Dit was de eerste week van president Trump
Vandaag is Donald Trump exact één week aan de macht. 'I don't think even I could create this much chaos in less than a week' tweette Frank Underwood, het bekende personage uit 'House of Cards', vanochtend. In zijn eerste week heeft Trump alvast een aantal opvallende beslissingen genomen. Een overzicht:
Zaterdag Obamacaredag
Nog maar net in de startblokken schiet de kersverse president zaterdag meteen in actie. Hij ondertekent het uitvoeringsbesluit dat Obamacare moet terugdraaien.
Met de ondertekening van het decreet op de eerste dag van zijn presidentschap stuurt Trump een sterk signaal: dat zijn topprioriteit in de Oval Office de annulering is van de wetgeving rond de ziekteverzekering die zowat 20 miljoen Amerikanen dekt.
Uiteindelijk kan wel enkel het Congres Obamacare officieel intrekken. Aangezien de Republikeinen echter in beide kamers van het Congres de meerderheid hebben, is de kans groot dat dat zal gebeuren. Trumps beslissing zorgde snel voor veel kritiek. Op de sociale media weerklinkt prompt de hashtag #MakeAmericaSickAgain.
Maandag Handelsdag
Op zijn eerste echte werkdag gaat Trump met de grove borstel door de vrijhandelsverdragen die de VS in het verleden hebben afgesloten. Zo ondertekent Trump een decreet om de VS uit de TPP-deal terug te trekken, dat de handel reguleert tussen de VS en twaalf landen rond de Stille Oceaan. Hij noemt dat "iets geweldigs voor de Amerikaanse arbeider." Het TPP-verdrag werd nooit geratificeerd door het Congres en dus kunnen de VS zich nu zonder wettelijke belemmeringen terugtrekken.
Daarnaast zou Trump het NAFTA, dat 22 jaar geleden werd afgesloten met Canada en Mexico, willen heronderhandelen. Het North American Free Trade Agreement bestaat al meer dan twee decennia, en dus kan Trump dit niet unilateraal opzeggen. Canada is de belangrijkste handelspartner van de VS. Mexico staat op de derde plaats, na China.
Dit alles belooft weinig goeds voor het Europese vrijhandelsakkoord TTIP, waarover nog steeds onderhandeld wordt. Trump heeft zich nog niet expliciet uitgelaten over TTIP.
In de zijlijn verbiedt Trump maandag ook nog even de financiering door de Amerikaanse overheid van internationale ngo's die het recht op abortus steunen. Verrassend is Trumps besluit niet: zijn regering bevat heel wat functionarissen die openlijk opkomen tegen het recht op abortus. Het zet echter meteen wel kwaad bloed bij voorvechters van vrouwenrechten.
Dinsdag Oliedag
Op dinsdag zet Trump het licht op groen gezet voor de bouw van oliepijpleidingen dwars door de VS, iets wat Obama had verboden. Trump ondertekent een decreet die de bouw moet vergemakkelijken.
Het gigantische Keystone XL-project was door Trumps voorganger naar de prullenbak verwezen. Met die pijpleiding wil het bedrijf TransCanada dagelijks tot 830.000 vaten uit teerzand gewonnen olie door de VS tot de kust van de Golf van Mexico in Texas pompen. Het veto van Obama betekende een grote overwinning voor milieubeschermers en een grote nederlaag voor Big Oil. Tijdens zijn verkiezingscampagne had Trump beloofd om Keystone XL nieuw leven in te blazen, maar nieuwe voorwaarden te willen onderhandelen.
Ook maakt Trump het met een decreet mogelijk om verder te gaan met de bouw van een pijpleiding in Noord-Dakota, die in december nog werd verboden na protest door milieubewegingen en 'native Americans'. Volgens de Sioux-stam van Standing Rock zou de Dakota Access Pipeline heilige grond schenden, waar hun voorvaderen begraven liggen.
Trump verbiedt overigens verschillende overheidsagentschappen die iets met het klimaat of met milieu te maken hebben, zoals het EPA (Environmental Protection Agency) om nog met de buitenwereld te communiceren via hun website, blogs of sociale media. Het EPA moet alle contracten en aanbestedingen 'on hold' zetten.
Woensdag Mexicaanse Muurdag
De bouw van de veelbesproken muur op de grens met Mexico begint "zo snel als fysiek mogelijk is", zegt Trump woensdag. Om zijn woorden kracht bij te zetten, ondertekent hij daartoe een uitvoeringsbevel. "Een natie zonder grenzen is geen natie", aldus Trump nog. "Vanaf vandaag hernemen de VS de controle over hun grenzen."
De muur zou in eerste instantie door Amerika zelf gefinancierd worden, maar de kosten zullen later "voor honderd procent" door Mexico worden terugbetaald, belooft Trump. "Dat kan op een eenvoudige of een ingewikkelde manier gaan", aldus Trump. Hij reageert op de opmerkingen van de Mexicaanse president, die niet wil meebetalen aan de muur. De ruzie tussen Trump en Mexico over de muur gaat intussen hard.
Woensdag is ook waterboardingdag. Trump spreekt zich in een interview uit als een voorstander van de foltertechniek. Hij zegt te overwegen waterboarding terug in te voeren, maar laat later weten dat hij beslissingen hierover zal overlaten aan zijn Defensieminister James - Mad Dog - Mattis, die het liever niet heeft. Trump zou ook overwegen om geheime CIA-gevangenissen in het buitenland terug te openen.
Donderdag interview-dag
Tijdens zijn allereerste grote interview als president met ABC News spreekt Trump over het moment waarop hij de nucleaire lanceercodes kreeg op de dag van zijn eedaflegging. "Als ze je uitleggen waar het voor staat en wat voor een verwoesting het kan aanrichten, dan is dat erg benauwend", vertelt Trump aan journalist David Muir. Of hij er 's nachts wakker van ligt? "Nee, ik heb er vertrouwen in dat ik het juiste zal doen. Maar toch. Eng."
De ruzie met Mexico laait verder op. Na een reeks provocaties uit Washington zegt de Mexicaanse president Enrique Peña Nieto een geplande ontmoeting met Trump af. Eerder had Trump zijn collega al gesuggereerd, het bezoek te schrappen indien Mexico niet tussenbeide komt voor de kosten van de geplande grensmuur.
Vrijdag VK-dag
Vandaag ontmoette Trump de Britse premier Theresa May in het Witte Huis. May is de eerste politieke wereldleider die de kersverse Amerikaanse president ontmoet. Op een persconferentie hebben de twee de wereld weer verzekerd van de uitstekende banden tussen de VS en het VK. Ondanks eerdere uitspraken van Trump die wezen op een vertrek van de geijkte paden, heerst vooral eensgezindheid - over het "belang van de NAVO", de "houding jegens Rusland" en de brexit. Trump toont zich opnieuw grote fan van die brexit. "Het is een zegen", zegt hij.
In de marge van het bezoek noemt hij popzangeres Madonna 'walgelijk' en schoffeert hij Mexico met een zoveelste uithaal.
