Franse presidentsverkiezingen: déjà vu?
De man die de meeste kans maakt zondag tot president van Frankrijk te worden gekozen is François Hollande van de Socialistische Partij (PS). Hij was ooit een naaste medewerker van François Mitterrand (1916-1996) die in 1981 tot president werd gekozen. Mitterrand stopte radicaal het bezuinigingsbeleid van zijn rechtse voorganger (Valéry Giscard d'Estaing) en begon de socialistische staat te bouwen met onder meer nationalisaties en het belasten van fortuinlijken, zoals met de ISF, 'les impôts sur les grandes fortunes'.
Hollande heeft de kiezer onder meer beloofd de stinkend rijken zwaar te gaan belasten. Dat geld moet banen scheppen en de 'acquis sociaux', de sociale verworvenheden, overeind houden of waar ze zijn aangetast door president Nicolas Sarkozy, worden hersteld. Zo moet de pensioengerechtigde leeftijd volgens Hollande terug naar zestig jaar. Dat kost geld en hij wil daarom graag onderhandelen over het lastige Europese stabiliteitspact dat de begrotingstekorten aan banden moet leggen.
Ondergang van euro?
Mitterrand gooide destijds geld over de balk, want het leverde niet zoals bedoeld banen op en zorgde niet voor meer productie, maar voor steeds hogere schulden en devaluaties. De Duitse regering van Helmut Kohl eiste in maart 1983 dat Parijs de overheidsfinanciën op orde bracht en de realiteit onder ogen zag. Mitterrand deed dat zonder morren en baande daarmee mede de weg voor de euro.
Sommige waarnemers zien een soortgelijk scenario opdoemen: Hollande viert zijn socialistische overwinning met een periode van extravagante uitgaven en laat zich dan tot de 'begrotingsorde' roepen. Dat doen dan crediteuren die dit jaar bijvoorbeeld 180 miljard euro aan Frankrijk moeten lenen en onder anderen de Duitse bondskanselier Angela Merkel die de ondergang van de euro vreest.
Maar het hoeft niet zo'n vaart te lopen en in juni zijn er parlementsverkiezingen. Hollande kan andere dingen doen dan beloofd. Hij zou pragmatisch zijn. En misschien wint Sarkozy, die zijn plannen om de economie uit de houdgreep van de staat los te weken, nog steeds niet heeft kunnen realiseren.
Duits arbeidsethos
De centrumrechtse Sarkozy maakt zondag nog een kans wanneer een heleboel kiezers die in de eerste ronde op de radicaal rechtse Marine Le Pen of centrumpoliticus François Bayrou hebben gestemd, nu voor de president kiezen. Maar de grote aanhang van Le Pen bestaat voornamelijk uit mensen die zichzelf als slachtoffer zien van het wegvallen van de grenzen in Europa, van de globalisering en de roerige financiële markten.
Zij zien waarschijnlijk niets in Sarkozy die in zijn ambtsperiode een Duits arbeidsethos aanprees, rijken minder belasting liet betalen en die de 'acquis sociaux' heeft belaagd omdat hij vindt dat Frankrijk zichzelf daarmee uit de markt prijst.
