Dood zwarte jongen verhit gemoederen in VS
Een blanke hobby-agent heeft in Florida een ongewapende zwarte jongen doodgeschoten en blijft op vrije voeten. Wekenlang gebeurde niets. Maar nu slaakt Amerika een kreet van verontwaardiging. Bij een avondwandeling in Sanford (Florida) viel de 17-jarige Trayvon Martin in handen van een lid van een buurtwacht. Minuten later doodde de 28-jarige man de ongewapende jongen met een schot in de borst "uit zelfverdediging".
Het was lang geleden dat een misdaad Amerika zodanig in beroering heeft gebracht. De beelden van het slachtoffer, die door de Amerikaanse media gaan, tonen een zwarte jongen, bijna nog een kind. Zachte ogen, een schuchter lachje. Het is niet enkel de dood van de jongen, die zoveel indruk maakt. Het is het feit dat de schutter drie weken na de daad nog steeds op vrije voeten rondloopt en dat de politie zich zonder al teveel plichtplegingen bij de stelling zelfverdediging aansluit, die nare herinneringen oproept. De zaak is allang een geval van "blank tegen zwart" geworden.
Post-racisme
"Het voelt aan als een echo uit een ander tijdperk, als een racistische onrechtvaardigheid de krantenkoppen haalt", schrijft de Washington Post vandaag. De krant laat uitvoerig Afro-Amerikanen aan het woord komen, die eveneens van overvallen door blanken op familieleden berichten. "Post-racisme", noemen experts het fenomeen. Vijftig jaar na de burgerrechtenbeweging en ondanks een zwarte president lijkt de verstandhouding tussen de rassen in de Verenigde Staten allesbehalve ontspannen.
Kaptrui
Overdreven nauwgezet proberen de Amerikaanse media de omstandigheden van de misdaad na te gaan. "De kerel lijkt niets goeds in zijn mars te hebben...", zou de buurtwacht in een oproep aan de politie hebben gezegd. "Die klootzakken komen er steeds goedkoop vanaf". Alleen maar omdat de jongen een trui met kap (hoody) droeg, zou de 28-jarige schutter argwaan gekregen hebben. De politie had hem echter nadrukkelijk geadviseerd de jongen niet te volgen. Hij mocht niet ingrijpen.
Stand Your Ground
Ook het slachtoffer greep in de beslissende minuten voor zijn dood naar zijn mobieltje. Opgewonden had hij zijn vriendin ingelicht dat hij gevolgd werd. "Loop wat sneller", zou ze hem aangeraden hebben. Experts benadrukken dat ook de bijzondere wapenwetgeving in Florida tot de daad heeft bijgedragen. "Stand Your Ground" luidt de omstreden wet, in het Nederlands zoiets als "Niet wijken". Dat geeft de burgers in Florida een bijzonder uitgesproken recht op zelfverdediging. Ze moeten zich er niet meer aan houden om terug te wijken om een escalatie te vermijden.
Mediastorm
"Een gevaarlijke wet", luidt de kritiek van de New York Times, die het wapeneigenaars gemakkelijk maakt te doden en zich te beroepen op het recht van zelfverdediging. De krant wijst er op dat vooral de machtige wapenlobby zich voor de wet heeft ingespannen. Een bijkomende bijzonderheid in deze zaak is dat het wekenlang slechts tot een lokale aangelegenheid beperkt bleef. Pas toen de grote televisiezenders zich ermee gingen bemoeien en bloggers en sociale netwerken commentaar schreven, ontvlamden de debatten.
Demonstraties
Nu is ook Washington wakker geschoten. Het ministerie van Justitie en de FBI zijn tussenbeide gekomen. Een van de open vragen blijft: waarom droeg de zelfbenoemde buurtwacht eigenlijk een wapen bij zich? De lokale politie geraakt steeds meer onder druk. In New York en Miami gingen al duizenden demonstranten de straten op - gekleed in hoodies. Terwijl de ouders van de dader benadrukken dat hun zoon geen racist is -hij heeft ook zwarte vrienden- zei de moeder van het slachtoffer op televisie met in tranen gesmoorde stem: "Mijn zoon heeft geen misdaad begaan, hij heeft de dood niet verdiend".
