Europa juicht om Nobelprijs

Dat de winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede al kort voor de officiële bekendmaking via de Noorse omroep was uitgelekt, mocht de pret niet drukken. Nadat het Nobelcomité om 11 uur had bevestigd dat de prestigieuze onderscheiding naar de Europese Unie gaat, waren de reacties er niet minder enthousiast om.

In veel reacties klonk de erkenning door dat het project-Europa momenteel in zwaar weer verkeert door de schuldencrisis en de economische malaise, maar ook dat de prijs onderstreept dat het de moeite waard is om door te gaan. "Het Nobelcomité heeft Europa een belangrijke boodschap gestuurd en dat is dat de Europese Unie iets kostbaars is, wat het waard is om te koesteren, voor het welzijn van de burgers en voor het welzijn van de wereld'', luidde bijvoorbeeld de reactie van José Manuel Barroso, president van de Europese Commissie.

Franse reactie
"Het geeft Europa een nog grotere verantwoordelijkheid om de eenheid te bewaren en de capaciteit te houden om groei en banen te creëren'', zo reageerde Frankrijk. Martin Schulz, voorzitter van het Europees Parlement, twitterde: "Diepgeraakt, vereerd dat de EU de Nobelprijs voor de Vrede heeft gewonnen. Verzoening, dat is waar de EU om draait. Het kan dienen als een inspiratiebron.''

Van Rompuy: "Grootste vredestichter"
EU-President Herman Van Rompuy: "Met het winnen van de Nobelprijs voor de Vrede wordt de rol van de EU als grootste vredestichter in de geschiedenis erkend. Wij zijn heel erg trots dat de inspanningen van de EU om de vrede te bewaren in Europa bekroond zijn.'' De Duitse regering zei in de Nobelprijs "een bevestiging en aanmoediging'' te zien "van het grote vredesproject dat de EU is voor het Europese continent, dat zelden zo'n lange periode van vrede kende.''

Martens: "Grote eer voor elke Europeaan"
"Ik hoop dat de Nobelprijs een katalysator wordt om het Europese project te versterken op een moment dat populisme en extremisme het Europese ideaal proberen neer te halen", reageerde Wilfried Martens. Volgens de EVP-voorzitter is de toekenning een grote eer voor elke Europeaan en een eerbetoon aan stichtende vaders als Adenauer, Schuman, Monnet en De Gasperi. "Deze onderschatte Europese prestatie krijgt eindelijk de wereldwijde erkenning die ze verdient."

De Gucht: "Binnen enkele jaren met 30?
Europees Commissaris voor Handel Karel De Gucht ziet de prijs als een hart onder de riem tijdens de moeilijke periode die Europa momenteel doormaakt. "Nu zijn we met 27 landen, binnen enkele jaren misschien met dertig. Kijk ook naar Servië en Kosovo. Dat zijn twee landen die zich alleen binnen de EU zullen kunnen verzoenen en niet erbuiten."

Daarmee wijst De Gucht ook de kritiek van de hand dat het gelauwerde Europa in de jaren negentig weliswaar niet kon tegenhouden dat op de Balkan een zeer bloedig conflict losbarstte. "Ik vind dat een rare commentaar. Joegoslavië was op dat moment geen lid van de Europese Gemeenschap. De EU kan wel 'tegengestelde landen' met elkaar verzoenen, maar enkel binnen de EU."

Reynders: "Vrede en stabiliteit"
Voor minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders is de Europese Unie een terechte laureaat. "Het Europese project heeft vrede en stabiliteit gebracht op het Europese continent, waar in het verleden vernietigende oorlogen en geweld de plak zwaaiden. Bovendien investeert de EU voortdurend in de vredeshandhaving in talrijke politieke conflict- en oorlogszones, met operaties over de hele wereld."

Kris Peeter: "Erkenning voor zes decennia vrede"
Vlaams minister-president Kris Peeters feliciteert de Europese Unie. "Dit is een ontzettend mooie erkenning voor zes decennia vrede", klinkt het in een mededeling. "Vlaanderen blijft meewerken aan dit inspirerende Europese project."

Anders Fogh Rasmussen, secretaris-generaal van de NAVO, stuurde zijn hartelijkste gelukwensen: "De EU heeft een vitale rol gespeeld in het helen van de wonden van de geschiedenis en het promoten van vrede, hereniging en samenwerking binnen Europa. Ze heeft bijgedragen aan de bevordering van vrijheid, democratie en mensenrechten op het continent en daarbuiten.

Eurosceptici uiteraard niet blij
De (overwegend Britse) eurosceptici reageren vol ongeloof op de toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan de EU. Ook de Poolse ex-president Lech Walesa, die in 1983 zelf de prijs won, is ontgoocheld omdat het geen activist is die de prijs in de wacht sleept.

Walesa raakte bekend als voorman van vakbond Solidarnosc en won in 1990 de eerste democratische presidentsverkiezingen in Polen. Hij was altijd een voorstander van de Poolse toetreding tot de EU, die in 2004 een feit werd. Nu reageert hij vooral verrast.

"Zeker, de Europese Unie tracht Europa en de wereld op vreedzame manier te veranderen. Maar ze krijgt daar geld voor, terwijl activisten zich engageren om alleen maar een idee te verdedigen. Er is in de wereld veel persoonlijk engagement aanwezig", aldus Walesa.

"Prijs om vrede te bewaren"
Dat de eurosceptici het niet eens zijn met het Nobelcomité mag niet verrassen. "Waarschijnlijk wordt deze prijs toegekend omwille van de vrede en eensgezindheid op de straten van Athene en Madrid", zegt Martin Callanan, voorzitter van de ECR-fractie in het Europees Parlement en een partijgenoot van de Conservatieve Britse premier Cameron. Door de EU de Nobelprijs voor de Vrede te geven, wordt het uitstekende werk van de andere verdiende winnaars ondermijnd."

"Toenemend geweld"
Nigel Farage van de UK Independence Party brengt de prijs van het Nobelcomité zelf in diskrediet. "Het volstaat rondom ons te kijken om het toenemende geweld en verdeeldheid te zien. En die worden veroorzaakt worden door het europroject." Hij zit daarmee op dezelfde lijn als Marine Le Pen, de sterke vrouw van het Franse Front National. "De Europese Unie is vandaag de grootste factor van verdeeldheid en stijgende spanningen tussen de Europese staten", zegt ze.

"Misleidend"
Ook de uitgesproken eurosceptische parlementariër van de Conservatieve Partij van de Britse premier David Cameron, John Redwood, vindt de toekenning misplaatst. "Ik vind het fantastisch dat West-Europa sinds 1945 in vrede leeft, maar het is raar de EU daarvoor te prijzen. Democratisch Duitsland en democratisch Frankrijk hebben in recente jaren helemaal nooit de bedoeling gehad met elkaar te vechten. Het is misleidend, want de EU veroorzaakt duidelijk enorme haat en conflicten in en tussen de landen."