Dreigt gevaar van IS ook in Indonesië?
Het grootste moslimland van de wereld beschikt al over ruime ervaring met extremisten en terreuraanslagen. Maar een video op het internet van de Islamitische Staat (IS), die in Irak snel opmars maakt, stelt Indonesië voor heel andere en nieuwe gevaren.
Het is slechts een filmpje van enkele minuten dat in Indonesië voor beroering zorgt. Hoofdvertolker is een jongeman in zwart gewaad en passende hoofdbedekking die, omringd door zwaargewapende strijders, zijn Indonesische landgenoten oproept tot de jihad in het buitenland. Het YouTube-filmpje lokte vooral een debat uit, hoe het land de invloed van de terreurmilitie Islamitische Staat (IS) kan counteren.
De groep, die sinds weken in Irak aan een opmars bezig is, geldt als initiatiefnemer van het filmpje. Daarin roept de als Abu Muhammad al-Indonesi geïdentificeerde strijder in eer en geweten zijn toeschouwers op hetzelfde te doen als hij. "Zijn het je vrouw en kinderen, die je ervan afhouden om je bij de jihad in de naam van Allah aan te sluiten? Of zijn het je zaken, je huizen en rijkdom?", vraagt de jonge islamist.
De politiek is gealarmeerd. Eerder al hadden president Susilo Bambang Yudhoyono, de ministers van zijn kabinet en religieuze leiders duidelijk stelling gekozen tegen de IS (het vroegere ISIS of ISIL, de Islamitische Staat in Irak en de Levant) en de terreurgroep een bedreiging voor Indonesië genoemd.
Aanslagen
Ruim 88 procent van de bevolking is moslim. Indonesië heeft daarmee de grootste moslimbevolking ter wereld, en vooral ervaring met extremistisch geweld. Tussen 2000 en 2009 werd het land door vijf zware aanslagen met meer dan 250 doden door elkaar geschud. Daarvoor werden door al-Qaida geïnspireerde islamisten verantwoordelijk geacht, alsook voor de aanslagen van Bali in 2002, waarbij 202 mensen om het leven kwamen.
Het doortastend optreden van de regering heeft militante groepen aanzienlijk verzwakt, maar experts waarschuwen dat de ontwikkeling in het Midden-Oosten ook in het Zuidoost-Aziatische land gevolgen kan hebben. Zo stelde het in Jakarta gevestigde Institute for Policy Analysis of Conflict (IPAC) in januari in een rapport vast dat het Syrische conflict "de fantasie van Indonesische extremisten op gang heeft gebracht als geen enkele andere buitenlandse oorlog ooit tevoren".
De analyse van auteur en islamkenner Zuhairi Misrawi klinkt hetzelfde: "naast internpolitieke factoren zoals armoede, kunnen buitenlandse invloeden zoals het coflict in Syrië en de Gaza-oorlog het extremisme aanwakkeren". Vorige week nog waarschuwde president Yudhoyono de Indonesiërs ervoor niet aan de oorlogen in Syrië of Irak deel te nemen. De ideologie van de jihadisten zal in Indonesië niet gedoogd worden, zei de voor de veiligheid bevoegde minister Djoko Suyanto. "Elke poging om de IS-ideologie te verspreiden, moet tegengehouden worden", zei hij. De autoriteiten gaan ervan uit dat een vijftigtal Indonesiërs momenteel verwikkeld is bij de gevechten in Syrië, verklaarde politiechef Sutarman.
Onderwijs
Volgens Ali Mustafa Yaqub van de Indonesische Raad van Schriftgeleerden is de IS een radicale terreurgroep. De IS wendt de islam enkel aan om steun te krijgen, meent Yaqub.
Intussen waarschuwt de Jakarta Post in een hoofdartikel voor het verbieden van de radicale ideologie omdat dit volgens haar "zinloos en te omslachtig" is. "Elk overdreven antwoord op de bedreiging door de IS wijst enkel op ons gebrek aan zelfvertrouwen", schreef de krant onlangs. "Het beste wapen in de strijd tegen de IS-ideologie is nog steeds het onderwijs. Strenge en betrouwbare Openbare Ministeries en een betere werking van de inlichtingendiensten zouden de keuzemiddelen moeten zijn in de omgang met het geweld, dat de aanhangers van de IS mogelijk in Indonesië plannen."
