Einde carrière voor Spaanse rechter die schendingen mensenrechten onderzocht?
Voor het Hooggerechtshof in Madrid is een proces begonnen tegen de beroemdste rechter van het land, Baltasar Garzon, bekend om zijn onderzoeken naar mensenrechtenschendingen. De kans dat hij veroordeeld wordt is groot, wat meteen het einde van zijn carrière zou betekenen.
De 56-jarige Garzon wordt ervan beschuldigd dat hij in 2009 illegaal gesprekken afluisterde tussen gedetineerde corruptieverdachten en hun advocaten. In deze zaak riskeert de man die wereldfaam verwierf door zijn - vergeefse - poging om de Chileense ex-dictator Augusto Pinochet te laten uitleveren, een beroepsverbod tot 17 jaar.
Corruptieschandaal
Het afluisteren kaderde in de zogenaamde zaak-Guertel, een uitgebreid corruptienetwerk waarbij ondernemers en politici van Martin Rajoy's conservatieve Volkspartij (PP) waren betrokken. Politici van de PP, momenteel de regeringspartij, verleenden ondernemers lucratieve contracten in ruil voor steekpenningen. Met de afluisterpraktijken wou Garzon te weten komen of ook de advocaten van de betrokkenen bij de corruptie betrokken waren. Die argumenteren nu dat de grondwettelijke rechten van hun cliënten werden geschonden.
Vanaf volgende week dinsdag staat Garzon opnieuw terecht, in een zo mogelijk nog veel delicatere affaire. Daar wordt hem verweten te spitten naar mensenrechtenschendingen onder het regime van dictator Francisco Franco (1939-1975). Dat zinde vooral de PP niet, de partij die uit het francquisme is voortgesproten en die een stilzwijgend akkoord heeft bekomen over het doodzwijgen van het Francoverleden. Onder politieke én juridische druk liet Garzon zijn voornemen uiteindelijk varen.
Voor de twee rechtszaken samen riskeert Garzon, sinds 2010 uit zijn functies geschorst, een beroepsverbod van 20 jaar, wat neerkomt op een de facto einde van zijn juridische carrière. Waarnemers schatten de kans dat Garzon tweemaal schuldig wordt bevonden hoog in. Garzon is momenteel actief als raadgever bij het Internationaal Strafhof ICC in Den Haag.
Heksenjacht
Garzons aanhangers, onder wie mensenrechtenactivisten in Europa en Latijns Amerika, zien vooral in de Franco-affaire een heksenjacht van de Spaanse rechterzijde. Tijdens en in de nasleep van de Spaanse Burgeroorlog hebben Franco en zijn falangisten meer dan 100.000 tegenstanders omgebracht. Volgens Human Rights Watch dreigt het tweede proces tegen Garzon "het concept van het rekenschap afleggen in Spanje en elders uit te hollen".
