Griekenland: zwaar politiegeweld, 'neo-daklozen' en bloeiende aardappelbeweging
Na de zelfmoord van Dimitris Christoulas afgelopen woensdag treedt de Griekse oproerpolitie bijzonder hard op tegen mensen die op het Syntagmaplein vreedzaam samenkomen om het slachtoffer te herdenken. Inmiddels staat met de zogenaamde 'neo daklozen' een nieuwe generatie daklozen op: kort geleden nog welvarend, nu aangewezen op voedselbedelingen. Maar er is ook positief nieuws: de coöperatieve 'aardappelbeweging', die landbouwproducten rechtstreeks van de boer aan de consument levert, wint terrein.
De organisatie Reporters Without Borders (RWB) klaagt het toenemend geweld door de politie tegen reporters en fotografen aan.
Fotograaf met schedelbreuk
"De oproerpolitie, die felle kritiek kreeg na de geweldplegingen van vorig jaar, hervalt in zijn repressieve aanpak. Zo werd Marios Lolos, een bekende mediafiguur, zwaar aangepakt tijdens een vredige demonstratie waarin hij duidelijk deel uitmaakte van een groep journalisten. Wilden ze hem straffen voor zijn vakbondsacties? Proberen ze alle media te intimideren nu de sociale revolte groeit? Dit onaanvaardbaar gedrag moet grondig onderzocht worden en de agenten die zich schuldig maakten aan het aanvallen van journalisten moeten zwaar gestraft worden", stelt een woordvoerder van RWB.
Lolos is voorzitter van de vereniging van Griekse persfotografen. Hij kreeg eind vorige week klappen van de wapenstok op het achterhoofd. Hij had een schedelbreuk en moest een hersenoperatie ondergaan.
Slaan met heft van matrak
Tijdens de vele betogingen van de afgelopen jaren werd de wapenstok naar verluidt driftig gebruikt, maar zelden zoals hij gebruikt hoort te worden. Vaak krijgen actievoerders slagen met het heft van de wapenstok, waarmee de agenten zoveel mogelijk schade willen toebrengen.
Maar ook buiten Athene is er veel geweld. Zo is een jongeman op Kreta, Kostas Chairetis, afgelopen week opgepakt en urenlang ondervraagd in het politiekantoor, omdat er blijkbaar een paar jongeren door een wegblokkade waren gedrongen. Chairetis strompelde het politiekantoor uit met gebroken ribben en een gebarsten pancreas. De man is naar Athene overgebracht waar hij werd geopereerd, maar zijn situatie is nog steeds kritiek.
Wraakactie
De agressie van de politie kreeg eergisteren een gewelddadig antwoord. Toen werd Dimitris Christoulas begraven, de man die woensdag zelfmoord pleegde op het Syntagmaplein.
Een aantal gemaskerde actievoerders trok na de begrafenis naar het Syntagmaplein om daar nogmaals te gaan demonstreren. Daar zagen ze twee agenten, naar verluidt bewakers van de metro. De actievoerders zaten de agenten op de hielen. Eén van hen slaagde erin te ontsnappen, de andere werd drie minuten lang door woedende betogers in elkaar geslagen. De man moest naar het ziekenhuis worden afgevoerd.
'De Nieuwe Daklozen'
Door de zware crisis is in Griekenland een nieuwe sociale klasse ontstaan, die inmiddels gemeenzaam 'De Nieuwe Daklozen' wordt genoemd. Ze onderscheiden zich van de traditionele daklozen doordat ze doorgaans hoogopgeleid zijn en naast hun eigen appartement ook een behoorlijke baan hadden. Maar nu leven ze op straat en zijn ze aangewezen op voedselbedelingen.
"Het is een kwestie van overleven. We hebben zware problemen. We ondergaan de grootst denkbare vernedering door in de rij te moeten staan voor gratis soep. Mocht iemand me tien jaar geleden hebben gezegd dat ik zo zou eindigen, ik zou eens gelachen hebben". George is sinds een jaar werkloos, maar had daarvoor een eigen kledingzaak. "Niets. Ik heb niets meer. Vijftig cent in mijn zak, geen inkomen. Ik eet van de soepbedeling en ik slaap waar ik een plekje kan vinden. Ik heb de winter op straat doorgebracht. Ik was welvarend, maar nu heb ik de laagst denkbare levensstandaard".
Volgens de Griekse ngo Klimaka is het aantal mensen dat dakloos werd in de voorbije drie jaar met een kwart toegenomen.
Aardappelbeweging deint uit
De 'aardappelbeweging', een initiatief van Griekse particulieren om de voedselprijzen te drukken, is in steeds meer delen van Griekenland succesvol. Particulieren kopen gewassen op van boeren en verkopen het direct door aan de bevolking, zonder tussenkomst van dure tussenhandelaren. Naast particulieren doen nu ook veel gemeenten mee.
Het begon met een noodkreet enkele maanden geleden van aardappelboeren uit het noordoosten van het land. Zij hadden duizenden tonnen aardappels in hun schuren liggen die ze niet voor de lage prijs van 10 cent per kilo aan de tussenhandelaars wilden verkopen. Ze beschuldigden die handelaars ervan aardappels uit bijvoorbeeld Egypte en Turkije te importeren. Tegelijkertijd betaalden consumenten rond de 70 cent voor een kilo aardappels in de supermarkt.
Dat bracht een bewonersgroep in Katerini, ook in het noorden van Griekenland, op een idee. Zij namen contact op met de aardappelboeren en boden hen aan hun produkten voor 27 cent direct aan de bevolking te verkopen. De boeren gingen akkoord. De aardappelbeweging was geboren.
Andere particuliere organisaties en gemeenten volgden het voorbeeld. Volgens initiatiefnemer Nikos Aslanoglou is het een manier om de voedselprijzen te drukken, "want zoals iedereen inmiddels in Europa weet, zijn de lonen en pensioenen in Griekenland drastisch gedaald, maar de prijzen niet".
"De verkoop beperkt zich inmiddels niet meer tot aardappels. Ook meel, rijst, bonen, fruit en zelfs olijfolie uit Kreta worden nu direct verkocht aan de mensen. Ons volgende project is vis, van de vissers van het eiland Kalymnos."
Dankzij het internet en de inzet van gemeenten wint de beweging nu terrein. Er zijn zelfs plannen om het systeem buiten Griekenland ingang te laten vinden.
