EU "extreem bezorgd" over arrestaties Koerdische politici in Turkije
EU-buitenlandchef Federica Mogherini is "extreem bezorgd" over de arrestatie van leden van de Koerdische oppositie in Turkije. De Italiaanse kondigde vandaag via Twitter aan de EU-ambassadeurs in Ankara bijeen te roepen voor overleg. Ze liet verder weten in contact te staan met de Turkse autoriteiten.
De Turkse politie viel vannacht in de zuidoostelijke stad Diyarbakir het huis binnen van voorzitter Selahattin Demirtas en in Ankara het huis van Figen Yuksekdag. De beide co-voorzitters van de pro-Koerdische oppositiepartij HDP zijn in Turkije in voorlopige hechtenis genomen. Ze maken deel uit van in totaal twaalf parlementsleden van de HDP, die gisterennacht tijdens politierazzia's werden opgepakt. Tegen vijf van hen werd vandaag een arrestatiebevel uitgeschreven, ook tegen fractieleider Idris Baluken. De Duits-Turkse afgevaardigde Ziya Pir en twee andere parlementsleden werden onder voorwaarden vrijgelaten, aldus persbureau Anadolu.
Turkije beschuldigt de HDP banden te onderhouden met de PKK. Die wordt door de Turkse regering, de VS en Europa als een terroristische organisatie gezien. De HDP is de twee na grootste partij in het Turkse parlement met 59 van de 550 zetels.
Op aandringen van president Recep Tayyip Erdogan werd in juni de onschendbaarheid van vele parlementsleden opgeheven. De internationaal bekritiseerde maatregel was vooral tegen de HDP gericht: 55 van de 59 HDP-afgevaardigden verloren meestal op beschuldiging van terrorisme hun immuniteit. Ze weigerden echter in te gaan op een dagvaardiging van het Turkse gerecht.
"Heel slecht nieuws"
De arrestaties in het kader van een antiterreuronderzoek veroorzaken internationale kritiek en verontrusting. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier (SPD) riep de Turkse zaakgelastigde op het matje. Dat gebeurde ook in andere EU-lidstaten. Federica Mogherini, de hoge EU-vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, heeft een vergadering met de EU-ambassadeurs in Ankara bijeengeroepen.
De Turkse regering noemde de arrestaties daarentegen als "conform met de wet" en uitte opnieuw felle kritiek op Duitsland. Volgens Yildirim zouden de parlementairen de "soevereiniteit van de wet" geschonden hebben, zo zei hij vandaag aan de pers in Istanboel. Het gaat om personen die "de terreur bevorderen, aanmoedigen en logistiek ondersteunen". De afgevaardigden werden opgepakt omdat ze eerder dagvaardingen van het Openbaar Ministerie hadden genegeerd. De islamitisch-conservatieve regeringspartij AKP beticht de HDP ervan de politieke arm te zijn van de verboden Koerdische Arbeiderspartij PKK.
De HDP waarschuwde voor een "einde van de democratie in Turkije" en sprak van een "politieke lynch-justitie". "De HDP roept de internationale gemeenschap op in het geweer te komen tegen de coup van het regime van Erdogan", reageerde de partij via Twitter op de arrestaties en de besluiten van president Recep Tayyip Erdogan. Turkije-rapporteur Kati Piri van het Europees Parlement toonde zich op Twitter bezorgd over de ontwikkelingen. "Heel erg slecht nieuws vanuit Turkije", reageerde ze.
Justitieminister Bekir Bozdag zei vandaag dat bondskanselier Angela Merkel noch de EU het recht hebben om Turkije "lessen te leren". Hij benadrukte dat de Turkse Justitie "net zo neutraal en onafhankelijk is als de Duitse". Bozdag haalde tegelijkertijd fel uit naar Duitsland. "De rechtsstaat en vrijheid geldt niet enkel voor Duitsers. Als je een Turk bent in Duitsland, heb je sowieso geen rechten". Erdogan had Duitsland er donderdag van beschuldigd onderdak te bieden aan terroristen "in plaats van racistische aanvallen tegen Turken te voorkomen".
Sociale media
Tegelijk met de arrestaties werden sociale mediakanalen als Twitter en berichtendienst Whatsapp geblokkeerd. Ook Skype is niet meer te gebruiken in het land en in Istanboel, de grootste stad van Turkije, en in de Koerdische grootstad Diyarbakir was tijdelijk het internet met mobieltjes zelfs niet meer te bereiken. De Turkse premier Binali Yildirim zei dat de beperkingen op het internet en op de sociale media veiligheidsmaatregelen van "tijdelijke aard" zijn. "Zo gauw het gevaar voorbij is, zal alles weer normaal functioneren".
De Duitse journalistenbond protesteerde vandaag "tegen de blokkering van de sociale netwerken in Turkije, waardoor minstens de nog werkende redacties in het land getroffen zijn". De regering heeft de voorbije weken en maanden vele kritische media laten sluiten.
Aanslag
Enkele uren na de nachtelijke arrestaties vond voor het provinciaal politiehoofdkwartier in Diyarbakir een zware aanslag met een bomauto plaats, die door de regering werd toegeschreven aan de verboden Koerdische Arbeiderspartij PKK. Yildirim zei dat minstens acht mensen werden gedood en meer dan honderd mensen deels lichtgewond werden. De PKK riep vrijdag alle Koerden op tot gewapend verzet. Woorden helpen niet meer, klonk het in een door aan de PKK gelinkte persbureau Firat verspreide mededeling. "Vandaag is de dag om op te staan tegen degenen die het bestaan van de Koerden willen uitwissen".
"Regelrechte staatsgreep"
Een tweehonderdtal Koerden hebben vandaag op het Luxemburgplein in Brussel dan ook een betoging gehouden om te protesteren tegen de arrestaties in Turkije. De betoging was ook een aanklacht tegen de houding van de EU en haar lidstaten, die volgens de betogers "zeer stil en passief" blijven bij de gebeurtenissen in Turkije. Volgens de Brusselse politie verliep de betoging zonder incidenten.
"Dit is een regelrechte staatsgreep die Erdogan en zijn kliek uitvoeren op de wil van het volk", klonk het bij de betogers op het Luxemburgplein. "De HDP is met 59 vertegenwoordigers de 3de grootste partij van Turkije. Met loze beschuldigingen wordt nu hun democratisch recht van participatie aan politiek en hun stem met staatsgeweld in de kiem gesmoord. De arrestatie van de volksvertegenwoordigers kan op geen enkele juridische grond verklaard worden. De HDP is de enige partij in Turkije die effectief verzet kan bieden aan de dictatoriale plannen van Erdogan. Daarom is ze kop van jut."