Europees Parlement wil schulddelgingsfonds in eurozone
Het Europees Parlement gaat met de lidstaten onderhandelen over de oprichting van een zogenaamd schulddelgingsfonds waarin een deel van de staatsschuld van de eurolanden wordt gebundeld. Dat is vandaag beslist in Straatsburg tijdens een stemming over twee voorstellen die het Europees toezicht op de nationale begrotingen verder aanscherpt.
Enkele maanden na de inwerkingtreding van het veelbesproken sixpack wil Europa met twee nieuwe verordeningen zijn greep op het nationale begrotingsbeleid alweer versterken. Naast een aangepast kader voor de aanpak van probleemlanden introduceert het zogenaamde twopack nieuwe regels voor het Europees toezicht op het nationale begrotingsbeleid.
Zo wil het Europees Parlement dat de lidstaten hun ontwerpbegrotingen voor het volgende jaar tegen 1 oktober indienen bij de Commissie. Dat is twee weken eerder dan de Commissie heeft voorgesteld. Zo hopen de Europarlementsleden hun nationale collega's meer tijd te bieden om te wegen op de begroting. Na de indiening van de ontwerpbegroting heeft de Commissie een maand tijd om een grondige herziening te eisen indien ze oordeelt dat een lidstaat haar engagementen niet nakomt. Over kleinere bijsturingen kan de Commissie tot 15 november adviezen verstrekken.
Schulddelgingsfonds
Opvallend is dat de Europarlementsleden aan het nieuwe begrotingsluik een aantal eisen vastknopen. Zo dringen ze aan op de oprichting van het in Duitsland bedachte schulddelgingsfonds, waarin de staatsschuld van de eurolanden boven 60 procent van het bbp wordt verzameld, momenteel goed voor zo'n 2,3 biljoen euro. Die schulden zouden op 25 jaar tijd weggewerkt moeten worden. Op korte termijn moet het fonds de druk op de herfinanciering in de eurolanden verlichten. Het halfrond eist daarnaast ook een wegenkaart voor de invoering van Europese obligaties en een groeifaciliteit die jaarlijks één procent van het Europese bnp investeert.
Zo ontstijgt de pooling van de staatsschuld in de eurozone voor de eurocrisis voor het eerst het stadium van de verklaringen en resoluties en wordt het idee het voorwerp van wetgevende onderhandelingen tussen Europarlementsleden en ministers. "We zijn erin geslaagd een systemisch en structureel antwoord op de crisis op de onderhandelingstafel te leggen", zo juichte liberaal fractieleider Guy Verhofstadt. Eensgezindheid is er in het halfrond echter niet. Waar het hele rapport over budgettair toezicht door ruim 500 Europarlementsleden werd goedgekeurd, bleek er voor de amendementen over het fonds en de obligaties slechts een meer bescheiden meerderheid van 355 tegen 284 stemmen bij 23 onthoudingen voorhanden.
"Groeifaciliteit ongeloofwaardig"
Onder meer CD&V-Europarlementslid Marianne Thyssen staat op de rem. "We spreken hier over een fonds van al gauw 2.300 miljard euro. In een zo belangrijke en ingrijpende aangelegenheid kan men niet improviseren. Pas wanneer er waterdichte afspraken bestaan voor het waarborgen van de budgettaire discipline kan men alle lidstaten in zo een verhaal meekrijgen", klinkt het. De oud-partijvoorzitster is ook kritisch voor de groeifaciliteit. "Klinkt uitstekend, maar helaas ongeloofwaardig. Temeer daar geen enkele indicatie wordt gegeven hoe men die middelen bijeen gaat krijgen. 140 miljard euro is immers het equivalent van de Europese jaarbegroting."
Haar sp.a-collega Saïd El Khadraoui ziet de stemming echter als een kentering in het conservatieve Europese beleid dat lidstaten enkel verplicht tot begrotingsdiscipline. "Door één procent van het bnp te gebruiken voor slimme investeringen helpen we niet enkel de begroting in evenwicht te brengen, maar genereren we ook tewerkstelling en lossen we uitdagingen op het vlak van infrastructuur op", stelt hij. El Khadraoui betreurt wel dat er niet voldoende steun was voor het voorstel om 'slimme investeringen' niet mee te tellen bij de beoordeling of een lidstaat het begrotingstekort kan beperken tot drie procent.
Net als sp.a begroetten ook de groenen de versterkte klemtoon op economische groei en solidariteit in het pakket. Voor de drie PS-Europarlementsleden bleek de kentering echter niet sterk genoeg. Zij stemden tegen. "De voorstellen zullen het Europese bezuinigingsbeleid enkel versterken, inclusief de gevolgen die we kennen: recessie, armoede en een totaal verlies van vertrouwen in het Europese project", zo luidt het in een persmededeling. Het was de Franstalige socialisten vooral een doorn in het oog dat het amendement over de uitsluiting van slimme investeringen bij de beoordeling van de drie procentnorm het niet haalde.
Rechtsbescherming
Het pakket bevat naast een verordening over budgettair toezicht ook een verordening die een nieuw kader uittekent voor de aanpak van landen die op de rand van de financiële afgrond bengelen, zoals de voorbije jaren gebeurde in Griekenland, Portugal en Ierland. Naar analogie met het gerechtelijk concordaat zou de Commissie landen die op de rand van een wanbetaling staan onder rechtsbescherming kunnen plaatsen. Het land kan dan niet failliet worden verklaard, de schuldeisers moeten zich binnen twee maanden melden bij de Commissie en de rentetarieven voor leningen zouden worden bevroren. Tenslotte bevat de tekst ook hefbomen om probleemlanden ervan te overtuigen financiële steun aan te vragen.
