Gat van negen miljard euro in Europese begroting

De crisis zorgt niet enkel binnen de landsgrenzen voor budgettaire kopzorgen. Vandaag raakte bekend dat er een gat van negen miljard euro in de Europese begroting voor dit jaar gaapt. Intussen wetten de lidstaten en het Europees Parlement de messen voor een hard gevecht over de budgetten voor 2013 en voor de periode tot 2020.

De Europese Commissie maakte vandaag in het Europees Parlement in Straatsburg bekend dat er dit jaar negen miljard euro extra zal nodig zijn om de inkomende facturen te vereffenen. De tekorten situeren zich voornamelijk bij de regionale steunfondsen (8,3 miljard euro), het onderzoeksbeleid (423 miljoen euro) en het Erasmusprogramma (90 miljoen euro).

Bij de Commissie beklemtoont men dat het geld niet is bestemd voor de Europese instellingen, maar voor de betaling van programma's die economische groei en werkgelegenheid stimuleren en die wetenschappers, studenten, bedrijven en armere regio's in de lidstaten ten goede komen.

Facturen doorschuiven
Die lidstaten hebben de voorbije jaren in Brussel echter steevast ontoereikende Europese begrotingen doorgedrukt, wat de Commissie ertoe noopte facturen door te schuiven naar de volgende jaren. Bovendien ontving de Commissie eind vorig jaar nog een lawine aan facturen uit de lidstaten. Die moeten dit jaar eveneens in rekening worden gebracht.

Hogere inkomsten geldboetes
"Ik heb herhaaldelijk gewaarschuwd dat voortdurende besparingen in de voorgestelde begroting uiteindelijk een groot probleem zullen gaan vormen. Nu is het zover", stelde eurocommissaris voor Begroting Janusz Lewandowski. Hij raamt het netto effect voor de lidstaten niettemin slechts op 5,9 miljard euro. Ruim drie miljard euro wordt immers gerecupereerd door de hoger dan verwachte inkomsten uit geldboetes.

De zoektocht naar extra geld voor het lopende begrotingsjaar gaat onvermijdelijk gekoppeld worden aan de nakende onderhandelingen over de begroting voor 2013. Ook in dat dossier zitten het Europees Parlement en de Europese Commissie op confrontatiekoers met de lidstaten.

In juli schrapten de regeringen vijf miljard euro aan betalingen uit de ontwerpbegroting die de Commissie heeft voorgesteld. Ze gaan uit van een budget van 132,7 miljard euro. De Europarlementsleden legden vandaag hun standpunt vast. Een ruime meerderheid van de verkozenen schrapte de voorgestelde bezuinigingen opnieuw en bepleit een begroting van 137,9 miljard euro, wat neerkomt op 1,03 procent van het bruto nationaal inkomen van de Europese Unie.

Snoeien in innovatie en onderzoek
Het Europese halfrond stoort zich vooral aan het feit dat de regeringen bijna twee miljard euro snoeiden in onderzoek en innovatie, levenslang leren, Erasmus en andere programma's die groei en jobcreatie stimuleren. Dat gebeurde uitgerekend een week nadat de Europese leiders het Europese groei- en werkgelegenheidspact boven de doopvont hielden.

Compromis bereiken
Vertegenwoordigers van de lidstaten en het Europees Parlement moeten nu proberen om tegen 9 november alsnog een compromis uit de brand te slepen. Dat compromis moet gesteund worden door een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten en een meerderheid van de Europarlementsleden. Zonder akkoord dreigt Europa volgend jaar met voorlopige twaalfden aan de slag te moeten gaan.

Meerjarenbegroting
Intussen hebben de Europese begrotingsexperts echter nog andere katten te geselen. Europees Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy wil eind november immers een akkoord bereiken over de meerjarenbegroting voor de periode van 2014 tot 2020. Er staat een slordige 1.000 miljard euro op het spel. Dat komt neer op een toename met ongeveer vijf procent in vergelijking met de huidige meerjarenbegroting.

Bijdragen
Onder de lidstaten dreigt een harde botsing tussen de Oost-Europese landen, de voornaamste begunstigden van de Europese steunfondsen, en de landen die per saldo meer bijdragen aan de Europese begroting dan ze eruit terugkrijgen. Tot die groep behoren onder meer Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië. Premier David Cameron dreigde alvast zijn veto te gebruiken tegen een "onaanvaardbare" stijging van de Europese uitgaven.

Meer eigen inkomsten
Ook het Europees Parlement zet zich schrap. Het halfrond is het eeuwige geruzie over nationale bijdrages moe en dreigt de meerjarenbegroting te verwerpen indien Europa niet meer eigen inkomsten kan genereren. "Die zorgen ervoor dat de nationale bijdrages verminderen. Dit maakt het voor lidstaten makkelijker hun begrotingstekorten terug te dringen, terwijl de Unie toch over voldoende middelen beschikt om haar beleid op het vlak van groei en banen, maar ook klimaatbeleid, te kunnen uitvoeren", betoogde begrotingsexpert Jean-Luc Dehaene, die ijvert voor inkomsten uit btw.

Van Rompuy vroeg vandaag alvast aan alle partijen om zin voor compromis aan de dag te leggen. "Zonder politieke wil zullen we nooit een akkoord bereiken", besloot hij.