Erdogan wil niet weten van totale terugtrekking Turks leger uit Cyprus
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft verklaard dat een totale terugtrekking van het Turkse leger uit Cyprus uitgesloten is. Daarmee lijkt een akkoord over de hereniging van het eiland weer wat verder weg. De Grieks-Cypriotische president Nicos Anastasiades herhaalde vandaag immers nogmaals dat de Turkse soldaten Cyprus moeten verlaten.
"Er kan geen sprake zijn van een totale terugtrekking van de Turkse soldaten", zo verklaarde Erdogan in Ankara. De president voegde toe dat de Turkse Cyprioten "intens en oprecht" onderhandelen over een oplossing voor de hereniging van het eiland, maar dat Griekenland en de Griekse Cyprioten "nog steeds uiteenlopende verwachtingen" hebben.
Hoop
In Genève hebben de Grieks-Cypriotische president Anastasiades en zijn Turks-Cypriotische tegenhanger Mustafa Akanci een hele week onderhandeld over een oplossing die een hereniging mogelijk maakt. Een doorbraak is er nog niet, maar Anastasiades zei vandaag na afloop dat de twee gemeenschappen "een weg hebben gevonden die hoop wekt". "Maar ons standpunt blijft (...) een terugtrekking van het Turkse leger", beklemtoonde hij.
Besherming Turkse minderheid
Cyprus is opgedeeld in een Turks en een Grieks deel sinds het Turkse leger in 1974 voet aan wal zette op de noordelijke kusten van het eiland. Turkije wou zo de Turkse minderheid op Cyprus beschermen en vermijden dat de Griekse Cyprioten aansluiting zouden zoeken bij het kolonelsregime in Griekenland. Nog steeds beschermen ongeveer 30.000 Turkse soldaten de Turkse Republiek Noord-Cyprus, een staat die enkel door Ankara wordt erkend.
Ook Griekenland heeft nog steeds soldaten op Cyprus, maar zij zijn veel minder talrijk dan de Turkse. Anastasiades beklemtoonde vandaag opnieuw dat de Turkse militairen uit een herenigd eiland moeten vertrekken. Ook de Griekse buitenlandminister Nikos Kotzias maakte opnieuw duidelijk dat het einde van "de bezetting" van het noordelijke deel van het eiland deel moet uitmaken van een "rechtvaardige" oplossing.
Europese Unie
De (Griekse) Republiek Cyprus wordt internationaal erkend en is sinds 2004 lidstaat van de Europese Unie, maar ze heeft enkel gezag in het zuidelijke deel van het eiland. De twee gemeenschappen worden gescheiden door een gedemilitariseerde zone die gecontroleerd wordt door VN-blauwhelmen. Groot-Brittannië, de vroegere koloniale mogendheid, wil ongeveer de helft van het grondgebied van zijn militaire basissen in het zuiden teruggeven als er een oplossing komt.
De Turkse militaire aanwezigheid blijft echter een belangrijk struikelblok in de onderhandelingen tussen Anastasiades en zijn Turks-Cypriotische tegenhanger Mustafa Akanci. Gisteren schoven de buitenlandministers van de historische garantiemachten Turkije, Griekenland en Groot-Brittannië mee aan de onderhandelingstafel aan. De politici keerden vrijdag zonder akkoord huiswaarts, maar de onderhandelingen worden voortgezet op technisch niveau.
"Oplossing nabij"
Volgens VN-secretaris-generaal Antonio Guterres, die bemiddelt in de gesprekken, staan de partijen "zeer dicht bij een oplossing". Maar de Portugees vraagt geduld om een solide en duurzame oplossing uit te werken. "Je mag geen mirakels verwachten", aldus de opvolger van Ban Ki-moon. Ook Anastasiades verliet vrijdag Genève met de boodschap dat de twee gemeenschappen "een weg hebben gevonden die hoop wekt".
Naast de militaire en geopolitieke hangijzers moeten de Griekse en Turkse Cyprioten het ook eens raken over interne kwesties, zoals de afbakening van het grondgebied binnen een federale staat, de teruggave van gronden en het bestuur. Ook op dat vlak zijn er nog meningsverschillen, zo gaf Erdogan aan. Zo vindt hij het "onaanvaardbaar" dat de Griekse Cyprioten gedurende vier mandaten het roterende presidentschap zouden krijgen, en Turkse Cyprioten slechts één. Erdogan wil een verhouding van twee tegen één. "Dat is rechtvaardig. We moeten het zo doen indien we een rechtvaardige en allesomvattende vrede willen."
