“Elon Musk zette Starlink uit in beslissende fase van Oekraïens tegenoffensief”
In de beslissende fase van het Oekraïense tegenoffensief eind september 2022 viel plots de communicatie uit. Niet door vijandelijk vuur, maar door een besluit van één man: Elon Musk. De techmiljardair liet het Starlink-netwerk uitschakelen op het moment dat Oekraïne grondgebied aan het heroveren was op de Russen. Diepgravend onderzoek van Reuters geeft een alarmerend inzicht in de macht van een privébedrijf in oorlogstijd.
Toen Oekraïense troepen eind september 2022 een strategische omsingeling in gang zetten bij de stad Beryslav, greep de topman van SpaceX in. Volgens drie ingewijden gaf Musk een direct bevel aan zijn team in Californië om tientallen actieve Starlink-terminals in de regio Cherson uit te schakelen. Cherson was op dat moment hard bevochten en deels heroverd door Oekraïne. “We moeten dit doen”, zei Michael Nicolls, vicepresident van Starlink Engineering bij SpaceX, tegen collega’s. Vervolgens werden minstens honderd Starlink-terminals uitgeschakeld. Ook viel de dekking weg in delen van Donetsk.
Het satellietsysteem is een populaire oplossing voor gebieden zonder mobiel bereik, maar nu bevond het Oekraïense leger zich in één klap in een communicatie black-out. Ook Oekraïense drones vielen uit, artillerie kon geen doelen meer lokaliseren zonder Starlink-aansluiting en soldaten raakten afgesneden van hun commandocentra. De geplande omsingeling van Russische stellingen in Beryslav mislukte. “Het strategisch plan viel helemaal in duigen zodra Starlink wegviel”, aldus een Oekraïense officier aan Reuters.
Geen toevalstreffer
De exacte aanleiding voor het manoeuvre van de topman is niet bekend. Maar drie bronnen vermoeden dat Musk vreesde dat Oekraïense militaire successen in een nucleaire escalatie zouden kunnen resulteren, waarna hij aan de noodrem trok – op honderden kilometer afstand, zonder overleg.
Hoewel Oekraïne uiteindelijk alsnog gebieden als Cherson en Beryslav heroverde, is dit het eerste bekende geval waarin Musk expliciet de Starlink-dekking over een slagveld uitschakelde. Werknemers waren geschokt en het incident veranderde volgens ingewijden de frontlijn: Musk kreeg de facto macht over het verloop van een oorlog
SpaceX en Musk weigerden commentaar. Een woordvoerder noemde de berichtgeving van Reuters “inaccuraat” en verwees naar eerdere verklaringen dat “Starlink volledig toegewijd blijft aan het leveren van service aan Oekraïne”
