Detroit met een heus politiek programma. Dat leek een soort toegift om de leegloop te stoppen. Maar die toespraak is door dit voorval al lang weer vergeten. Intussen zijn zijn cijfers opvallend: de te overbruggen kloof met Clinton wordt elke peiling groter. Trumps aura van succes vervaagt zo stukje bij beetje, waardoor hij ook dat argument niet meer in de strijd kan werpen. Politico neemt intussen de woorden 'vrije val' in de mond. Vox.com spreekt van een potentiële 'dodelijke spiraal' voor zijn campagne. De Washington Post ziet een 'immer groeiende lijst van zij die Trump afwijzen'.

"Ik zou in het midden van 5th Avenue kunnen gaan staan en iemand neerknallen en ik zou nog geen kiezers verliezen", blufte Trump begin dit jaar. Het heeft opmerkelijk lang geduurd, maar die tijd is nu wel echt voorbij.