EU-landen tegen eenzijdige sluiting grenzen
Op een bijeenkomst van de Schengenlanden in Brussel hebben alle deelnemers hun gehechtheid aan een Europa zonder binnengrenzen betuigd. "Een geruststellend debat", oordeelde ontslagnemend staatssecretaris voor Asiel en Migratie Melchior Wathelet (cdH) na afloop.
"Er was een zeer sterke unanieme wil om Schengen te beschermen en te verdedigen. Het loutere feit dat mensen van Finland naar Malta kunnen reizen zonder grenscontroles is zeer waardevol. Het is een cadeau aan de burgers", zo vertolkte eurocommissaris voor Binnenlandse Zaken Cecilia Malmström het uitgangspunt van de ministers.
Die waren naar Brussel afgezakt om overleg te plegen over de vluchtelingenstromen vanuit Noord-Afrika en de impact op de Schengenruimte. Aanleiding was een recente rel tussen Frankrijk en Italië over de ruim 20.000 Tunesische vluchtelingen die op het Italiaanse eiland Lampedusa zijn aangekomen. Uit onvrede over het gebrek aan Europese bijstand besloot Italië hen vrije doorgang te verlenen tot de Schengenruimte. Frankrijk besloot prompt opnieuw grenscontroles uit te voeren.
Sussend Denemarken
De Franse minister Claude Gueant beklemtoonde meteen dat zijn land de Schengenruimte niet wil verzwakken. Ook de Deense minister Soren Pind probeerde zijn collega's te sussen. Denemarken besloot gisteren permanente infrastructuur te installeren aan de grenzen om wapens en illegale migranten op te sporen. De minister verzekerde dat er geen controles op paspoorten heringevoerd zullen worden en dat de beslissing de Schengenregels niet met voeten treedt.
Malmström wou nog niet reageren op de Deense plannen. Ze stelde dat de Schengenruimte nood heeft aan "duidelijke regels en procedures om unilaterale en ongecoördineerde beslissingen van individuele lidstaten te vermijden". Ze brak een lans voor een sterkere coördinatie op Europees niveau, waarbij als laatste redmiddel ook tijdelijke grenscontroles uitgevoerd kunnen worden om een plotse en massale toestroom van vluchtelingen aan te pakken.
Kettingreactie vermijden
Het is nog onduidelijk hoe die Europese aanpak precies vorm moet krijgen. Malmström presenteert pas volgende maand concrete voorstellen. Volgens de Hongaarse voorzitter Sandor Pinter tekent er zich onder de ministers een meerderheid af die ermee instemt dat individuele lidstaten geen beslissingen mogen nemen die een kettingreactie veroorzaken en het wederzijdse vertrouwen onder de Schengenlanden ondermijnen.
Wathelet bestempelde de mediatieke beroering over de herinvoering van grenscontroles binnen de Schengenruimte dan weer als "een vals debat". "Denkt men werkelijk dat men de migratiestromen vanuit Noord-Afrika kan stoppen met grenscontroles tussen Duitsland en Denemarken? ", vroeg de staatssecretaris zich af.
Drie actieterreinen
Volgens Wathelet moet er gewerkt worden op drie sporen: een sterk partnerschap met de Noord-Afrikaanse landen, een geharmoniseerd asielsysteem en een versterkte bewaking van de buitengrenzen. "Indien dat niet lukt, zal bij sommigen steeds de verleiding blijven bestaan om terug te plooien op zichzelf." In die optiek wordt het volgens Wathelet steeds moeilijker om het debat over de oprichting van een Europese grenswacht uit de weg te gaan. (belga/adha)
