Europese leiders stemmen in met meer begrotingsdiscipline
De Europese staatshoofden en regeringsleiders hebben op een top in Brussel ingestemd met een reeks voorstellen om de begrotingsdiscipline in de eurozone en de Europese Unie te versterken. Het moet Europa in staat stellen sneller in te grijpen wanneer de openbare financiën in één van de lidstaten dreigt te ontsporen.
De leiders gaven hun fiat aan een rapport dat de ministers van Financiën de voorbije maanden hebben uitgewerkt in een werkgroep onder leiding van Europees Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy. Volgens de Belgische oud-premier zullen de voorstellen "de Europese economie beter bestand maken tegen crisissen".
Sancties
De werkgroep wil met vroegtijdige en semi-automatische sancties het respect voor de bestaande Europese normen over staatsschuld en begrotingstekort verzekeren. Zo maken de voorstellen het mogelijk om sancties te treffen tegen eurolanden vooraleer die de drempel van drie procent begrotingstekort hebben bereikt. Ook dreigen sancties voor eurolanden die de staatsschuld onvoldoende terugdringen.
Boetes
De sancties nemen in een eerste fase de vorm van een borgsom op een geblokkeerde rekening aan. Uiteindelijk zijn er boetes voor landen die nalaten om corrigerend op te treden. Bovendien wil de werkgroep de politieke manoeuvreerruimte in de procedure vermijden. Sancties zouden enkel nog geblokkeerd kunnen worden door een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten.
Het Europees toezicht beperkt zich bovendien niet langer tot de openbare financiën. De financiële crisis in Griekenland en de speculatie tegen eurolanden als Spanje en Portugal hebben immers aangetoond dat de stabiliteit van de eurozone ook ondermijnd kan worden door ontwikkelingen als de evolutie van de binnenlandse consumptie, de creatie van vastgoedzeepbellen, de private schuld, het concurrentievermogen,...
Het rapport weerspiegelt de standpunten die de lidstaten gaan verdedigen in de onderhandelingen met het Europees Parlement. Basis voor de onderhandelingen zijn de wetgevende voorstellen die de Europese Commissie eind vorige maand heeft gepresenteerd. Het Belgische voorzitterschap wil de procedure later dit jaar op gang blazen. Het hele pakket zou tegen de zomer van 2011 goedgekeurd moeten worden.
"Alleen besparingen, geen jobcreatie"
Voorzitter Poul Nyrup Rasmussen van de Europese socialisten dreigt alvast met "een groot gevecht" in het Europese halfrond. "Europa verandert van aangezicht door de schuld van de conservatief-liberale meerderheid die onder leiding van Angela Merkel de plak zwaait in de Europese Raad. De focus is enkel gericht op besparingen, niet op economische groei en jobcreatie", fulmineerde hij.
Financieel vangnet
De aanscherping van het Europees begrotingstoezicht is één van de lessen die de Europese leiders hebben getrokken uit de crisis die de eurozone dit voorjaar op haar grondvesten deed daveren. Als verdedigingsgordel tegen de speculanten raakten de lidstaten het toen ook eens over de creatie van een stabiliseringsmechanisme, een financieel vangnet voor eurolanden met betalingsproblemen.
Dat mechanisme, waarbij ook het Internationaal Monetair Fonds betrokken is, heeft slechts een looptijd van drie jaar. Alle landen zijn het erover eens dat het mechanisme een meer permanente basis moet krijgen. Hoe dat moet gebeuren, laat de werkgroep echter in het midden. Duitsland en Frankrijk willen een aanpassing van het Europees verdrag, maar dat stuit bij vele landen op bezwaren.
Duitsland hamert ook op een grotere inbreng van de private sector.
In diplomatieke kringen verluidt dat Van Rompuy en de Europese Commissie vermoedelijk een mandaat zullen ontvangen om verschillende opties te verkennen. Het hete hangijzer zou dan in december terug op de tafel van de Europese leiders belanden. (belga/vsv)
